palette
زیست‌ چینه‌نگاری ماکروفسیل‌های گیاهی سازند هجدک منطقه چاه-رخنه، جنوب‌غرب طبس و تحلیل آب و هوای دیرینه

چکیده
سازند هجدک در منطقه چاه‌رخنه، جنوب غرب طبس دربر‌دارنده ماکروفسیل‌های گیاهی به نسبت خوب حفظ شده‌ای می‌باشد به‌طوری که تعداد ۳۳ گونه ماکروفسیل گیاهی متعلق به 21 جنس از راسته‌های مختلف شناسایی شدند. براساس اولین و آخرین حضور مشاهده شده گونه‌های شاخص، یک زیست زون تجمعی با نامConiopteris hymenophylloides- Klukia exilis Assemblage zone  و سه زیر زیست زون غیررسمی شامل: زیر زیست زون Equisetites beanii- Ptilophyllum harrisianum Interval zone  (I)، زیر زیست زونPtilophyllum harrisianum- Elatides thomasii Interval zone (II)  و زیر زیست زون Elatides thomasii - Nilssonia macrophylla Interval zone (III) به ترتیب از پایین به بالا تعیین گردیدند. این زیست زون‌ها با سایر زیست‌زون‌های هم ارز بازه زمانی ژوراسیک میانی در منطقه طبس قابل مقایسه و تطابق می‌باشند. حضور گونه‌های Klukia exilis  و Elatides Thomasii نشان دهنده سن  آالنین- باژوسین برای این مجموعه می‌باشد. مطالعات آماری نشان می‌دهد که راسته‌های فیلیکال‌ها، سیکادال‌ها، پاینال‌ها و اکوئی‌ستال‌ها به ترتیب با فراوانی نسبی 31/46 %، 50/23 %، 12 % و 26/9 % و جنس‌های Nilssonia، Klukia، Coniopteris و Equisetites به ترتیب با فراوانی نسبی 81/22 %، 38/13 %، 40/8 % و 40/8 % بیشترین حضور را در منطقه چاه‌رخنه داشته‌اند. بدین ترتیب، براساس فراوانی نسبی فیلیکال‌ها و سیکادال‌ها، حضور گونه‌های شاخص آب و هوایی و بوم‌شناختی نظیر Equisetites beanii و میانگین عددی تراز گیاهی فلورای چاه‌رخنه (81/41)، آب و هوای مرطوب و نیمه گرمسیری در این منطقه در بازه زمانی آالنین- باژوسین غلبه داشته است.
واژگان کلیدی
آب و هوای دیرینه، زیست چینه‌نگاری، ژوراسیک میانی، سازند هجدک، ماکروفسیل‌های گیاهی، طبس.

منابع و مآخذ مقاله

-آقا نباتی، س.ع.، 1377. چینه‌شناسی ژوراسیک ایران، جلد اول، انتشارات سازمان زمین‌شناسی ایران، تهران، 355 ص.

-آقا نباتی، س.ع.، 1383. زمين‎شناسي ايران، سازمان زمين‎شناسي و اكتشافات معدني كشور، تهران، 586 ص.

-سعادت نژاد، ج.، قادری، ع. و نعیمی قصابیان، ن.، 1388. مطالعه و معرفي ماكروفسيل هاي گياهي توآرسین- باژوسين منطقه گراخك-شانديز، شمال خاور ايران، رخساره‌های رسوبی، شماره 2، ص 173- 203.

-مهدیزاده، ا.، واعظ جوادی، ف.، عاشوری، ع. و قادری، ع.، 1395. مطالعه و معرفی ماکروفسیل‌ های گیاهی سازند هجدک در چاه شماره یک منطقه کالشور، جنوب‌غرب طبس، مجموعه مقالات یازدهمین همایش انجمن دیرینه شناسی ایران، دانشگاه پیام نور طبس، ص 120-126.

-مهدیزاده، ا.، 1397. زیست چینه‌نگاری و تحلیل تطبیقی ماکروفسیل های گیاهی ژوراسیک میانی منطقه طبس و یزد و تهیه نقشه پراکنش پوشش گیاهی دیرینه، رساله دکتری در چینه‌شناسی و فسیل‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، 225 ص.

-واعظ جوادی، ف.، 1387. ماکروفسیل های گیاهی ایران، انتشارات سازمان حفاظت محیط زیست، تهران، 236 ص.

-واعظ جوادى، ف.، 1391الف. ماکروفسيل هاى گياهى منطقه تيار جنوب آمل، تعيين سن و تطابق آن با ساير افق‌هاى گياهى ايران، نشریه علوم زمين سازمان زمين‌شناسى کشور، شماره 83، ص 229-237.

-واعظ جوادى، ف.، 1391ب. معرفی ماکروفسیل های گیاهی منطقه جعفرآباد، غرب طبس و تفسیر آب و هوای دیرینه آن، پژوهش‌هاى چينه‌نگارى و رسوب‌شناسى، شماره 51، ص 67-86.

-واعظ جوادى، ف.، 1391ج. بيوستراتيگرافى سازند نايبند در منطقه معادن زغالسنگ پروده طبس بر مبناى ماکروفسيل هاى گياهى، پژوهش‌هاى چينه-نگارى و رسوب‌شناسى، شماره 46، ص 113-143.

-واعظ جوادى، ف.، 1394. معرفى ماکروفسيل هاى گياهى و زیست چینه‌نگاری برش کالشانه، شمال غرب طبس و تحلیل آب و هوای دیرینه، پژوهش-هاى چينه‌نگارى و رسوب‌شناسى، شماره 61، ص 105-123.

-واعظ جوادى، ف. و پورلطیفی، ع.، 1383. معرفى چند ماکروفسيل گياهى از گلمکان، شمال خاورى ايران، نشریه علوم زمين سازمان زمين‌شناسى کشور، شماره 52، ص 98-107.

-واعظ جوادى، ف. و عباسى، ن.، 1391. معرفى ماکروفسيل هاى گياهى منطقه بلده (البرز مرکزى)، تعيين سن و بيوستراتيگرافى آنها، پژوهش‌هاى چينه‌نگارى و رسوب‌شناسى، شماره 48، ص 37-64.

-واعظ جوادی، ف. و نامجو، ش.، 1394. زيست چينه‌نگارى سازند هجدک در کوچکعلى شمالى، باختر طبس و تحليل آب و هوای دیرینه و تطابق با ساير فلوريزون هاى هم‌ارز ايران، دیرینه‌شناسی، شماره 3، ص 220-243.

-Alavi, M. and Barale, G., 1970. Étude prèliminaire de la flore de le formation de Shemshak dans la region de Djam: Bulletin de la Société Linnean de Lyon, v. 8, p. 241-252.

-Assereto, R., 1966. The Jurassic Shemshak Formation in Central Elburz (Iran): Rivista Italiana di Paleontologia e Stratigrafia, v. 4, p. 1133-1182.

-Barnard, P.D.W., 1965. Flora of the Schemshak Formation Part2. Liassic Plants from Dorud: Rivista Italiana di Paleontologia e Stratigrafia, v. 4, p. 1123-1168.

-Beckett, P.H., 1956. Coal deposits near Kerman, South Persia: Economic Geology, v. 51, p. 197-198.

-Brongniart, A., 1828-1837. Histoire des végétaux fossils, ou recherches botaniques et géologiqes sur les végétaux renfermés dans les diverses couches du globe: Paris, 72 p.

-Corsin, P. and Stampfli, G., 1977. La formation de Shemshak dans l’Elburz oriental (Iran) flore –stratigraphie– paléogéographie: Geobios, v. 10, p. 509-571.

-Fakhr, M.S., 1977. Contribution a l'étude de la flore Rhéto- Liasique de la formation de Shemshak de l'Elbourz (Iran), Paris: Mémoire de Section de Science, v. 5, 178 p.

-Fürsich, F.T., Wilmsen, M. and Seyed-Emami, K., 2009. Lithostratigraphy of the Upper Triassic- Middle Jurassic Shemshak Group of northern Iran: Geological Society London, v. 312, p. 120-160.

-Harris, T.M., 1961. The Yorkshire Jurassic flora, I. Thallophyta- pteridophyta: British Museum (Natural History), London, 212 p.

-Jacob, K. and Shukla, B.N., 1955. Jurassic plants from the Saighan series of North Afghanistan and their palaeo-climatological and palaeo-geographical significance, India: Memoirs of the Geological Survey of India, Palaeontographica Indica, new series, v. 2, p. 1-64.

-Kilpper, K., 1964. Über eine Rhät/Lias-Flora aus dem nordlichen Abfall des Alburs-Gebirges in Nordiran, I. Bryophyta und Pteridophyta, Stuttgart: Palaeontographica B, v. 114, p. 1-78.

-Phillips, J., 1875. Illustrations of the geology of Yorkshire, or a description of the strata and organic remains, Part I. The Yorkshire Coast, 3rd. Edit. Edited by Etheridge, London, 354 p.

-Sadovnikov, G., 1976. The Mesozoic flora of Alborz and central Iran and its stratigraphic importance: National Iran Steel Company of Iran, Tehran, 118 p.

-Sadovnikov, G.N., 1991. On some gymnosperms from the late Triassic of North Iran: Paleontological Journal, v. 4, p. 95-106.

-Scanu, G.G., Kustatscher, E. and Pittau, P., 2015. The Jurassic flora of Sardinia - A new piece in the palaeobiogeographic puzzle of the Middle Jurassic: Review of Palaeobotany and Palynology, v. 218, p. 80-105.

-Schweitzer, H.J. and Kirchner, M., 1996. Die rhäto-jurassischen Floren des Iran und Afghanistans: Palaeontographica B, v. 238, p. 77-139.

-Schweitzer, H.J., Van Konijnenburg-van Cittert, J.H.A. and van der Burgh, J., 1997. Die Rhaeto-Jurassic Flora of Iran and Afghanistan, 10. Bryophyta, Lycophyta, Sphenophyta, Pterophyta-Eusporangiatae and protoleptosporangiatae: Paleontographica B, v. 243, p. 103-192.

-Schweitzer, H.J., Kirchner, M. and Van-Konijnenburg-Van Cittert, J.H.A., 2000. The Rhaeto-Jurassic flora of Iran and Afghanistan, 12. Cycadophyta II. Nilssoniales: Paleontographica B, v. 279, p. 1-108.

-Schweitzer, H.J. and Kirchner, M., 2003. Die rhato-jurassischen Flora des Iran und Afghanistan 13. Cycadophyta. III.Bennettitales: Paleontographica B, v. 264, p. 1-166.

-Schweitzer, H.J., Schweitzer, U., Kirchner, M., Van Konijnenburg-van Cittert, J.H.A. and Ashraf, R.A., 2009. The Rhaeto-Jurassic flora of Iran and Afghanistan, 14. Pterophyta, Leptosporangiatae: Palaeontographica B, v. 279, p. 1-108.

-Takhtajan, A.L., 2013. Higher Taxa of Vascular Plants except Flowering: Takhtajania, Тахтаджяния, v. 2, p. 4-8.

-Tipper, G.H., 1921. The geology and mineral resources of eastern Persia: Record of Geological Survey of India, v. 1, p. 51-80.

-Vaez Javadi, F., 2004. Persicostrobus Vaez-Javadi n. gen. a new Equisetalean strobilus from the Triassic of Iran: Rivista Italina di Paleontologia e Stratigrafia, v. 3, p. 715- 718.

-Vaez-Javadi, F., 2011. Middle Jurassic flora from the Dansirit Formation of the Shemshak Group, Alborz, north Iran: Alcheringa, v. 1, p. 77-102.

-Vaez Javadi, F., 2014. Triassic and Jurassic Floras and Climate of Central-East Iran: Geological Survey of Iran: Rahi publication, Tehran, 290 p.

-Vaez Javadi, F., 2018. Middle Jurassic Flora from the Hojedk Formation of Tabas, Central East Iran: Biostratigraphy and Palaeoclimate implications: Rivista Italiana di Paleontologia e Stratigrafia, v. 124(2), p. 299-316.

-Vaez-Javadi, F. and Ghavidel-Syooki, M., 2002. Plant megafossil remains from Shemshak Formation of Jajarm area, NE Alborz, Iran: Paleobotanist, v. 51, p. 57-72.

-Vaez Javadi, F. and Mirzaei-Ataabadi, M., 2006. Jurassic plant macrofossils from the Hojedk Formation, Kerman area, east-central Iran: Alcheringa, v. 30, p. 63-96.

-Vaez Javadi, F. and Allameh, M., 2015. Biostratigraphy of the Bazehowz Formation at its Type section, South West Mashhad based on plant macrofossils: Geopersia, v. 1, p. 27-44.

Vaez-Javadi, F. and Abbasi, N., 2018. Middle Jurassic biostratigraphy of plant macro and microfossils in Soltanieh Mountains, South of Zanjan, nw Iran. Geosciences, v.106, p. 91-102.

-Vakhrameev, V.A., 1991. Jurassic and Cretaceous floras and climates of the Earth: Cambridge University Press: Great Britain, 318 p.

-Vassiliev, Y., 1984. Mesozoic plant fossils from coal areas in Iran: Atlas of the Ministry of Mine and Metal, v. 2, 97 p.

-Wilmsen, M., Fürsich, F.T. and Taheri, J., 2009. The Shemshak Group (Lower-Middle Jurassic) of the Binalud Mountains, NE Iran, Stratigraphy, depositional environments and geodynamic implications: Geological Society of London, v. 312, p. 175-188.

-Ziegler, A.F., Parrish, J.M., Jiping, Y., Gyllenhaal, E.D., Rowley, D.B., Parrish, J.T., Shangyou, N., Bekker, A. and Hulver, M.I., 1993. Early Mesozoic phytogeography and climate, In: Allen, J.R.L., Hoskins, B.J., Sellwood, B.W., Spicer, R.A. and Valdes, P.J., 1297. Palaeo climates and their modelling: Philosophical Transactions of the Royal Society of London, v. 341, p. 297-305.

-Ziegler, A.M., Rees, P.M., Rowley, D.B., Bekker, A., Quing, L. and Hulver, M.L., 1996. Messozoic assembly of Asia, Constraints from fossil floras, tectonics and paleomagnetism, 371-400. In Yin, A. and Harrison, M., (Eds.): The Tectonic Evolution of Asia: Cambridge, Cambridge University Press, p. 371-400.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.