palette
تعیین دبی مقطع پر و توان جریان رودخانه لیقوان‌چای بر اساس ویژگی-های مورفومتری کانال
سمیه خالقی

چکیده

ارزیابی دبی مقطع پر و توان جریان از جهت احیاء و مدیریت رودخانه بسیار با اهمیت است. در این مطالعه، ابتدا پارامترهای مورفومتری مجرا از طریق نقشه­برداری از مقاطع عرضی رودخانه و استفاده از نقشه­های موجود از مسیر رودخانه لیقوان­چای بدست آمد. سپس دبی مقطع پر، سرعت جریان، ضریب زبری بستر با استفاده از روابط مانینگ و توان جریان و توان جریان در واحد عرض رودخانه و در نهایت دوره بازگشت دبی­های حداکثر لحظه­ای رودخانه لیقوان­چای محاسبه گردید. نتایج نشان داد که مقدار دبی مقطع پر در مقاطع مختلف از 22/2 تا 14/9 متر مکعب بر ثانیه متغیر بوده و از بالادست به پایین دست رودخانه روند افزایشی داشته است. همچنین دوره بازگشت 1 تا 2 سال برای دبی مقطع پر رودخانه لیقوان­چای تخمین زده شد. علاوه بر این، توان جریان در مقاطع مورد بررسی از 39/500 تا 82/2012 وات بر متر متغیر بوده و بیشترین توان جریان مربوط به مقطع 6 می­باشد که دارای شیب و سرعت جریان بالایی است. همچنین انرژی رودخانه لیقوان­چای جهت اعمال تغییرات، در 90 درصد مقاطع مورد بررسی در طبقه با انرژی متوسط (B) قرار گرفت. بنابراین اجرای طرح­های احیاء رودخانه به­خصوص در مقطع 6 و 7 با انرژی و فرسایش پذیری زیاد، لازم و ضروری است.

واژگان کلیدی
توان جریان، توان واحد جریان، دبی مقطع پر، رودخانه لیقوان چای، ویژگی‌های مورفومتری

منابع و مآخذ مقاله

منابع

-حاجی مشهدی، س.، کرمی مقدم، ا. و نوری موسی، م.، 1388. محاسبه دبی غالب در رودخانه نرماب، دهمین سمینار سراسری آبیاری و کاهش تبخیر، 19 تا 21 بهمن 1388، کرمان.

-شادباد، س.ا.، یاسی، م. و حصاری، ب.، 1387. تعیین دبی غالب در رودخانه شهرچای، اولین کنفرانس بین‌المللی بحران آب، 20-22 اسفند، دانشگاه زابل.

-طاهر شمسی، ا. و ایمان شعار، ف.، 1385. تعیین دبی غالب در رودخانه کرج، هفتمین سمینار بین-المللی مهندسی رودخانه، بهمن ماه 1385، اهواز، دانشگاه چمران.

-علیزاده، ا.، 1386. اصول هیدرولوژی کاربردی، چاپ بیست و دوم، انتشارات آستان قدس رضوی، مشهد، 946 ص.

-فیاض، ن.، اسمعیلی ورکی، م.، اشرف زاده، ا.، پورهشیار، م. و بهزاد نظیف، غ.ح.، 1390. برآورد دبی مقطع پر در رودخانه‌های شنی، مطالعه موردی: رودخانه پلرود در استان گیلان، دهمین کنفرانس هیدرولیک ایران، آبان‌ماه 1390، دانشگاه گیلان.

-فزونی، س.، ۱۳۸۵. بررسی مقایسه‌ای پروفیل سطح آب و پهنه سیل با مدل‌های با بستر ثابت و بستر متحرک، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشکده عمران، دانشگاه تبریز.

-کرمی، ف.، بیاتی خطیبی، م. و رستم زاده، ه.، ۱۳۸۵. پهنه‌بندی خطر حرکات توده‌ای مواد در حوضه آبریز لیقوان‌چای، فصلنامه مدرس علوم انسانی، ویژه‌نامه جغرافیا، دور دهم، شماره ۴۸، ص ۱۲۵-۱۴۵.

-معاونت برنامه‌ريزي و نظارت راهبردي رئیس-جمهور، 1390. راهنماي تعیین ضریب زبری هیدرولیکی رودخانه‌ها، نشریه شماره 331- الف، ص 1-106.

-نادری، م.، برهمندی، ن.، فریدونی، م. و منتصری، ح.، 1391. روش‌های تعیین دبی غالب در رودخانه‌های کوهستانی (مطالعه موردی: رودخانه مارون)، یازدهمین کنفرانس هیدرولیک ایران، آبان‌ماه 1391، دانشگاه ارومیه.

-وزارت نیرو، 1389. پیش نویس راهنمای شکل هندسی مقطع و راستای رودخانه، نشریه شماره 336-الف، ص 1-188.

-Ahilan, S., O'Sullivan, J.J., Bruen, M., Brauders, N. and Healy, D., 2013. Bankfull discharge and recurrence intervals in Irish rivers floods, Proceeding of the ICE-Water Management, v. 166 (7), p. 381-393.

-Annable, W.K., Lounder, V.G. and Watson, C.C., 2011. Estimating channel-forming discharge in urban watercourses, River Research and Applications, v. 27, p. 738-753.

-Arbeláez, A.C., Elvira Guevara, A.M., Posada, G.L., González, M.L.J. and Gallardo, B.C.A., 2007. Bankfull discharge in mountain streams in the Cauca Region of Colombia, Hydrology Days, p.189-197.

-Bagnold, R.A., 1966. An approach to the sediment 144 transport problem from General Physics, Physiographic and Hydraulic Studies of River,United States Gouvernment Printing Office, Washington, 37 p.

-Barker, D.M., Lawler, D.M., Knight, D.W., Morris, D.G., Davies, H.N. and Stewart, E.J., 2009. Longitudinal distributions of river flood power: the combined automated flood, elevation and stream power (CAFES) methodology, Earth Surface Processes and Landforms, v. 34, p. 280-290.

-Bull, W.B., 1979. Threshold of critical power in streams, Geological Society of America Bulletin, v. 90, p. 453-464.

-Chow, V.T., 1981. Open channel hydraulics. Mc Graw – Hill Limted, London, 680 p. (Edition 1959, 1969).

-Chow, V.T., Maidment, D.R. and Mays, L.W., 1988. Applied Hydrology, McGraw-Hill, Inc, New York, 572 p.

-Clifton, C., 1989. Effects of vegetation and land use on channel morphology, In: Practical Approaches to Riparian Resource Management, R. E. Gresswell, B. A. Barton, and J. L. Kershner (editors), Printed by U.S. Bureau of Land Management, Billings, Montana; U.S. Government Printing Office, Washington, D.C., p. 121-129.

-Dury, G.H., 1961. Bankfull discharge: an example of its statistical relationship, Bulletin of the International Association of Scientific Hydrology, v. 6(3), p. 48-55.

-Eslamiyan, S., 2014. Handbook of engineering hydrology, modeling, climate change and variability, publisher by Taylor and Francis Group, USA, 616 p.

-Federal interagency stream restoration working group, 1998. Stream corridor restoration: principles, processes and practices.

-Hicking, E.J. and Nanson, G.C., 1984. Lateral migration rates of river bends, Journal Hydraulic Engineering, Preceedings of the American Society of Civil Engineers, v. 110, p. 1557-67.

-Ichim, I., Batuca, D., Radoane, M. and Duma, D., 1989. Morphology and dynamics of riverbeds (in Romanian), Technical Publisher, Bucharest, 300 p.

-Khaleghi, S., Surian, N., Roostaei, S. and Khorshiddoust, A.M., 2015. Driving factors of short-term channel changes in a semi-arid area (Sahand Mountain, northwestern Iran), Environ Earth Sciences, DOI 10.1007/s12665-015-4665-3.

-Klasz, G., Reckendorfer, W. and Gutknecht, D., 2012. Morphological aspects of bankfull and effective discharge of gravel-bed rivers and changes due to channelization, 9th ISE 2012, Vienna.

-Knighton, A.D., 1999. Downstream variation in stream power, Geomorphology, v. 29, p. 293-306.

-Lee Hodges, R., 2015. Bankfull geomorphic relationships and HEC-RAS assessment in small catchments of the Cumberland Plateau Ecoregion, Master of Science thesis, The University of Tennessee, Knoxville.

-Leopold, L.B., 1954. Determination of hydraulic elements of rivers by indirect methods, Geological Survey Professional, United States Gouvernment Printing Office, 32 p.

-Leopold, L.B., 1992. Sediment size that determines channel morphology, In: Billi, P., Hey, R.D., Thorne, C.R., Tacconi, P. (Eds.), Dynamics of Gravel-bed Rivers, Wiley, Chichester, p. 297-307.

-Nanson, G. C. and Croke, J. C., 1992. A genetic classification of floodplains, Geomorfology, v. 4 (6), p. 459-486.

-Petit, F., Gob, F., Houbrechts, G. and Assani, A.A., 2005. Critical specific stream power in gravel-bed rivers, Geomorphology, v. 69, p. 92-101.

-Pickup, G. and Warner, R.F., 1976. Effects of hydrologic regime on magnitude and frequency of dominant discharge, Journal of Hydrology, v. 29(1-2), p. 51-75.

-Rosca, S., Bilasco, Ş., Petrea, D., Fodorean, I., Vescan, I., 2015. Bankfull discharge and stream power influence on the Niraj River morphology, Carpathian Journal of Earth and Environmental Sciences, v. 10(1), p. 133-146.

-Rustomji, P., 2009. A statistical analysis of flood hydrology and bankfull discharge for The Daly River Catchment, Northern Territory, Australia, National Research technical report, CSIRO Land and Water, Clayton South, Australia.

-Song, S., Britta, S. and Nicola, F., 2014. Simulation and comparison of stream power in-channel and on the floodplain in a German lowland area, journal of hydrology and hydromechanics, v. 62(2), p. 133-144.

-William, A.H., 2010. Finding bankfull stage in North Carolina Streams, N.C. Cooperative Extension Service, 4 p.

-Williams, G.P., 1978. Bankfull discharge of rivers, Water Resource Research, v. 14(6), p. 1141-1154.

-Wolman, M.G. and Leopold, L.B., 1957. River flood plains: some observations on their formation, US Geological Survey, Washington, DC, USA, Geological Survey professional paper, v. 282-C, p. 87-107.

-Woodyer, K.D., 1968. Bankfull frequency in rivers, Journal of Hydrology, v. 6(2), p. 114-142.

-www.fgmorph.com


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.