palette
به کار‌گیری روش‌های مختلف پردازش تصاویر ماهواره‌ای به منظور شناسایی و تفکیک بخش‌های دگرسانی منطقه خونی و کالکافی (استان اصفهان)
ندا ماهوش محمدی, اردشیر هزارخانی, عباس مقصودی

چکیده

منطقه خوني در فاصله 270 کيلومتري شمال­ شرق اصفهان و در بخش ايران مرکزي واقع شده است. اصلي­ترين واحد زمين­شناسي منطقه، سنگ­هاي دگرگوني با سن پروتروزوئيک و آتشفشاني با سن ائوسن مي­باشد. امروزه از داده­هاي دورسنجي در جهان استفاده­هاي فراواني مي­شود که نمونه­اي از کاربردهاي آن را مي­توان در اکتشاف ذخاير معدني جستجو کرد. هدف از اين تحقيق، تعيين محدوده­هاي دگرساني در ارتباط با کاني­سازي طلا در منطقه خوني با استفاده از روش­هاي دورسنجي است. به اين منظور، تصحيحات لازم بر روي تصاوير ماهواره­اي اعمال شد و پس از آن به منظور شناسايي بخش­هاي دگرساني مرتبط با کانسار­هاي طلا از روش­هاي مختلف پردازش تصاوير ماهواره­اي سنجنده ASTER از جمله ساخت ترکيبات کاذب رنگي، نسبت باندي، آناليز مؤلفه اصلي انتخابي (Crosta)، روش کمترين مربعات رگرسيون شده (Ls-Fit) و روش نقشه بردار زاويه طيفي (SAM) استفاده شد و در پايان دگرساني­هاي عمده­ي منطقه آشکار شدند. در تصاوير به­دست آمده، زون پروپليتيک در منطقه خوني و زون­هاي فيليک و آرژيليک در منطقه کالکافي آشکار شدند و به­منظور معرفي روش بهينه، نتايج حاصل از روش­هاي مختلف ذکر شده، با همديگر و با نقشه­ي زمين­شناسي مقايسه شدند که روش نسبت باندي، دگرساني پروپيليتيک را و روش مؤلفه اصلي انتخابي دگرسان­هاي آرژيليک و فيليک را با قدرت بيشتري مشخص کرده­اند. و در نهايت روش SAM به­عنوان يک روش موفق براي تفکيک دقيق­تر مناطق دگرساني تشخيص داده شد. هم­چنين انطباق نواحي دگرساني به دست آمده از روش­هاي مختلف آشکار سازي با يکديگر نشان دهنده ميزان دقت و کارايي پردازش­ها بر روي داده­هاي ماهواره­اي ASTER مي­باشند.

واژگان کلیدی
استر، دورسنجي، کروستا، نسبت باندي، نقشه بردار زاويه طيفي

منابع و مآخذ مقاله

-آلياني، ف.، دادفر، ث. و معاني جو، م.، 1393. آشکارسازي زون‌هاي دگرساني کانسار آهن حاجي آباد، با استفاده از داده‌هاي (SWIR+VNIR) سنجنده ASTER، علوم زمين، سال بيست و چهارم، شماره 94، ص 73-80.

-آقانباتي، ع. ک.، 1385. زمين‌شناسي ايران، انتشارات سازمان زمين‌شناسي و اکتشافات معدني کشور، چاپ دوم، تهران.

-ارغوانيان، ا.، درويش زاده، ر.، رسا، ا. و حسینی اصل، ا.، 1390. استخراج نواحي داراي پتانسيل طلا در منطقه غرب مشکين‌شهر با استفاده از تصاوير HYPERION، سنجش از دور و GIS ايران، سال سوم، شماره 1، ص 91-106.

-اسدي‌هاروني، ه.، 1385. کاربرد دورسنجي در اکتشاف ذخاير معدني، دانشکده مهندسي معدن، دانشگاه صنعتي اصفهان.

-اسدي‌هاروني، ه. و طباطبايي، ح.، 1386. شناسايي و تفکيک دگرساني‌هاي در ارتباط با کاني‌زايي طلا به کمک پردازش داده‌هاي ماهواره‌اي استر در منطقه موته، بيست و ششمين گردهمايي علوم زمين، ص 32-39.

-اکبري، ز.، رسا، ا.، آدابي، م.ح. و محجل، م.، 1394. نقشه برداري واحدهاي سنگي منطقه آهنگران (جنوب شرق ملاير) بر پايه داده‌هاي ASTER، پژوهش‌هاي دانش زمين، شماره 24، ص 38-57.

-پورجبار، آ، 1385. بررسي‌هاي ژئوشيميايي رگه-هاي پلي متال در منطقه خوني (شمال انارك- استان اصفهان)، پايان‌نامه کارشناسي‌ارشد، دانشگاه صنعتي اميرکبير.

-حيدريان دهکردي، ن. و رسا، ا.، 1390. خصوصيات و خاستگاه کانه‌زايي طلا در واحد آتشفشاني ائوسن کاني سازي چشمه خوني، انارک بررسي ماهيت سيال کانه‌ساز و مقايسه آن با ساير انواع تيپ کانسارهاي طلا، فصلنامه زمين‌شناسي ايران، سال 5، ص 73-85.

-خلج معصومي، م.، لطفي، م.، معمار کوچه باغ، ا. و خاکزاد، ا.، 1390. دگرساني گرمابي در ناحيه آنومالي 5 ساغند با استفاده از تصاوير ماهواره‌اي ASTER، پژوهش‌هاي دانش زمين، شماره 6، ص 29-41.

-لگ، ک.، 1380. دورسنجي و سيستم اطلاعات جغرافيايي، ترجمه فرهت جاه، بهروز.، سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، 350 ص

- ماهوش محمدي، ن.، هزارخاني، ن. ا. و مقصودي، ع.، 1392. استفاده از داده‌هاي ماهواره‌اي ASTER براي شناسايي زون‌هاي دگرساني هيدروترمال در منطقه خوني و کالکافي استان اصفهان، اولين کنفرانس ملي مهندسي اکتشاف منابع زيرزميني، ص 44-50.

- ماهوش محمدي، ن.، هزارخاني، ن.ا. و قنادپور، س.، 1391. استفاده از روش‌هاي SAM و LS-Fit در شناسايي زون‌هاي دگرساني هيدروترمال در منطقه خوني و کالکافي (استان اصفهان)، سي و دومين گردهمايي و نخستين کنگره بين‌المللي تخصصي علوم زمين، ص 72-81.

-معصومي، ف.ا. و رنجبر، ح.ا.، 1390. مقايسه بين داده‌هاي ژئوفيزيک هوايي و تصاوير حسگر استر در نقشه برداري از مناطق دگرساني گرمابي به منظور اکتشاف کاني‌سازي مس در منطقه بافت کرمان، مجله فيزيک زمين و فضا، شماره 1، ص 83-100.

-نظام پور، م.، رسا، ا. و لياقت، س.، 1384. راهكارهاي اكتشافي كانسار پلي‌متال خوني براساس دگرساني‌هاي همراه و كنترل‌هاي ساختاري، مجموعه مقالات نهمين گردهمايي انجمن زمين-شناسي ايران، سازمان زمين شناسي و اكتشافات معدن، ص 63-70.

-نوحه گر، ا.، بداغي، م.، کاظمي، م. و کمالي، ع.، 1392. مقايسه روش‌هاي پيکسل مبنا و زير پيکسل مبنا در شناسايي و استخراج زون‌هاي دگرساني با استفاده از داده‌هاي ASTER، پژوهش-هاي دانش زمين، شماره 16، ص 1-13.

-Abrams, M. and Hook, S., 2001. ASTER User Handbook (Version 2): Jet Propulsion Laboratory, Pasadena, CA-91109, USA, 135 p.

-Alavipanah, S.K., Komaki, C.B. and Alikhah Asl, M., 2005. Application of Thermal Remote Sensing in the Enviromantal Studies, The 9th world multiconfrence on systemics, cybernetics and informatics, p. 1-31.

-Amer., R., Kusky, T. and El Mezayen, A., 2012. Remote sensing detection of gold related alteration zones in Um Rus area, Central Eastern Desert of Egypt, Advances in Space Research, v. 49, p. 121-134.

-Azizi, H., Rsaouli, A.A. and Babaei, K., 2007. Using swir bands from aster for discrimination of hydrothermal altered minerals in the northwest of Iran (Se-Sanandaj city), Research journal of applied sciences, v. 2(96), p. 763-768.

-Azizi, H., Tarverdi, M.A. and Akbarpour, A., 2010. Extraction of hydrothermal alterations from ASTER SWIR datafrom east Zanjan, northern Iran, Advances in Space Research, v. 46, p. 99-109.

-Bedini, E., Van Der Meer, F. and Van Ruitenbeek, F., 2009. Use of HyMap imaging spectrometer data to map mineralogy in the Rodalquilar caldera, southeast Spain, Int. J. Remote, Sensing, v. 30, p. 327-348.

-Beiravand Pour, A. and Hashim, M., 2012. The application of ASTER remote sensing data to porphyry copper and epithermal gold deposits. Ore Geology Reviews. v. 44. p. 1-9.

-Boloki, M. and Poormirzaee, R., 2009. Using ASTER Image Processing for Hydrothermal Alteration and Key Alteration Minerals Mapping in Siyahrud area, Iran, International Journal of Geology, v. 3, p. 38-43.

-Crosta, A. and De Souza Fliho, C., 2003. Targeting key alteration minerals in epithermal deposits in Patagonia, Argentina, using ASTER imagery and principal component analysis, International Journal of Remote Sensing, v. 21, p. 4233-4240.

-Crosta, A.P. and Moore MCM, J., 1989. Enhancement of landsat thematic mapper imagery for residual soil mapping in SW Minas Gerais State Brazil: a prospecting case history in greenstone belt terrain, proceedings of the 9th thematic conference on remote sensing for exploration geology, Calgary, p. 1173-1187.

-Kruse, F.A., Boardman, J.W. and Huntington, J.F. 2003. Comparison of Airborne Hyperspectral Data and EO-1 Hyperion for Mineral Mapping, IEEE transactions on Geoscience and remote sensing, v. 41, p. 1388-1400.

-Fujisada, H., 1995. Design and performance of ASTER instrument, Proceedings of SPIE, International Society for Optical Engineering, v. 2583, p. 16-25.

-Gomez, C., Delacourt, C., Allemand, P., Ledru, P. and Wackerle, R., 2004. Using ASTER remote sensing data set for geological mapping, in Namibia, Remote Sensing, v. 15, p. 125-142.

-Gupta, R.P., 2003 Remote Sensing Geology, Second edition, Springer, Verlag, Berline, 656 p.

-Kalinowsky, A. and Oliver, S., 2004, ASTER Mineral Index Processing Manual Remote Sensing Applications, Geoscience Australia, v. 26, p. 1125-1145.

-Malekzadeh, A., Karimpour, M.H., Stern, C. R. and Mazaheri, S.A., 2009. Hydrothermal Alteration Mapping in SW Bir- jand, Iran, Using the Advanced Spaceborne Thermal Emis- sion and Reflection Radiometer (ASTER) Image Processing, Journal of Applied Sciences, v. 9, p. 829-842.

-Ranjbar, H., Shahriari, H. and Honarmand, M., 2004. Integration of ASTER and airborne geophysical data for exploration of copper mineralization, A case study of Sarcheshme area, Proceedings of 20th congress, International Society for Photogrammetery and Remote Sensing, Istanbul Turkey, v. 4, p. 701-706.

-Sabins, F.F., 1999 Remote sensing for mineral exploration, Ore Geology Reviews, v. 14, p. 157-183.

-Soe, M., Aung Kyaw, T. and Takashima, I., 2005. Application of remote sensing techniques on iron oxide detection from aster and landsat images of Tanintharyi Coastal Area Myanmar, Akita University, v. 26, p. 21-28.

-Tommaso, D.I. and Rubinstein, N., 2007 Hydrothermal alteration mapping using ASTER data in the Infiernillo porphyry deposit, Argentina, Ore Geology Reviews, v. 32, p. 275-290.

-Vincent, R.K., 1997. Fundamentals of Geological and Environmental Remote Sensing, 1st edition, Prentice Hall, v. 366, 367 p.

-Walfir, P.M., Filho, S. and Paradella, W.R., 2005, Use of RADARSAT-1 fine mode and Landsat-5 TM selective principal component analysis for geomorphological mapping in a macrotidal mangrove coast in the Amazon Region. Can. J, Remote Sensing, v. 31, p. 214-224.

-Yuhas, R.H., Goetz, A.F.H. and Boardman, J. W., 1992 Discrimination among semiarid landscape endmembers using the spectral angle mapper (SAM) algorithm, In Summaries of the Third Annual JPL Airborne Geoscience Workshop, JPL Publication, v. 1, p. 147-149.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.