palette
اولین گزارش مهره‌داران دریایی کرتاسه پیشین (سازند داریان) در برش سیوند، شمال شرق شیراز

چکیده

در این پژوهش زیست چینه­نگاری و سیستماتیک افق­های حاوی مهره­دار نهشته­های کرتاسه پیشین (سازند داریان) در منطقه سیوند، واقع در 80 کیلومتری شمال شرق شهر شیراز مطالعه شده است. در مطالعه انجام شده، 5 راسته از ماهی­ها (Aspidorhynchiformes, Clupeiformes, Ichthyectiformes, Pycnodontioformes and Semionotiformes) و یک جنس  لاک­پشت دریایی (Toxochelys) به همراه 9 جنس و 14 گونه از فرامینیفرها در قالب 4 زون زیستی شناسایی گردید که معرف سن آپتین پیشین (Bedoulian) تا ابتدای آپتین پسین (Early Gargasian) برای بخش­های مورد مطالعه سازند داریان در برش سیوند می­باشد:

تجمع فسیلی 1: این تجمع در ابتدای سازند داریان در برش سیوند از قاعده تا ضخامت 16 متر این برش مشاهده می­شود و شامل فونای Choffatella decipiens, textularids,  و خرده­های فراوان نرم­تنان می­باشد. این ضخامت احتمالا معادل زون 16 وایند (Wynd, 1965) (Hensonella-Orbitolina-Choffatella Ass. Zone) می­باشد که از سازند داریان معرفی کرده و سن آپتین را برای آن در نظر گرفته است.

تجمع فسیلی 2: این تجمع از ضخامت 16 تا 40 متر برش مذکور را حضور دارد. شامل فونای  Radiolaria, Hedbergella sp., Globiogerinelloides sp.,  و اسپیکول اسفنج می­باشد. این زون معادل زون 12 وایند (Wynd, 1965) (Radiolaria flood Zone) می­باشد که وایند سن نئوکومین تا آلبین را برای آن در نظر گرفته است.

تجمع فسیلی 3: این تجمع از ضخامت 40 الی 50 متر در برش مذکور مشاهده می­شود. فونای این تجمع شامل:

Hedbergella ruka, Hedbergella aptiana, Hedbergella roblesae, Hedbergella sigali, Hedbergella infracretacea, Globgerinelloides cf. trilobatus, H. luterbacheri, Globgerinelloides ferreolensis, Globgrinelloides paragottisi, Glogerinelloides aptiensis می­باشد. سن این مجموعه فونی آپتین پیشین پیشنهاد می­گردد.

تجمع فسیلی 4: این تجمع زون از ضخامت 50 الی 60 متری برش ذکر شده مشاهده می‌شود. فونای این بیوزون شامل:  Mesorbitolina parva, Orbitolina sp. Nodosaria sp. Nezzazata sp. miliolids, textularidsمی­باشد. این تجمع می تواند معادل زون Mesorbitolina parva Zone (Schroeder et al. 2010) باشد که سن ابتدای آپسین پسین را برای آن در نظر گرفته است.

واژگان کلیدی
سازند داریان، زیست‌چینه‌نگاری، پالئواکولوژی، مهره‌داران دریایی، آپتین، ریز رخساره و حوضه شلف داخلی.

منابع و مآخذ مقاله

-مطیعی، ه.، 1372. زمین‌شناسی ایران: چینه‌شناسی زاگرس، طرح تدوین کتاب، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، 536 ص.

-حسين زاده، ر. و قاسمي‌نژاد، ا.، 1387. آناتومي ‌و تاکسونومي‌ماهي استخواني Proserrivomer موجود در سازند پابده، مجموعه مقالات دومين همايش انجمن ديرينه‌شناسي ايران، دانشگاه آزاد اسلامي ‌واحد خوراسگان، ص 46-49.

-قاسمي‌نژاد، ا. و حسين زاده، ر.، 1380. اکولوژي ديرينه و بررسي چگونگي ارتباط تغيرات ابعاد ماهي‌ها با رژيم غذائي آنها در افق‌هاي چينه‌اي سازند پابده (ائوسن) در ايلام، يازدهمين همايش انجمن زمين‌شناسي ايران، دانشگاه فردوسي مشهد، ص 1882-1889.

-میرزایی عطاآبادی، م.، اسدالهی، ا.، زهدی، ا. و رحمانی، ع.، 1395. صفحه دندانی یک ماهی پیکنودونت (ماهیان استخوانی) از نهشته‌های کرتاسه منطقه الشتر (لرستان)، مجموعه مقالات یازدهمین همایش انجمن دیرینه‌شناسي ایران، دانشگاه پیام نور طبس، ص 9-12.

-Adent, S., Hosseinzadeh, R., Antunes, M.T., Balbino, A.C., Kozlov, V.A. and Cappetta, H., 2009. Review of the enigmatic Eocene shark genus Xiphodolamia (Chondrichthyes, Lamniformes) and description of a new species recovered from Angola, Iran and Jordan. Journal of African Earth Sciences, v. 55, p. 197-204.

-Afsari, S., Yazdi, M., Bahrami, A. and Carnevale, G., 2014. A new deep-sea hatchetfish (Teleostei: Stomiiformes: Sternoptychidae) from the Eocene of Ilam, Zagros Basin, Iran, Bollettino della Societa Paleontologica Italiana, v. 53 (1), p. 27-37, Modena.

-Alavi, M., 2004. Regional stratigraphy of the Zagros fold-thrust belt of Iran and its proforeland evolution, American Journal of Sciences, v. 304, p. 1-20.

-Arambourg, C., 1967. Les poisons Oligocenes de e Iran, in Resultatsscientifiques de la Mission C, Arambourg en Syrie et en Iran, Museum National d HistorieNaturelle, Parise, Extract from Notes et Memories sur le Moyen-Orient (1938-39), v. 8, p. 247.

-Alvarado-Ortega, J. and Porras-Múzquiz, H., 2009b. On the record of Gillicus Hay, 1898 (Pisces, Ichthyodectiformes†) in Mexico: Boletín de la Sociedad Geológica Mexicana, v. 61, p. 215-224.

-Bardack, D. and Sprinkle, G., 1969. Morphology and relationships of saurocephalid fishes: Fieldiana Geology, v. 16(12), p. 297-340.

-Benton, M.J., Bouaziz, S., Buffetaut, E., Martill, D., Ouaja, M., Soussi, M. and Trueman RUEMAN, C., 2000. Dinosaurs and other fossil vertebrates from fluvial deposits in the Lower Cretaceous of southern Tunisia, Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology, v. 157, p. 227-46.

-Bouaziz, S., Bufftaut, E., Ghanmi, M., Jaeger, J.J., Martin, M., Mazin, J.M. and Tong, H., 1988. Nouvelles d´ecouvertes de vert´ebr´es fossiles dans l’Albien du Sud Tunisien, Bulletin de la Soci´et´e g´eologique de France, v. 4, p. 335–349.

-Bleeker, P., 1859. Enumeratio specierum piscium hucusque in Archipelago indico observatarum, adjectis habitationibus citationibusque, ubi descriptiones earum recentiores reperiuntur, nec non speciebus Musei Bleekeriani Bengalensibus, Japonicis, Capensibus Tasmanicisque: Acta Societatis Regiae Scientiarum Indo-Neêrlandicae, v. 6, p. 1-276.

-Bogan, S., Taverne, L. and Agnolin, F.L., 2011. Description of a new aspidorhynchid fish, Belonostomus lamarquensis sp. nov. (Halecostomi, Aspidorhynchiformes), from the continental Upper Cretaceous of Patagonia, Argentina: Bulletin de l’Institut royal des Sciences naturelles de Belgique, Sciences de la Terre, v. 81, p. 235-245.

-Cavin, L., 1996. Goulmimichthys arambourgi n. g., n. sp., un Pachyrhizodontidae (Actinopterygii, Teleostei) d’une nouvelle localité à nodules fossiliferes du Turonien inferieur marocain: Paleontology, v. 321, p. 1049-1054.

-Cavin, L., 2008. Palaeobiogeography of Cretaceous bony fishes (Actinistia, Dipnoi and Actinopterygii): In Cavin, L., Longbottom, A. & Richter, M. (eds.), Fishes and the break-up of Pangea, Geological Society, London, Special Publications, v. 295, p. 165-183.

-Cavin, L., Tong, H., Boudad, L., Meister, C., Piuz, A., Tabouelle, J., Arab, A.M., Amiot, R., Buffetaut, E., Dyke, G., Hua, S. and Le Loeuff, J., 2010. Vertebrate assemblages from the early Late Cretaceous of southeastern Morocco: an overview. Journal of African Earth Sciences, v. 57(5), p. 391-412.

-Froese, R. and Pauly, D., 2004. Fish Base, World Wide Web electronic publication, v. 57, p. 391-412.

-Frickhinger, K.A. and Jefferies, R.P.S., 1996. Fossil Atlas, Fishes: Tetera Press, Blacksburg, VA, 546 p.

-Grande, L., 1985. Recent and fossil Clupeomorph Wshes with materials for revision of the subgroups of Clupeoids: American Museum of Natural Histtory, v. 181, p. 231-372.

-Halfman, S., Bruce, B., Facey, D.E. and Bowen, B.W., 2009. The Diversity of Fishes Biology, Evolution, and Ecology, 737 p.

-Haghipour, A. and Brants, A., 1971. Eocene remains from the Pabdeh Formation, North of Ilam, Geological Survey of Iran, Report, v. 19, p. 81-107.

-Hay, O.P., 1908. The fossil turtles of North America: Carnegie Institute of Washington, v. 75, p. 1-568.

-Harder, W., 1975. Anatomy of fishes, Stuttgart: E. Schweizerbart’sche Verlagsbuch hand lung, 612 p.

-Hirayama, R., 1992. Humeral morphology of chelonioid sea-turtles; its functional analysis and phylogenetic implications: Bulletin of the Hobetsu Museum, v. 8, p. 17-57.

-Hirayama, R., 1997. Distribution and diversity of Cretaceous chelonioids: in J. M. Callaway and E.L. Nicholls (eds.), Ancient Marine Reptiles. Academic Press, San Diego, California, p. 225–241.

-James, G.A. and Wynd, J.G., 1965. Stratigraphic nomenclature of Iranian Oil Consortium Agreement Area AAPG Bulltain: v. 49(12), p. 2182-2245.

-Joyce, W.G., Parham, J.F. and Gauthier, J.A., 2004. Developing a protocol for the conversion of rank-based taxon names to phylogenetically defined clade names, as exemplified by turtles: J Paleontology, v. 78, p. 989-1013.

- Kent, P.E., Slinger, F.C.P. and Thomas, A.N., 1951. Stratigraphical exploration surveys in Southwest Persia Third World Petroleum Cong: The Hague, Section 1, v. 1, p. 141-161.

-Kriwet, J., 2001. Feeding mecanisms and ecology of pycnodont fishes (Neopterygii, Pycnodontiformes): Fossil Record, v. 4(1), p. 139-165.

-Kriwet, J., 2001. Palaeobiogeography of pycnodontiform fishes (Actinopterygii, Neopterygii): In: Melendez G., Herrera Z., Delvene G. & Azanza B. (eds) Los Fósiles y la Paleogeographia, v. 5(1), p. 121-130

-Kriwet, J., 2004. A new pycnodont fish genus (Neopterygii: Pycnodontiformes) from the Cenomanian (Upper Cretaceous) of Mount Lebanon: Journal of Vertebrate Paleontology, v. 24(3), p. 525-532.

-Lagler, K.F., Bardach, J.E., Miller, R.R. and Passino, D.R.M., 1977. Ichthyology: 2nd edn, New York, Wiley & Sons, 528 p.

-Mansueti, R.J. and Mansueti, A.J., 1962. Little tuna, Euthynnus alletteratus, in northern Chesapeake Bay, Maryland, with an illustration of its skeleton: Chesapeake Scinces, v. 3, p. 257-263.

-Nursall, J.R., 1993a. Distribution and ecology of pycnodont fishes, in Arratia, G., and Viohl, G., eds., Mesozoic Fishes - Systematics and Paleoecology: München, Germany, Verlag Dr. Friedrich Pfeil, p. 115-124.

-Nursall, J.R., 1993b. The phylogeny of pycnodont fishes, in Arratia, G., and Viohl, G., eds., Mesozoic Fishes - Systematics and Paleoecology: München, Germany, Verlag Dr. Friedrich Pfeil, p. 125-152.

-Nursall, J.R., 1996a. Distribution and ecology of pycnodont fishes. In: Arratia G. & Viohl G. (eds) Mesozoic Fishes – Systematics and Paleoecology, p. 115-124.

-Ostrander, G.K., 2000. The laboratory fish: London: Academic Press, p. 95-108.

-Patterson, C. and Rosen, D.E., 1977. Review of ichthyodectiform and other Mesozoic teleost fishes and the theory and practice of classifying fossils: Bulletin of the American Museum of Natural History, v. 158, p. 81-172.

-Peter, D.S. and Hamedani, A., 2000. Frigidafons babaheydariensis n. sp., ein Sturmvogel aus dem Oligoziin des Irans (Aves: Procellariidae), Senckenbergiana lethaea, v. 80 (1), p. 29-37.

-Premoli Silva, I. and Verga, D., 2004. Practical manual of cretaceous planktonic foraminifera course 3: International school of planktonic foraminifera, university of Perugia and Milano, triporgrafiadi di pontefecino Perugia, Italy, 283 p.

-Priem, F., 1908. Poissons fossiles de Perse. Annales d’Histoire Naturelle, Paléontologie, v. 1, p. 1-25.

-Schroeder, R., van Buchem, F.S.P., Cherchi, A., Baghbani, D., Vincent, B., Immenhauser, A. and Granier, B., 2010. Revised orbitolinid biostratigraphic zonation for the Barremian – Aptian of the eastern Arabian Plate and implications for regional stratigraphic Correlations: GeoArabia Special Publication, v. 4(1), p. 49-96.

-Sharland, P.R., Archer, R., Casey, D.M., Davis, R.B., Hall, S.H., Heward, A.P., Horbury, A.D. and Simmons, M.D., 2001. Arabian platesequence stratigraphy: GeoArabia Special Publication 2, Gulf PetroLink, Bahrain, 371 p.

-Simmons, M.D., 1994. Micropalaeontological biozonation of the Kahmah Group (Early Cretaceous), Central Oman Mountains: In M.D. Simmons (Ed.), Micropalaeontology and Hydrocarbon Exploration in the Middle East, Chapman and Hall, London, v. 177, p. 219-243.

-Simmons, M.D., Whittaker, J.E. and Jones, R.W., 2000. Orbitolinids from the Cretaceous sediments of succestion, paleoenvironmantal change and depositional sequences of Barremian-Aption: workshop, S. E. P. M., v. 5.

-Smith, J.B., Lamanna, M.C., Lacovara, K.J., DODSON, P., SMITH, J.R., POOLE, K. J.,GIEGENGACK, R. and ATTIA, Y., 2001. A giant sauropod dinosaur from an Upper Cretaceous Mangrove deposit in Egypt, Science, v. 292, p. 1704-1726.

-Stromer, E., 1936. Ergebnisse der Forschungsreisen Prof. E. Stromers in den W¨usten Agyptens, VII. Baharije- Kessel und -Stufe mit deren Fauna und Flora, Eine erg¨anzende Zusammenfassung, Abhandlungen der Bayerischen Akademie der Wissenschaften, Mathematischnaturwissenschaftliche Abteilung n. f., v. 33, p. 1-102.

-Sarfi, D., Ouaja, M., Buffetaut, E., Cuny, G., Barale, G., Ferry, S. and Fara, E., 2004. Position stratigraphique des niveaux `a vert´ebr´es du M´esozo¨ıque du Sud-Est de la Tunisie, Notes du Service G´eologique de Tunisie, v. 72, p. 5-16.

-Tyler, J.C., Mirzaie, M. and Nazemi, A., 2006. New genus and species of basal tetraodontoid puffer fish from the Oligocene of Iran, related to the Zignoichthyidae (Tetraodontiformes), Bollettinodel MuseoCivico di Storia Naturale di Verona, GeologiaPaleontologiaPreistoria, v. 30, p. 49-58.

-Taverne, L. and Capasso, L., 2013. Osteology and relationships of Rhinopycnodus gabriellae gen. et sp. Nov. (Pycnodontiformes) from the marine Late Cretaceous of Lebanon: European Journal of Taxonomy, v. 67, p. 1-14.

-Taverne, L. and Chanet, B., 2000. Faugichthys loryi n. gen., n. sp. (Teleostei, Ichthyodectiformes) de l’Albien terminal (Crétacé inférieur marine) du vallon de la Fauge (Isère, France) et considérations sur la phylogénie des Ichthyodectidae: Geodiversitas, v. 22, p. 23-34.

-Tintori, A., 1990. The actinoperygian fish Prohalecites from the Triassic of Northern Italy, Palaeontologie, v. 33(1), p. 155-174.

-Van Buchem, F., Baghbani, D., Bulot, L., Caron, M., Gaumet, F., Hosseini, A., Keyvani, F., Schroeder, R., Swennen, R., Vedrenne, V. and Vincent, B., 2010. Barremian- Lower Albian sequence-stratigraphy of southwest Iran (Gadvan, Dariyan, Kazhdumi Formation) and its comparison with Oman, Qatar and the United Arab Emirates: Geo Arabia Special Publication, v. 4(2), p. 503-548.

-Vincent, B., Van Buchem, F., Bulot, L.G., Immenhauser, A., Caron, M., Baghbani, D. and Huc, A.Y., 2010. Carbon-isotope stratigraphy, biostratigraphy and organic

matter distribution in the Aptian – Lower Albian successions of southwest Iran (Dariyan and Kazhdumi formations): Geo Arabia Special Publication 4, v. 1, p. 139-197.

-Witt, W. and Gokdag, H., 1994. Orbitolinid biostratigraphy of the Shu’aiba Formation (Aptian), Oman - implications for reservoir development: In M.D. Simmons (Ed.), Micropalaeontology and Hydrocarbon Exploration in the Middle East, Chapman and Hall, London, p. 221-242.

-Woodward, A.S., 1916. The fossil fishes of the English Wealdon and Purbeck Formations, Part II, Publ, Palaeont, Socity, Londan, v. 70, p. 49-104.

-Zangerl, R., 1953. The vertebrate fauna of the Selma Formation of Alabama: Part 3. The turtles of the family Protostegidae, Part 4, The turtles of the family Toxochelyidae, Fieldiana, Geology Memoirs, v. 3, p. 61-277.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.