palette
ژئومورفولوژی فرهنگی: نقش ژئوسایت‌های کارستی در باورها و فولکلور (مطالعه موردی، استان زنجان)
رضا خوش رفتار

چکیده

می­توان گفت در همه فرهنگ­ها، داستان­های فولکلور بیانگر میزان آگاهی مردم از نیروهای طبیعت و هم­چنین ارتباط بین انسان و طبیعت است. سایت­های زمین­شناسی و ژئومورفولوژیکی، به دلایلی مانند عجیب ‌و غریب بودن، عظمت و رنگ­های متنوع، بیشتر مورد توجه انسان­ها بوده و بخشی از فرهنگ مردم را طی قرون متمادی تشکیل داده­اند. در ژئومورفولوژی فرهنگی، ارتباط بین بعضی از بخش­های فرهنگی یک سرزمین با زمینه­های ژئومورفولوژیکی که این بخش­های فرهنگی در آن شکل ‌گرفته‌اند، بررسی می­شود. علاوه بر این، تعدادی از این سایت­ها ممکن است در بین اهالی منطقه، از احترام خاصی برخوردار بوده و از جنبه اعتقادی، دارای اهمیت باشند. در این پژوهش، طی یک دوره 10 ساله (1387-1396)، عمدتاً براساس مطالعات میدانی و تحلیلی، تعدادی از ژئومورفوسایت­های کارستی، شناسایی و مورد بررسی قرار گرفت. بررسی فولکلور استان زنجان در زمینه شکل­گیری لند فرم‌هایی مانند تنگ اندآباد، چشمه اژدها تو و غار خرمنه­سر، نشان­دهنده نقش لند فرم‌های کارست در باورهای مردم و هم­چنین بیانگر یکی از ویژگی­های معیشتی و اقلیمی منطقه، یعنی کمبود آب است.

واژگان کلیدی
ژئوسایت، فولکلور، لندفرم کارست، ژئومورفولوژی فرهنگی، زنجان.

منابع و مآخذ مقاله

-ابرلندر، ت.، 1379. رودخانه‌های زاگرس از دیدگاه ژئومورفولوژی، ترجمه معصومه رجبی و احمد عباس زاده، انتشارات دانشگاه تبریز، چاپ اول، 382 ص.

-خوش‌رفتار، ر.، 1389. حفاظت مناطق کارست و غارها، انتشارات حق‌شناس، چاپ اول، 120 ص.

-خوش‌رفتار، ر.، 1390. ژئومیتولوژی: علوم زمین و فرهنگ شفاهی، فضای جغرافیایی شماره 36، ص 211-234.

-دیویس، پ.، 1392. بنیانی علمی برای جهان عقلانی، ترجمه ابراهیم محجوب، نشر گمان، چاپ دوم، 428 ص.

-سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، 1376. نقشه-های توپوگرافی 1:50000، ماه‌نشان، مهرآباد، خدابنده، زنجان، آببر.

-سازمان زمین‌شناسی کشور، 1383. نقشه‌های زمین‌شناسی 100000: 1 رودبار، تارم، زنجان، ماه‌نشان، خدابنده.

-شرت، ا.، 1395. فلسفه علوم اجتماعی قاره‌ای: هرمنوتیک، تبارشناسی و نظریه انتقادی از یونان باستان تا قرن بیست‌ و یک، ترجمه هادی خلیلی، نشر نی، چاپ سوم، 331 ص.

-کارناپ، ر.، 1390. مقدمه‌ای بر فلسفه علم، ترجمه یوسف عفیفی، انتشارات نیلوفر، چاپ چهارم، 449 ص.

-کاسیرر، ا.، 1389. فلسفه روشنگری، ترجمه یدالله موقن، انتشارات نیلوفر، چاپ سوم، 543 ص.

-قرشی، ا.، 1389. آب ‌و‌کوه در اساطیر هندو ایرانی، چاپ دوم، انتشارات هرمس، تهران، 249 ص.

-علایی طالقانی، م.، 1382. ژئومورفولوژی ایران، انتشارات قومس، 404 ص.

-لانکور، ر.، 1381. جامعه‌شناسی جهانگردی و مسافرت، ترجمه‌‌ صلاح‌الدین محلاتی، انتشارات دانشگاه شهید بهشتی، تهران، 128 ص.

-محمودی، ف.، 1353. بحثی پیرامون نواحی طبیعی ایران، نشریه انجمن جغرافی‌دانان ایران، دوره اول شماره 1.

-محمودی، ف. و همکاران.، (بی تا). نقشه ژئومورفولوژی ایران، موسسه جغرافیا، دانشگاه تهران.

-نبوی، م.ح.، 1353. دیباچه‌ای بر زمین‌شناسی ایران، انتشارات سازمان زمین‌شناسی کشور، 105 ص.

-وهاب‌زاده، ع.، 1381. بوم‌شناسی علم عصیانگر، مجموعه مقالات کلاسیک در بوم‌شناسی، نشر چشمه، 349 ص.

-Caseldine, C.J. and Turney, C., 2010. The bigger picture: towards integrating paleoclimate and environmental data with a history of societal change, Journal of Quaternary Science, v. 25(1), p. 88‐93

-Doniz-Paez, J., Becera-Ramirez, R., Gonzalez-Cardenas, E., Guillen-Martin, C. and Escobar-Lahoz, E., 2011. Geomorphosites and Geotourism in Volcanic Landscape: The example of La Corona Del Lajial Cinder Cone (El Hierro, Canary Islands, Spain) GeoJournal of Tourism and Geosites, v. 8, p. 185-197.

-Gray, M., 2004. Geodiversity: valuing and conserving a biotic nature, John Wiley &sons, Ltd.

-Gray, M., 2008. Geodiversity: developing the paradigm, Proceedings of the Geologists' Association, v. 119, p. 287-298.

-James, N.P. and Bone, Y., 1992. Synsedimentary cemented calcarenite layers in Oligo- Miocene cool- water shelf limestones, Eucla Platform, South Australia: Journal of Sedimentary Petrology, v. 62, p. 872-860.

-Kazanci, N., 2009. Turkiye Jeoloji Kurultayi, 13-17 Nisan 2009, MTA-Ankara.

-Knight, J. and Harrison, S., 2013. A land history of men’: The intersection of geomorphology, culture and heritage in Cornwall, southwest England, Applied Geography, v. 42, p. 186-194.

-Panizza, M. and Piacente, S., 2008. Geomorphology and Cultural Heritage in Coastal Environments, Geografia Fisica e Dinamica Quaternaria, v. 31, p. 205-210.

-Peaty, D., 2011. Sacred Sites, Conservation and Tourism, www.ps.ritsumei.ac.jp/ assoc/policy_science/183/183_13_peaty.pdf

-Panizza, M. and Piacente, S., 2009. Forward. In Coratza, Paola, Panizza, Mario(Ed.), Geomorphology and Cultural Heritage, Menorie Descrittive Della Carta Geologica D’Italia, V. LXXXVII.

-Pope, G.A., Meierding, T.C. and Paradise, T.R., 2002. Geomorphology’s role in the study of weathering of cultural stone, Geomorphology, v. 47, p. 211-225

-Pereira, A.C., Martins, B. and Manuel, S.C., 2016. Interactions between geomorphological heritage and cultural landscape of Serra do Alvão: the perspective of cultural geomorphology, Vegueta, Anuario de la Facultad de Geografía e Historia, v. 16, p. 437-459

-Reynard, E., 2004. Geosite. In Goudie A.S. (Ed.), Encyclopedia of Geomorphology, v. 1, p. 440, Rutledge, London and New York.

-Reynard, E. and Lugon, R., 2004. The assessment of geocutltural of geosites withen the geosite inventory of canton Valais (Switzerland), Abstract, 32nd IGC-Florence.

-Sahi, V., 2012. Using folk traditional music to communicate the sacredness of nature in Finland, Mallarach, Josep-Maria (Ed), Spiritual Values of Protected Areas of Europe, Workshop held from 2-6 November 2011, Vilm, Germany.

-Vitalliano, D.B., 2007. Geomythology: geological origins of myths and legends, Myth and Geology, editores Piccardi, L. and Masse, W. B. {eds) Geological Society, London, Special Publications, 273, 1-7, The Geological Society of London.

-Zagorchev, I., 2008. Earth Sciences and Culture: Natural and Cultural Heritage in the International Year of Planet Earth, Geoarchaeology and Archaeomineralogy (Eds. R. I. Kostov, B. Gaydarska, M. Gurova). Proceedings of the International Conference, 29-30 October, Sofia, Publishing House “St. Ivan Rilski”, Sofia, p.15-17.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.