دياژنز و ارزيابي نقش تغييرات تخلخل بر توان مخزني آسماري- جهرم در چاه‌هاي شماره2، 10 و 11 ميدان نفتي گل‌خاري


سازندهاي آسماري و جهرم به ترتيب با سن اليگوسن- ميوسن پیشین و ائوسن توالي ضخيم آهکي با لايه­هاي نازک انيدريتي، آهک دولوميتي، دولوميت و با ميان لايه­هاي شيل هستند که در میدان نفتی گل­خاری در غرب گسل قطر- کازرون و زون چين خورده زاگرس و زير زون فارس ساحلي مورد پژوهش قرار گرفته­اند. انحلال، آشفتگي زيستي، سيماني شدن، نئومورفيسم، سيليسي شدن، ميکريتي شدن، تراکم و دولوميتي شدن فرايندهاي دياژنزي مشاهده شده در سازندهاي آسماري و جهرم مي­باشند. مهم­ترين آنها سيماني شدن، دولوميتي شدن و انحلال است که سيماني شدن تأثير منفي بر روي کيفيت مخزني دارد ولي دولوميتي شدن باعث افزايش تخلخل بين بلوري و انحلال باعث افزايش تخلخل حفره­اي، قالبي و بين دانه­اي شده­اند. مهم­ترين تخلخل­ها شامل بين­دانه­اي، درون دانه­اي، بين بلوري، قالبي، شبکه­اي، حفره­اي و شکستگي است. هر چند تخلخل حفره­اي و بين دانه­اي اهميت بيشتري نسبت به بقيه دارند. تخلخل حفره­اي در جایگاه نخست قرار دارد و بیشتر در بخش بالایی سازند جهرم و بخش زیرین سازند آسماری مشاهده گردید. ميزان تخلخل بين دانه­اي در جایگاه دوم قرار دارد. فرايندهاي دياژنزي سازندهاي آسماري و جهرم نشان دهنده تأثير مجموعه­اي از فرايندهاي دياژنزي هم زمان با رسوب­گذاري در بستر دريا و پس از رسوب­گذاري در طي تدفين کم­عمق و تا عميق و بالا آمدگي است. به طور کلي تخلخل اين ميدان،  نشان مي­دهد که توان مخزني متوسط بوده و فرايندهاي دياژنزي در افزايش کيفيت مخزني تاثير­گذار بوده­اند.  

واژگان کلیدی
تخلخل، دياژنز، زاگرس، مخزن آسماري- جهرم، ميدان نفتي گل‌خاري.

منابع و مآخذ مقاله

-رضايي، م.، 1380. زمين‌شناسي نفت، انتشارات علوي، تهران، 472 ص.

-يزداني، م. و راکي، ع.ق.، 1387. مجموعه اطلاعات مغزه، گزارش پ- 5965، شرکت ملي مناطق نفت-خيز جنوب، اهواز.

-Adabi, M.H., 2002. Petrography and geochemical criteria for recognition of unaltered cold water and diagenetically altered Neoproterozoic dolomite, western Tasmania, Australia: 16th Australian Geology, Conv., Australia (abst.), 350 p.

-Ahmad, A.H.M., Bhat, G.M M. and Azim Khan, H., 2006. Depositional environments and diagenesis of the kuldhar and Keera Dome carbonates (Late Bathonian–Early Callovian) of Western India. Journal of Asian Earth Sciences, v. 27, p. 765–778.

-Ahr, W.M., 2008. Geology of Carbonate Reservoirs, the Identification, Description, and Characterization of Hydrocarbon Reservoirs in Carbonate Rocks, John Wiley & Sons, Inc., Pub., New Jersey. 277 p.

-Al- Aasm, I. S. and Packard, J. J., 2000. Stabilization of early – formed dolomite: a tale of divergence from two Mississippian dolomites, Sedimentary Geology, v. 131, p. 97- 108.

-Azomani, E., Azmy, K., Blamey, N., Brand, U. and Al-Aasm, I., 2013. Origin of Lower Ordovician dolomites in eastern Laurentia: Controls on porosity and implications from geochemistry, Marine and Petroleum Geology, v. 40, p. 99-114.

-Azmy, K., Brand, U., Sylvester, P., Gleeson, S.A., Logan, A. and Bitner, M.A., 2011. Biogenic and abiogenic low-Mg calcite (bLMC and aLMC): Evaluation of seawater-REE composition, water masses and carbonate diagenesis, Chemical Geology, v. 280, p. 180–190.

-Bathurst, R.G.S., 1986. Carbonate diagenesis and reservoir development: Conservation, destruction and creation of pores. - In: Bathurst, R.G.C. and Land, L.S. (eds.): Carbonate deposition environments, Part 5. Diagenesis 1. - Colorado School of Mines Quarterly, v. 81, p. 1-25.

-Choquette, P.W. and Pray, L., 1970. Geologic nomenclature and classification of porosity in sedimentary carbonates. American Association of Petroleum Geology Bulletin, V. 54, p. 207-250.

-Dickson, J. A. D., 1965. A modified staining technique for carbonate in thin section, Nature, v. 205, 587 p.

-Flugel, E., 2010. Microfacies of carbonate rocks, analysis interpretation and application, Springer-Verlage, Berline, Heidelberg. 976 p.

-Friedman, G.M., 1965. Terminology of crystallization texture and fabric in sedimentary rocks: J. Sedimentary Petrology, v. 35, p. 643-655.

-Gregg, J. M. and Sibley, D. F. 1984. Epigenetic dolomitization and the origin of xenotopic dolomite texture, Journal of Sedimentary Petrology, v. 54, p. 908- 931.

-Haeri Ardakani, O., Al-Aasm, I., Coniglio, M. and Simon, I., 2013. Diagenetic evolution and associated mineralization in middle Devonian carbonates, southwestern Ontario, Canada, Bulletin of Canadian Petroleum Geology, v. 61(1), p. 41-68.

-Hesse, R., 1990. Silica diagenesis, origin of inorganic and replacement cherts.In, Mcllreath, A., Morrow, D.W. (Editors), Diagenesis. Geoscience Canada, Reprint Series, 4, Canada, p. 253-275.

-Land, L.S., 1985. The origin of massive dolomite: Journal of Geoscience Education, p. 112-125.

-Longman, M.W., 1980. Carbonate diagenetic textures from near surface diagenetic environments, American Association of Petroleum Geology Bulletin, v. 64, p. 461-487.

-Logan, B.W., 1984. Pressure responses (deformation) in carbonate sediments and rocks – analysis and application, Canning Basin. – In: Purcell, P.G. (ed.): The Canning Basin, W.A. – Proceedings of the Geological Society of Western Australia/Petroleum Exploration Society of Australia, p. 235-251.

-Logan, B.W. and Semeniuk, V., 1976. Dynamic metamorphism; process and products in Devonian carbonate rocks; Canning basin, Western Australia. – Geological Society of Australia, Special Publications, v. 6, 138 p.

-Machel, H. G., 2000. Dolomite formation in Caribbean islands- driven by plate tectonics? J. Sedimentary Research, v. 70, p. 977-984.

-Mazzullo, S.J., 1992. Geochemical and neomorphism alteration of dolomite of dolomite: a review: Carbonate and Evaporite, v. 7, p. 21-37.

-Moore, C. H., 1989. Carbonate Diagenesis and Porosity, Development in Sedimentology, v. 46, 338 p.

-Mutti, M., 1990. Sedimentology and Diagenesis of Carbonate/ Siliciclastic Cycle, Yates Formation, Guadalupian, New Mexico, University of Wisconsin-Madison, 228 p., Unpublished MS Thesis.

-Rahimpour-Bonab, H., Mehrabi, H., Enayati-Bidgoli, A. H. and Omidvar, M., 2010. Coupled imprints of tropical climate and recurring emergence on reservoir evolution of a mid- Cretaceous carbonate ramp, Zagros Basin, Southwest Iran. Cretaceous Research, v. 37, p. 15-34.

-Samankassou, E., Tresch, J. and Strasser, A., 2005. Origin of peloids in Early Cretaceous deposits, Dorset, South England Facies, v. 51, p. 264-273.

-Seeling, M., Emmerich, A., Bechsta, T. and Zuhlke, R., 2005. Accommodation / sedimentation development and massive early marine cementation, Latemar vs. Concarena (Middle /Upper Triassic, Southern Alps). Sedimentary Geology, v. 175, p. 439-457.

-Sibley, D.F. and Gregg, J.M., 1987. Classification of dolomite rock texture: Journal of Sedimentary Petrology, v. 57, p. 967-975.

-Tucker, M.E., 1993. Carbonate diagenesis and sequence stratigraphy, In, V.P. Wright (editor), Sedimentology Review, Blackwells, Oxford, p. 51-72.

-Tucker, M.E., 2001. Sedimentary Petrology, Third Edition, Blackwell, Oxford, 260 p.

-Tucker, M.E. and Wright, V.P., 1990. Carbonate Sedimentology, Blackwell Science, Inc, 482 p.

-Yoo, C.M., Gregg, J.M. and Shelton, K.L., 2000. Dolomitization and dolomite neomorphism: Trenton and Black River Limestone’s (Middle Ordovician) Northern Indiana, U.S.A. J. Sedimentary Research, v. 70, p. 265-274.

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.