palette
بررسی و تعیین عوامل موثر بر کیفیت منابع آب دشت گله‌دار، جنوب فارس

چکیده

با توجه به ارتباط منابع آب با محيط اطراف، شناخت برهمکنش اين دو عامل مي­تواند ديد مناسبي را جهت مديريت بهينه منابع در اختيار قرار دهد. محدوده گله­دار یکی از دشت­های مهم صنعتی و کشاورزی در جنوب استان فارس می­باشد که چه از لحاظ کمي و چه کيفي متأثر از این فرایند می­باشد. در این تحقیق، عوامل کیفیت آب زیرزمینی دشت گله­دار با تجزیه و تحلیل داده­های کیفی چاه­های بهره­برداری انتخابی مورد بررسی قرار گرفت. از دیاگرام پایپر، نمودارهای ترکیبی، آنالیز آماری، تحلیل عاملی و بررسی نمایه­های اشباع برای شناسایی منشأ شوری و شناسایی عوامل تاثیرگذار بر روی کیفیت آب آبخوان دشت گله‌دار استفاده شد. آب زیرزمینی دشت گله­دار دارای تیپ کلروره-سدیک و سولفاته-کلسیک می­باشد، همچنین نمودارهای ترکیبی نشان می­دهند که یک روند خطی واضحی بین سدیم و کلر و همچنین کلسیم و سولفات وجود دارد که حاکی از ورود آب­های حاوی املاح هالیت و ژیپس ناشی از انحلال سازندهای اطراف و زمین­های شور و نمکزارها منطقه می­باشد. نتایج نشان می­دهد که دلایل تخریب کیفیت آب­های زیرزمینی در این دشت متعدد و ناشی از ورود آب­های عبوری از نمکزارها، پساب‌های کشاورزی، آب شور رودخانه‌ها، و انحلال هالیت و ژیپس توسط رواناب­های حاصل از سازندهای گچی اطراف دشت می­باشد.

واژگان کلیدی
کيفيت منابع آب زیرزمینی، آنالیزهای آماری، نمودارهای ترکیبی، منشا شوری، دشت گله‌دار.

منابع و مآخذ مقاله

-جعفری عظیم‌آبادی، ه.، ١٣٩٠. بررسی کاهش کیفیت منابع آب زیرزمینی در ارتباط با افت سطح ایستابی ناشی از پمپاژ- آبخوان هرات در استان یزد، هفتمین کنفرانس زمین‌شناسي مهندسی و محیط زیست ايران، شاهرود.

-شرکت سهامی آب منطقه‌اي فارس، گزارش پيشنهاد ممنوعيت محدوده مطالعاتي گله‌دار، 1380. 110 ص.

-شرکت ملی نفت ایران، نقشه زمین‌شناسی با مقیاس 1 به 250000 جنوب غرب فارس، برگه 20514، 1965.

-کلانتری، ن. و علیجانی، ف.، 1387. بررسی کیفیت منابع آب زیرزمینی دشت عباس استان خوزستان، مجله علوم دانشگاه شهید چمران (قسمت ب)، شماره 19، 84-97 ص.

-مظفري‌زاده، ج. و چيت‌سازان، م.، 1385. تأثير سازندهاي زمين‌شناسي بر کيفيت آب رود کارون در محدوده گتوند-شوشتر، چهاردهمين همايش بلورشناسي و کاني‌شناسي ايران، بيرجند- 1385.

-میرشاهی، م.، ١٣٨۶. بررسي تاثیرافت سطح آب زيرزمیني بر روي کیفیت آن دردشت فريمان-تربت جام، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات.

-ولی‌پور، م.، کریمیان اقبال، م.، ملکوتی، م.ج. و خوش گفتارمنش، ا.ح.، 1386. روند توسعه شوري و تخریب اراضی کشاورزي در منطقه شمس‌آباد استان قم، مجله علوم و فنون کشاورزي و منابع طبیعی، سال 12، شماره 46، ص 691- 683.

-Alley, W.M., 1993. Regional Groundwater Quality, Van Nostrand Reinhold, New York, 623 p.

-Alther, G.A., 1979. A Simplified Statistical Sequence Applied to Routine Water Quality Analysis: A Case History, groundwater, v. 17, p. 556-561.

-Bhutta, M.N. and Alam, M.M., 2005. Prospective and Limits of Groundwater Use in Pakistan, in: Proceeding of IWMI- ITP- NIH International Workshop on “Creating Synergy between Groundwater Research and Management in South and Southeast Asia, Roorkee, India.

-Chebotarev, I.I., 1955. Metamorphism of natural waters in the crust of weathering, Geochimica et Cosmochimica Acta, v. 8, p. 22-48.

-Darmawan, A., Oguchi, T. and Yokohari, M., 2010. Land Use/ Cover and Surface Water Quality at Multiple Spatial Scales in the Kanto Region, Graduate School of Frontier Science, The University of Tokyo.

-Dreher, T., 2003. Comment on Guler C, Thyne GD, McCray JE, Turner AK (2002): Evaluation of graphical and multivariate statistical methods for classification of water chemistry data, Hydrogeology Journal, v. 11, p. 455-474.

-Dixon, W. and Chiswell, B., 1992. The use of hydrochemical sections to identify recharge areas and saline intrusions in alluvial aquifers, southeast Queensland, Australia, Journal of Hydrology, v. 130, p. 299–338.

-Fan, X.B., Cui, H., Zhao, Z., and Zhang, H., 2010. Assessment of river water quality in Pearl River Delta using multivariate statistical techniques, Procedia Environmental Sciences, v. 2, p. 1220-1234.

-Freeze, R.A. and Cherry, J.A., 1979. Ground Water, Prentice Hall, Englewood Cliffs, NJ, 604 p.

-Gillardet, J., Dupre, B., Louvat, P. and Allegre, C.J., 1999. Global silicate weathering and CO2 consumption rates deduced from the chemistry of large rivers. Chemical Geology, v. 159, p. 3–10.

-Guler, C. Thyne, G.D., McCray, J.E. and Turner, A.K., 2002. Evaluation of graphical and multivariate statistical methods for classification of water chemistry data, Hydrogeology Journal, v. 10, p. 455-474.

-Han, G. and Liu, C-Q., 2004. Water geochemistry controlled by carbonate dissolution: a study of the river waters draining karst-dominated terrain, Guizhou province, China, Chemical Geology, v. 204, p. 1–21.

-Hem, J.D., 1989. Study and interpretation of the chemical characteristics of natural waters, third edition, U.S, geological survey, water- supply paper, 2254 p.

-Jalali, M., 2009. Geochemistry characterization of groundwater in an agricultural area of Razan, Hamadan, Iran. Environmental Geology v. 56, p. 1479-1488.

Jeong, C., 2001. Mineral-water interaction and hydrogeochemistry in the Samkwang mine area, Korea, Geochemical Journal, v. 35, p. 1-12.

-Khodapanah, L., Sulaiman, W.N.A. and Khodapanah, N., 2009. Groundwater Quality Assessment for Different Purposes in Eshtehard District, Tehran, Iran, European Journal of Scientific Research, v. 36, p. 543-553.

-Kijne, J.W. and Vander, V.E.J., 1992. Salinity in Punjab watercourse commands and irrigation systems operations, Chap. 8 in Advancements in IIMI’s research, 1989–91, 139–75, Colombo, Sri Lanka: International Irrigation Management Institute.

-Langmuir, D., 1997. Aqueous environmental geochemistry, Prentice hall, New Jersey.

-Magaritz, M., Nadler, A., Koyumdjisky, H. and Dan, N., 1981. The use of Na/Cl ratio to trace solute sources in a semiarid zone. Water Resources, v. 17, p. 602–608.

-Mahadev, J., Hosamani, S.P. and Akheel Ahmed, S., 2010. Statistical Multivariate Analysis of Lake Water Quality Parameters in Mysore, Karnataka, India, World Applied Science Journal, v. 11, p. 1370-1380.

-Mazor, E., 2004. Applied chemical and isotopic groundwater hydrology, third edition, John Wiley, New York, 589 p.

-Parkhurst, D.L. and Appelo, C.A.J., 1999. PHREEQC (v.2)-A Computer Program for Speciation, Batch- Reaction, One- Dimensional Transport, and Inverse Geochemical Calculations, U. S. Geological Survey, 326 p.

-Qannam, Z., 2003. A hydrogeological, hydrochemical and environmental study in Wadi Al Arroub drainage basin, south west Bank, Palestine, Freiberg On-line Geosciences, v. 9.

-Sami, K., 1992. Recharge mechanisms and geochemical processes in a semi-arid sedimentary basin, Eastern Cape, South Africa. Journal of Hydrology, v. 139, p. 27-48.

-William, W.D., 2001. Anthropogenic Salinization of inland waters, Hydrobiology, v. 466, p. 329-337.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.