palette
تحلیل آماری داده‌های ژئوشیمیایی اورانیوم و عناصر همراه در خاور بم، جنوب خاوری ایران

چکیده
منطقه مطالعاتی در خاور شهر بم و در بخش جنوبی بلوک لوت واقع شده است. با هدف بررسی مقدار و رفتار اورانیوم و عناصر همراه در منطقه‌ای به وسعت 10 کیلومتر مربع تعداد 616 نمونه لیتوژئوشیمیایی برداشت و جهت انجام آنالیز ICP-MS به آزمایشگاه لب‌وست استرالیا فرستاده شدند. مطالعات آماری مختلف از قبیل تحلیل ضرایب همبستگی، آنالیز خوشه‌ای و تجزیه تحلیل عاملی به شناسایی دو نوع مجموعه ژئوشیمیایی مرتبط با حضور اورانیوم در سنگ‌های منطقه منجر گردید که عبارتند از مجموعه‌های مرتبط با سنگ‌های اسیدی و حدواسط دگرسان شده (آرژيلیک) شامل U-W-As-Mo-S-Cu-Ag و مجموعه‌های مرتبط با سنگ‌های آذرین بازیک که شامل U-Ni-V-Ag-Co-W-Mo-Cr-Cu-S. همچنین چهارگروه عنصری به دلیل داشتن همبستگی ژئوشیمیایی با اورانیوم می‌توانند مورد توجه قرار گیرند که عبارتند از: عناصر نادر خاکی: Ce, La, Y عناصر پلی‌متال: As, Sb, Ba, Cu, Pb, Zn, Mn, Fe, Se Sr, عناصر مرتبط با آتشفشان‌های اسیدی: Be, Mo, W, Zr عناصر مرتبط با فعالیت‌های ماگمایی مافیک: Co, Cr, Ni, V. براساس بررسی نقشه‌های آنومالی ژئوشیمیایی عناصر ردیاب اورانیوم در منطقه مشاهده می‌شود که عناصر Mo, W, As, Sb, Tl, Pb, Be و Cd دارای روند غنی‌شدگی منطبق بر آنومالی‌های اورانیوم می‌باشند و در میان عناصر ردیاب در درجه اول اولویت قرار دارند. با انطباق منحنی‌های هم‌تراز اورانیوم بر روی نقشه زمین‌شناسی منطقه، مشاهده می‌شود که آنومالی‌های یاد شده منطبق با زون‌های ‌خردشدگی و روند گسل‌های منطقه می‌باشند و منطبق بر واحدهای توف ریولیتی (داسیت‌توف، توف‌های‌ریولیتی‌)، واحدهای حد‌واسط، همراه با دگرسانی‌های آرژیلیتی، اُکسیدها و هیدروکسیدهای آهن و در بعضی نقاط همراه با دگرسانی کربناتی و کانی‌زایی منگنز می‌باشند.
واژگان کلیدی
آمار، اورانیوم، بم، زمین‌شناسی ژئوشیمی، عنصر.

منابع و مآخذ مقاله

-آقانباتی، س. ع.، 1383. زمین‌شناسی ایران، انتشارات سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی ایران.

-افتخار نژاد، ج.، صمیمی، ن. و ارشادی، س.، 1993. نقشه زمین‌شناسی 1:250000 الله‌آباد، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی ایران.

-حسني پاک، ع.ا. و شرف الدين، م.، 1380. تحليل داده‌هاي اکتشافي، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ اول، 1010 ص.

-حبیب پور، ک. و صفری، ر.، 1388. راهنمای جامع کاربرد SPSS در تحقیقات پیمایشی، انتشارات متفکران.

-صائن، س.، علی نیا، ف.، مدنی، ح. و قنبری، ی.، 1388. ظرفیت‌یابی و اکتشافات ژئوشیمیایی ناحیه-ای اورانیوم (با استفاده از عناصر ردیاب در ناحیه‌ی اسفوردی)، مجله رشد آموزش زمین‌شناسی، شماره 56، ص 23-30.

-گودرزی، م.، جوانشیر، ع.، علیخانی، م.، سعیدیان، م. و کریمی، ح.، 1393. نقشه زمین‌شناسی 1:5000 منطقه نرماشیر، گروه اکتشاف سازمان انرژی اتمی ایران.

-گودرزی، م.، 1394. تعیین ژنز کانی زایی اورانیوم در شرق منطقه بم، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد زمین‌شناسی اقتصادی، دانشگاه لرستان.

-Bagby, W.C., Menzie, W.D., Mosier, D.L. and Singer, D.A., 1986. Grade and tonnage model.

-Cheilletz, A., 1988. Stratiform Tungsten Deposits: a review. Geologie en Mijnbouw, v. 67, p. 293-311.

-Davis, J.C., 2002. Statistics and data analysis in geology", john Wiley & Sons, 3rd Edition, 656 p.

-Doerffel, K., 1967. Die statistische Auswertung vonAnalysenergebnissen, In: Schormiiller I (ed) Handbuch der Lebensmittelchemie, vol 2/2. Springer, Berlin Heidelberg New York, p. 1194-1246.

-Haas, J.R., Shock, E.L. and Sassani, D.C., 1995. Rare earth elements in hydrothermal systems: estimates of standard partial molal thermodynamic properties of aqueous complexes of the rare earth elements at high pressures and temperatures. Geochimica et Cosmochimica Acta, v. 59, p. 4329-4350.

-Langmuir, D., 1987. Uranium Solution Mineral Equilibria at Low Temperature with Application to Sedimentary Ore Deposite. Geochim. Cosmochin, Acta, v. 42, 547-569 p.

-Raith, J.G., 1991. Stratabound tungsten mineralization in regional metamorphic Calc-Silicate rocks from the AustroalpineCrystalline Complex, Austria. Mineral Deposits, v. 26, p. 72-80.

-Wellmer, F.W., 1997. Statistical evaluations in exploration for mineral deposits, Springer-Verlag NewYork, 379 p.

-Wood, S.A., 1990. The interaction of dissoled platinum with fulsic acid and simple organic acid analog; ogues in aqueous solutions, Canadian Mineralogist, v. 28, p. 665-673.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.