palette
پیامدهای رویکرد برنامه‌ریزی متخصص محور در توانمندسازی و توسعه پایدار روستایی (موردمطالعه: شهرستان‌های پاکدشت و ری)

چکیده

براساس واکاوی متون توسعه تا اوايل دهه 1980 ميلادي، رويكرد عقلایی گرايي فن محور با اصالت متخصصین بر روش برنامه‌ریزی در اغلب کشورها غلبه داشت. این پژوهش به بررسی جایگاه شاخص‌های توانمندسازی متأثر از رویکرد حاکم بر فراگرد برنامه‌ریزی و پیامدهای حاصل از آن در توسعه پایدار سکونتگاه‌های روستایی پرداخته است. در این راستا، با اینکه توانمندسازی مولد روستاییان تضمین‌کننده توسعه روستایی است، لیکن برنامه‌ریزی از بالا به پایین و متخصص محور موجب توانمندسازی نامولد روستاییان در ناحیه موردمطالعه شده است و نتوانسته آن‌ها را به‌مثابه یکی از عناصر قدرت در حوزه مداخله‌ی برنامه‌ریزی روستایی درآورد. برای تبیین دقیق موضوع مسئله، پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی - تحلیلی بر روی 54 روستای نمونه از 124 روستای ناحیه موردمطالعه انجام شد. در واقع رویکرد برنامه‌ریزی متخصص محور به‌صورت سلطه­آمیز نتوانسته احساس معنی­دار بودن، شایستگی، خودباوری، اعتماد، قدرت و توانمندی را در بین روستاییان ایجاد نماید. به‌گونه‌ای که باعث نارسایی در توسعه سکونتگاه‌های روستایی در ابعاد محیطی - اکولوژیک، اجتماعی – فرهنگی و اقتصادی شده و تنها در ارتقاء شاخص‌های کالبدي و زیرساختي روستاهاي موردمطالعه اثرگذار بوده است. بنابراين، تغيير به‌سوی رويكرد اجتماع‌محور به‌منظور ارتقاء شاخص‌هاي توانمندسازي و توسعه پایدار روستايي پيشنهاد می‌گردد.

واژگان کلیدی
توانمندسازی، توسعه روستایی، شهرستان‌های پاکدشت و ری، رویکرد برنامه‌ریزی متخصص محور.

منابع و مآخذ مقاله

-ازکیا، م. و غفاری، غ.، 1388. توسعه روستایی با تأکید بر جامعه روستایی ایران، چاپ سوم، نشر نی، 324 ص.

-احمدی ترشیزی، م.، 1387. ظرفیت‌سازی، دانشنامه مدیریت شهری و روستایی، چاپ اول، انتشارات سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور، 900 ص.

-بهزاد نسب، ج.، 1389. تحليل و تعيين فراگرد مطلوب انجام برنامه‌ريزي توسعه روستايي در کشور براساس رويکرد برنامه‌ريزي ارتباطي، روستا و توسعه، دوره 13 شماره 4، ص 51 - 74.

-راسل، ل.ا.، 1386. برنامه‌ریزی تعاملی مدیریت هماهنگ با تحول برای ساختن آینده سازمان، ترجمه سهراب خلیلی شورینی، چاپ دوم، نشر مرکز، 333 ص.

-رضوانی، م.ر.، 1390. برنامه‌ریزی توسعه روستایی در ایران، چاپ اول، نشر قومس، 304 ص.

-رکن‌الدین افتخاری، ع.، بدری، س.ع. و سجاسي قيداري، ح.، 1390. بنیان‌های نظریه‌ای برنامه‌ریزی کالبدی مناطق روستایی، چاپ اول، انتشارات بنیاد مسکن انقلاب اسلامی، 353 ص.

-رکن‌الدین افتخاری، ع. و بهزاد نسب، ج.، 1383. برنامه‌ريزي ارتباطي، رويكردي انتقادي به نظريه برنامه‌ريزي (با تأکید بر برنامه‌ريزي توسعه روستايي)، فصلنامه‌ی مدرس علوم انسانی، دوره 8، شماره 1، ص 1- 22.

-زمانی فر، م.، 1387. توانمندسازی کارکنان، دغدغه مهم سازمان‌های امروزی، مجله راهبرد، سال 1، شماره 2، ص 81 - 106.

-Allmendinger, P., 2002. Towards a post-positivist typology of planning theory, Planning theory, v. 1(1), p. 77-99.

-Amdam, J., 2005. Spatial planning in rural areas, In Collection of Papers-AESOP 2005 Congress, Vienna University of Technology, Austria, v. (1), p. 15-29.

-Amundsen, S. and Martinsen, Ø.L., 2015. Linking empowering leadership to job satisfaction, work effort, and creativity: The role of self-leadership and psychological empowerment, Journal of Leadership & Organizational Studies, v. 22(3), p. 304-323.

-Draft Louth Country Development Plan, 2014. Volume 1 Written Statement, 324 p.

-Fernandez, S. and Moldogaziev, T., 2013. Employee empowerment and job satisfaction in the US Federal Bureaucracy: A self-determination theory perspective, The American review of public administration, v. 45(4), p. 375-401.

-Foley, J. and Lauria, M., 2000. Plans, planning and tragic choices, Planning Theory & Practice, v. 1(2), p. 219-233.

-Healey, P., 1997. Collaborative planning: Shaping places in fragmented societies, UBc Press, 340 p.

-Healey, P., 2004. The treatment of space and place in the new strategic spatial planning in Europe, International journal of urban and regional research, v. 28(1), p. 45-67.

-Isaac, T.T. and Harilal, K.N., 1997. Planning for empowerment: People's campaign for decentralised planning in Kerala, Economic and Political Weekly, p. 53-58.

-Kanter, R., 1993. Men and Women of the Corporation, 2nd, Basic Book, New York, 416 p.

-Kennedy, M., 1996. Transformative Community Planning: Empowerment through Community Development, Prepared for the 1996 Planners Network Conference, p. 12-13.

-Martens, K., 2001. Communicative planning theory: change needed to change practice, reflections, v. 5(3), p. 283-306.

-Ondrik, R.S., 1999. Participatory approaches to national development planning. Framework for Mainstreaming Participatory Development Processes into Bank Operations, Asian Development Bank (ADB), p. 1-15, Available in: http://docplayer.net/44171202-Participatory-approaches-to-national-development-planning-richard-s-ondrik-asian-development-bank.html [Accessed 10/04/2020].

-Paul, S., 1987. Community participation in development projects, Washington, DC: World Bank, p. 1-52.

-Shafieisabet, N. and Mirvahedi, N., 2019. Policies and Planning Approach: Challenges and Opportunities for Local Stakeholders' Empowerment and Sustainable Development (Case Study: South and South-East Villages of Tehran), Journal of Research and Rural Planning, v. 8 (4), p. 127-147.

-United Nations, 2005. Decentralization: Poverty Reduction, Empowerment and Participation, Department of Economic and Social Affairs, p. 1-185.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.