palette
معرفی و بررسی رخداد کانی سپیولیت در منطقه تنبو، جنوب شرقی میناب، ایران
ابوالضل سلطانی

چکیده

منطقه تنبو در بخش سندرك واقع در جنوب شهرستان ميناب قرار دارد. این منطقه در نقشه زمین‌شناسی 1:250.000 طاهرویی در غربي‌ترين قسمت زون افیولیتی مکران واقع می­شود. در این تحقیق کانی‌های فیبری برای اولین بار در شمال روستای تنبو معرفی و رخداد آن مورد بررسی قرار می­گیرد. مطالعات اولیه این تحقیق با هدف تاثیرات زیست محیطی سنگ­های افیولیتی در این منطقه انجام شد. سپس شناسایی کانی­های فیبری براساس مشاهدات صحرایی، مطالعات میکروسکپی و انجام آنالیزهای شیمیایی (XRD و XRF) صورت گرفت. نتایج آنالیز شیمیایی XRD و مطالعات میکروسکپی نشان می­دهد که کانی‌های فیبری نوعی کانی رسی به نام "سپیولیت"­ هستند. طول الیاف سپیولیت­های شناخته شده در این منطقه گاهی به حدود 60 سانتی­متر می­­رسد و نسبت طول به عرض آنها بیش از 1200 است. مقایسه اکسیدهای اصلی حاصل از آنالیزهای شیمیایی XRF بر روی کانی­های فیبری روستای تنبو با نمونه­های شناخته شده در ایران و دیگر کشورها، وجود کانی سپیولیت را در این منطقه تایید می­کند. ساختار تشکیل سپیولیت منطقه تنبو به صورت ثانویه است زیرا به صورت پوششی بر روی سنگ­های کربناته قرار گرفته است. با توجه به شواهد سنگ شناسی و اطلاعات ژئوشیمیایی، سپیولیت­های منطقه تنبو، حاصل واکنش­های شیمیایی محلول­های هیدروترمالی با سنگ­های هارزبورژیتی غنی از آهن و منیزیم هستند که تحت اثر دما و فشار بخار آب بالا دگرسان شده­اند، به­طوری که انحلال آهن، کلسیم و منیزیم در حضور دی اکسید کربن صورت گرفته است. طی این فرایندها، تغییرات شیمیایی کریزوتیل در حضور محلول­های گرم که غنی از CO2، H2O و SiO2 هستند، به تولید مجموعه­ای از کانی­های کلسیت، مگنزیت و سپیولیت آهندار منجر شده است.

واژگان کلیدی
تنبو، سپیولیت، مکران باختری، میناب، هارزبورژیت.

منابع و مآخذ مقاله

-ایبای، ج.ن.، 2004. مبانی زمین شیمی زیست محیطی، ترجمه فرید مر، سروش مدبری و گیتی فرقانی تهرانی، 1390، انتشارات مرکز نشر دانشگاهی، 686 ص.

-جان جانی گودرزی، م.، ۱۳۹۰. ژنز و مینرالوژی آزبست و بررسی خطرات ناشی از آن از دیدگاه زمین‌شناسی پزشکی، دومین همایش علوم زمین، دانشگاه آزاد اسلامی واحد آشتیان.

-حجتی، س. و خادمی، ح.، 1392. بررسی خصوصیات فیزیکوشیمیایی و کانی شناسی ذخایر سپیولیت شمال خاور ایران، مجله علوم زمین، زمستان 92، سال 23، شماره 90، ص 165-174.

-شرافت، ش.، ترک زاده، ز. و مکی زاده، م. ع.، 1394. کانی شناسی و خواستگاه سپیولیت در سرپانتینیت های کربناته شمال نائین، دومین همایش ملی زمین‌شناسی و اکتشاف منابع، شیراز، اسفند 1394.

-مک کال، ج. و همکاران.، 1359. نقشه زمين-شناسي 1:100000 درپهن، سازمان زمين‌شناسي و اكتشافات معدني كشور، ورقه شماره 7543.

-Arranz, E., Lago, M., Bastida, J., Gale´s, C., Soriano, J. and Ubide, T., 2008. Hydrothermal macroscopic Fe-sepiolite from Oujda mounts (Middle Atlas, Eastern Morocco), Journal of African Earth Sciences, v. 52(3), v. 81-88.

-Garcia-Romero, E. and Suarez, M., 2010. On the chemical composition of sepiolite and palygorskite, Clays and Clay Minerals, v. 58, p. 1-20.

-Guggenheim, S., Adams, J.M., Bain, D.C., Bergaya, F., Brigatti, M.F. and Drits, V.A., 2006. Summary of Recommendations of Nomenclature Committees Relevant to Clay Mineralogy: Report of the Association International Pour l´etude des argiles (AIPEA) Nomenclature Committee for 2006. Clays and Clay Minerals, v. 54(6), p. 761-772.

-Hojati, S., Khademi, H. and Faz Cano, A., 2010. Palygorskite Formation Under the Influence of Saline and Alkaline Groundwater in Central Iranian Soils, Soil Science, v. 175, p. 303-312.

-Kadir, S., Bas, H. and Karakas, Z., 2002. Origin of Sepiolite and Loughlinite in a Neogene Volcano-Sedimentary Lacustrine Environment, Mihaliccik-Eskis,ehir, Turkey, Canadian Mineralogists, v. 40, p. 1091-1102.

-Kadir, S., Erkoyun, H., Eren, M., Huggett, J. and Onalgil, N., 2016. Mineralogy, Geochemistry and Genesis of Sepiolite and Palygorskite in Neogene Lacustrine Sediments, Eskisehir Province, West Central Anatolia, Turkey, Clay and Clay Minerals, v. 64(2), p. 145-166. DOI: 10.1346/CCMN.2016.0640206

-McCall, G.J.H., 1985. Explanatory Text of the Taheruie Quadrangle Map; 1:250.000; No. K14. Geological Survey of Iran 409.

-Post, J.E., Bish, D.L. and Heaney, P.J., 2007. Synchrotron Powder X-ray Diffraction study of the Structure and Dehydration Behavior of Sepiolite, American Mineralogist, v. 92, p. 91-97.

-Sa´nchez del Rı´o, M., Sua´rez, M., Garcı´a-Romero, E., Alianelli, L., Felici, R. and Martinetto, P., 2005. Mg K-edge XANES of sepiolite and Palygorskite, Nuclear Instruments and Methods in Physics Research B., v. 238, p. 55-60.

-Simić, V., Suárez, M., García-Romero, E. and Andrić, N., 2013. Sedimentary sepiolite from the Andrichi deposit (PRANJANI BASIN, SERBIA), Abstracts of 29th meeting of the IAS.

-Singer, A., Kristen, W. and Bühmann, C., 1995. Fibrous clay minerals in the soils of Namaqualand, South Africa: characteristics and formation, Geoderma, v. 66, p. 43-70.

-Smith, B., Aubourg, C., Guezou, J.C., Nazari, H., Molinaro, M., Braud, X. and Guya, N., 2005. Kinematics of a sigmoidal fold and vertical axis rotation in the east of the Zagros-Makran syntaxis (Southern Iran): Paleomagnetic, magnetic fabric and microtectonic approaches, Tectonophysics, v. 411, p. 89-109.

-Ulrich, M., Munoz, M., Guillot, S., Cathelineau, M., Picard, C., Quesnel, B., Boulvais, P. and Couteau, C., 2014. Dissolution-precipitation Processes Governing the Carbonation and Silisification of the Serpentinite Sole of the New Caledonia Ophiolite, Contributions to Mineralogy and Petrology, v. 167, p. 952.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.