palette
ارزیابی ذخیره بخش مرکزی کانسار سولفات سدیم میقان اراک با استفاده از روش‌های هندسی و زمین‌آماری
رضا احمدی

چکیده

در پژوهش حاضر از روش­های تخمین هندسی با استفاده از نرم­افزار سرفر و زمین آماری کریجینگ، به منظور ارزیابی ذخیره بخش مرکزی کانسار سولفات سدیم حوضه رسوبی میقان اراک استفاده شده است. با استفاده از روش هندسی متوسط عیار کانسار، 1/25 درصد و متوسط ذخیره خالص ماده معدنی 7/3223581 تن محاسبه شد. برای استفاده از روش زمین­آماری، ابتدا داده­های عیارسنجی و ضخامت ماده معدنی چاهک­های اکتشافی، مورد پردازش­های آماری اولیه قرار گرفت. نتایج حاصل از این مرحله، توزیع لاگ نرمال را برای داده­های عیارسنجی و توزیع نرمال را برای داده­های ضخامت ماده معدنی نشان داد. براساس نتایج عملیات واریوگرافی و تجزیه و تحلیل ساختار فضایی، روش تخمین لاگ کریجینگ معمولی بلوکی برای داده­های عیارسنجی مورد استفاده قرار گرفت و برای تخمین ضخامت نیز از روش عکس مجذور فاصله استفاده شد. با این روش ابعاد بلوک­های تخمینی 58×60 متر، متوسط عیار سولفات سدیم کانسار، 98/24 درصد با میانگین انحراف استاندارد 09/1 درصد، ضخامت متوسط بلوک­ها در حدود 57/2 متر با انحراف معیار 23/0 متر و حدود بالا و پایین ذخیره خالص ماده معدنی تخمینی در سطح اعتماد 95% به ترتیب برابر با 4/5275221 و 8/6286683 تن به دست آمد. براساس نتایج پژوهش صورت گرفته اختلاف میزان ذخيره محاسبه ‌شده به روش هندسی با استفاده از نرم­افزار سرفر و روش کريجينگ برابر با 9/2557370 تن یعنی در حدود 2/44 درصد مي‌باشد که نتايج روش تخمین کريجينگ به علت نااريب بودن و حداقل بودن خطاي تخمين، دقيق­تر بوده و از درجه اعتبار بيشتري برخوردار است. 

واژگان کلیدی
تخمین ذخيره، حوضه رسوبی میقان اراک، روش زمین آماری، روش هندسی، سولفات سدیم.

منابع و مآخذ مقاله

-احمدي، ر.، 1388. کاربرد الگوهای آماری در ارزیابی ذخایر معدنی با نگرشی بر معدن مس علی آباد یزد، دانشگاه صنعتی اراک، 102 ص.

-احمدي، ر.، 1394. کلیات زمین آمار، جزوه درسی زمین آمار برای دانشجویان کارشناسی‌ارشد، دانشگاه صنعتی اراک، 103 ص.

-احمدي، ر.، 1395. درسنامه ديجيتال (الکترونيکي) ارزيابي ذخاير معدني، دانشگاه صنعتی اراک، 250 ص.

-حسني‌پاك، ع.ا.، 1377. زمين‌آمار (ژئواستاتيستيك)، انتشارات دانشگاه تهران، 314 ص.

-حسني‌پاك، ع.ا. و شرف الدین، م.، 1380. تحلیل داده‌های اکتشافی، انتشارات دانشگاه تهران، 987 ص.

-ساداتی، ع.ا.، 1371. گزارش طرح اکتشافات نیمه تفصیلی کانسار سولفات سدیم کویر میقان اراک، وزارت معادن و فلزات.

-مدني، ح.، 1373. مباني زمين‌آمار، انتشارات دانشگاه صنعتي اميركبير- واحد تفرش، 659 ص.

-مدني، ح.، ۱۳۷۶. اصول پي جویي، اکتشاف و ارزيابي ذخاير معدني، انتشارات خانه فرهنگ، 816 ص.

-مهاجرانی، ش.، 1378. رسوب شناسی کویر میقان با نگرشی ویژه بر منشأ و نحوه گشترش نهشته‌های تبخیری، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه تهران.

-هاشمی، م.، 1384. مدل‌سازی کانسار سولفات سدیم دریاچه میقان در استان مرکزی، کتابخانه سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور.

-Peters, W.C., 1978. Exploration and mining geology, 696 p.

-Rendu, J.M., 1981. An introduction to geostatistical methods of mineral evaluation, 84 p.

-Yates, S.R. and Warrick, A.W., 1987. Estimating soil water content using Co-Kriging, Soil Science Society of America Journal, v. 51, p. 23-30.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.