palette
تحلیل همدیدی، ترمودینامیکی جابجایی مکانی جت جنب‌حاره‌ای در فعالیت کم‌فشار سودانی (مطالعه موردی ترسالی‌های استان فارس)
زینب محمدی, حسن لشکری

چکیده

در این تحقیق از دو روش گردشی به محیطی و محیطی به گردشی استفاده ‌شده است. برای مطالعه و تحلیل جابجایی مکانی جت جنب حاره­ای داده‌های سایت http://www.esrl.noaa.gov استفاده شد. نقشه‌های جت طی دوره آماری 21 سال در ماه‌های (اکتبر تا می) در محیط نرم افزاری grads ترسیم و محور جت­ها برای هر ماه بر روی نقشه­های پایه­ای که در محیط نرم افزاری ARCGIS10.4 تهیه شده بود ترسیم شده است. سپس داده‌های ماهانه بارش 9 ایستگاه همدید استان طی سال‌های زراعی (1375 تا 1396) استخراج نمونه­های مطالعاتی انتخاب گردید. بررسی­های چشمی انجام شده بر روی محور جت­ها در ماه­های مختلف نشان داد که محور جت­ها دارای جابجایی شمال و جنوب سوی نسبتا زیاد می­باشند. از اول اکتبر به تدریج با جابجایی شرق سوی پرفشار عربستان جریان‌های جت در موقعیت مناسبی قرار گرفته و شرایط برای ایجاد ناپایداری ها فراهم می­شود. در ماه­های ژانویه و دسامبر جت در مناسب­ترین حالت خود (شرق مصر تا غرب خلیج فارس) قرارمی­گیرد. نتایج حاصل از الگوی­های همدید بارش­های شدید نشان داد که از چند روز قبل از شروع بارش­ها پشته عمیقی از روی آفریقا و مدیترانه مرکزی تا شمال عرض 60 درجه گسترش یافته و جریانات را بر روی مدیترانه شرقی کاملا نصف النهاری و باعث شکست در امواج راسبی می­گردد. شیو حرارتی شدید حاصل از آن ضمن تقویت جت جنب حاره­ای، ناوه عمیقی را بر روی مدیترانه شرقی ایجاد می­کند که با فرارفت سرد جنب قطبی بر روی سامانه سودانی و فرارفت رطوبتی مناسب از روی دریاهای گرم عرب و عمان سامانه سودانی و ناوه دریای سرخ تقویت شده و ناپایداری شدیدی را بر روی منطقه ایجاد می­کند.

واژگان کلیدی
همدید، ترمودینامیک، جت جنب‌حاره‌ای، کم‌فشار سودان، استان فارس.

منابع و مآخذ مقاله

-آورین، ع.، سجادیان، م.، قانقرمه، ع. و حیدری، ج.، 1394. تأثیر جریان‌های جتی جنب‌حاره‌ای بر بارش روزانه بیش از ده میلی‌متر در حوضه زاینده‌رود، پژوهش‌های جغرافیای طبیعی، دوره 47، شماره 1، ص 125-142.

-ترابی، ع.، 1355. جت استریم روی ایران، پایان نامه کارشناسی ارشد هواشناسی، دانشگاه تهران.

-خورانی، ا.، 1384. تعیین موقعیت جت در رابطه با سامانه‌های بارشی غرب کشور در دوره زمانی 1999 - 1990، پایان نامه کارشناسی ارشد اقلیم‌شناسی و برنامه‌ریزی محیطی، به راهنمایی منوچهر فر زاده اصل و حسن لشکری، تهران، دانشگاه تربیت مدرس.

-عساکره، ح.، قائمی، ه. و بیرانوند، آ.، 1394. روند تغییرات فصلی رودباد جنب حاره در محدوده‌ی اقلیمی ایران طی دهه‌های اخیر، پژوهش‌های جغرافیای طبیعی، شماره 47، ص 52-72.

-عزیزی، ق. و سفر راد، ط.، 1391. تحلیل ویژگی‌های جریان‌های جتی طی فازهای (ENSO) مطالعه موردی، سال‌های 1997، 2008، 2010، نشریه پژوهش‌های اقلیم‌شناسی، سال 3، شماره 9، ص 8-69.

-لشکری، ح. و محمدی، ز.، 1394. اثر موقعیت استقرار پرفشار جنب‌حاره‌ای عربستان بر سامانه‌های بارشی در جنوب و جنوب غرب ایران، پژوهش‌های جغرافیای طبیعی، دوره 47، شماره 1، ص73-94.

-لشکری، ح.، 1382. مکانیسم تکوین و توسعه کم‌فشار سودان و اثر آن بر روی بارش‌های جنوب و جنوب غرب ایران، پژوهش‌های جغرافیای طبیعی، نسخه 46، ص1-18.

-لشکری، ح.، متکان، ع.ا.، آزادی، م. و محمدی، ز.، 1396. تحلیل همدیدی نقش پرفشار جنب حاره‌ای عربستان و رودباد جنب حاره‌ای در خشکسالی های شدید جنوب و جنوب غرب ایران، پژوهش‌های دانش زمین، سال هشتم، شماره 30، ص 141-163.

-لشنی زند، م.، 1383. بررسی اقلیمی خشکسالی های ایران و راهکارهای مقابله با آن، رساله دکترای جغرافیای طبیعی گرایش اقلیم شناسی، دانشگاه اصفهان، ص 18.

-محمدی، ز. و لشکری، ح. 1396. تحلیل همدیدی نقش موقعیت مکانی پرفشار جنب حاره‌ای عربستان و رودباد جنب حاره‌ای در خشکسالی ها و ترسالی‌ها، شروع، پایان و طول دوره بارشی در جنوب و جنوب غرب ایران، رساله دکتری، دانشگاه شهید بهشتی.

-Bitan, A. and Saaroni, H., 1992. The horizontal and vertical extension of the persian Gulf pressure trough, International Journal of Climatology, v. 12, p. 733-747.

-Blackburn, M., Hoskins, B. and Slingo, J., 2007. Notes on the Meteorological Context of the UK Flooding in June and July 2007, NCAS-Climate and Department of Meteorology.

-Dayan, U. and Abramski, R., 1986. Heavy Rain in the Middle East related to unusual Jet Stream properties, Bulletin of the American Meteorological Society.

-Elfandy, M.G., 1950. Troughs in the upper westerlies and cyclonic Developments in the Nile valley, Quart. J. Roy. Meteor. Sec, v. 76, p. 166-172.

-Gaetani, M., Baldi, M., Ciardini, V., Dalu, G. and Maracchi, G., 2011. The role of the jetstream on the extreme precipitation in the Euro-Mediterranean region: the 2009-2010 case studies, v. 13, p. 2011-5812.

-Lashkari, H. and Mohammadi, Z., 2018. Study on the role of annual movements of Arabian subtropical high pressure in the late start of precipitation in southern and southwestern Iran,Theoretical and Applied Climatology, p 1-8.

- Shen, J., 1968. Profiles of infrared irradiance and cooling through a jet stream.

-Kahana, R., Ziv, B., Enzel, Y. and Dayan, U., 2002. Synoptic climatology of major floods in the Negev desert, Israel International Journal of Climatology, v. 22, p. 867-882.

-Klein, W.H., 1984. Winter Precipitation as Arelated to 700 mb Circulation, Bull. Amer. Meter, v. 29, p. 439-503.

-Krichak, J., Breitgand, S. and Feldstein, S.B., 2012. A conceptual model for the identification of the active Red sea trough synoptic events over the southeastern Mediterranean, Journal of Applied Meteorology and Climatology, v. 51, p. 962-971.

-Krichak, S. and Alpert, P., 1994. Effects of winter monsoon Variability in the eastern Mediterranean 616, WCRP-84, p. 215-222.

-Peters, D. and Waugh, D.W., 2003. Rossby wave breaking in the southern hemisphere wintertime upper troposphere, Mon. Weather Rev, v. 131, p. 2623-2634.

-Saaroni, H. and Ziv, B., 2000. Summer rain episodes in a Mediterranean climate, the case of Israel: climatological-dynamical analysis, International Journal of Climatology, v. 20, p. 191-209.

-Smith, W. and Younkin, R.J., 1972. An operationally useful relationship between the polar jet stream and heavy precipitation, national meteorological center, national weather service, NOAA, suitlandspring precipitation in Europe, International Journal of Climatology, v. 20, p. 565–574.

-Yang, S., Lau, K.M. and Kim, K.M., 2002. Variations of the East Asian Jet Stream and Asian–Pacific–American Winter Climate Anomalies, J. Climate, v. 15, p. 306–325.

-Ziv, B. and Paldor, N., 1999. the divergence fields associated with time-dependent jet streams, journal of that atmosphere sciences, von, v. 56, p. 1843-1858.

-Cutlip, 2003. Jet stream changes linked to prairie drought, Weatherwise, 56 p.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.