palette
تاثير عوامل توپوگرافي و سن جاده بر سطوح فرسايش تحت تاثير جاده‌هاي جنگلي (مطالعه موردي محدوده جنگل آموزشي-پژوهشي دانشگاه تربيت مدرس)

چکیده

هرساله هزاران کيلومتر جاده جنگلي احداث مي­گردد که به وسيله آن ميليون­ها هکتار پوشش گياهي و درختي تخريب و ميليون­ها متر مکعب خاک جابجا مي­گردد. تحقيق حاضر در جاده جنگلي، جنگل آموزشي-پژوهشي دانشگاه تربيت مدرس به منظور بررسي تاثير برخي از عوامل توپوگرافي و سن جاده بر سطوح فرسايش حاشيه جاده تا فاصله 150 متري انجام گرديد. ابتدا نقشه­هاي شيب، جهت شيب و ارتفاع منطقه تهيه گرديد. سپس عارضه­هاي فرسايشي اطراف جاده در منطقه مطالعاتي با استفاده از GPS مورد مساحي قرار گرفتند. نتايج حاصل از مساحي عارضه­ها نشان داد که حداکثر تاثير جاده بر عارضه­هاي فرسايشي تا فاصله 48 متري از حاشيه جاده مي­باشد. همچنين نتايج آناليز واريانس يک طرفه نشان مي­دهند که بين مساحت عارضه­هاي فرسايشي با طبقات مختلف شيب، ارتفاع و سن جاده به ترتيب اختلاف معني­داري در سطح 5 درصد و با جهت شيب اختلاف معني داري در سطح 1 درصد وجود دارد. به طوري­که شيب­هاي 15-30 درصد، جهت شمال غربي، ارتفاع 600-800 متر و طبقه سني 3 سال داراي بيشترين مساحت فرسايشي مي­باشند. همچنين نتايج مدل رگرسيوني ارائه شده نشان داد که شيب منطقه مهمترين عامل موثر بر افزايش سطوح فرسايشي مي­باشد و بعد از شيب منطقه، سن جاده مهمترين عامل تاثيرگذار بر گستره تخريب حاصل جاده­هاي جنگلي­ در منطقه مورد مطالعه مي­باشد.

واژگان کلیدی
عارضه فرسايشي، جاده جنگلي،سن جاده، فرسايش جاده‌.

منابع و مآخذ مقاله

- اسدالهي، ذ.، يوسفي، ص.، و محمدي، م.، 1390. تخمين رسوبدهي شبکه جاده کشاورزي با استفاده از SEDMODEL و GIS (حوزه آبخيز آموزشي و پژوهشي دانشگاه تربيت مدرس)، همايش ملي ژئوماتيک90، تهران.

- بياتي خطيبي، م.، کرمي، ف.، و مختاري، د.، 1386. ارزيابي و پهنه‌بندي خطر حرکات توده‌اي مواد در حوضه آبريز اوجان چاي، مجله جغرافيا و توسعه، شماره1، ص 107-124.

- حسيني، س.ع.آ.، 1382. برنامه ريزي شبکه راه‌هاي جنگلي با استفاده از فن آوري سامانه اطلاعات جغرافيايي در جنگل خيرود کنار نوشهر، رساله دوره دکتري علوم جنگل، دانشگاه تربيت مدرس، 135 ص.

- راهبردي سي‌سخت، س.، و عبدي، ا.، 1389. بررسي تاثير عوامل موثر بر توليد رسوب جاده‌هاي جنگلي با استفاده از GIS، اولين کنفرانس ملي ژئوماتيک نوين درخدمت جامعه. تهران.

- شريعت جعفري، م.، 1376. ارزيابي روش‌هاي پهنه‌بندي خطر زمين لغزش در شيب‌هاي طبيعي، مرکز تحقيقات حفاظت آب و خاک، انتشارات سازه، 124ص.

- فتح‌الهي، ط.، سليماني، ک.، کلارستاقي، ع.، حبيب‌نژاد، م.، نورمحمدي، ف.، جراره، ک.، و گرايي، پ.، 1388. ارزيابي تاثير جاده سازي بر فرسايش آبکندي منطقه چشمه سرده الشتر، لرستان، پنجمين همايش ملي علوم مهندسي آبخيزداري ايران.

- فيض‌نيا، س.، کلارستاقي، ع.، احمدي، ح.، و صفايي، م.، 1383. بررسي عوامل موثر در وقوع زمين لغزش‌ها و پهنه‌بندي خطر زمين لغزش (مطالعه موردي: حوزه آبخيز شيرين رود-سد تجن)، مجله منابع طبيعي ايران، شماره 57 (1)، ص 3-22.

- مجنونيان، ب.، نيکوي سياهکل محله، م.، و مهدوي، م.، 1384. طراحي زهکش‌هاي عرضي جاده‌هاي جنگلي در سري سياهبيل حوزه آبخيز اسالم، مجله منابع طبيعي ايران، شماره 58، ص 339-350.

- نجفي، ا.، و عزتي، س.، 1390. مطالعات جامع حوزه آبخيز 46 جنگل آموزشي-پژوهشي دانشگاه تربيت مدرس، مطالعات جنگلداري، 66 ص.

- Akay, A.E., Erdas, O., Reis, M., and Yuksel, A., 2008. Estimating sediment yield from a forest road network by using a sediment prediction model and GIS techniques, Building and Environment.v. 43, p. 687–695.

- Agassi, M., and Ben-Hur, M., 1991. Effect of slope length, aspect and phosphogypsum on runoff and erosion from steep slopes, Australian Journal of Soil Research, v. 29, p.197 – 207.

- Ariel, E., and Gucinski, L.H., 2000. Function, effects, and management of forest roads, Forest Ecology and Management , v.133, p. 249-262.

- Arnaez, J., Larrea, V., and Ortigosa, L., 2004. Surface runoff and erosion on unpaved forest road from rainfall simulation tests in northeastern Spain, Catena, v. 57, p. 1-14.

- Assouline, S., and Ben-Hur, M., 2006. Effects of rainfall intensity and slope gradient on the dynamics of interrill erosion during soil surface sealing, Catena, v. 66, p. 211 – 220.

- Baihua, F.U., Lachlan, T.H., Newham, C.E., and Ramos, S., 2010 .A review of surface erosion and sediment delivery models for unsealed roads, Environmental Modeling and Software, v. 25, p. 1-14.

- Carl, S.C., and Li, C., 2006. Impact of planting grass on terrene roads to avoid soil erosion, Landscape and Urban Planning , v.78, p. 205-216.

- Carlos, E., and Ramos, S., 2010. Sediment production from unpaved roads in a sub-tropical dry setting, Southwestern Puerto Rico, Catena, v. 82, p. 146-158.

- Cuesta, M.J.D., Sanches, M.S., and Berrezueta, E. 2007. Landslides in the Central Coalfield (Cantabrian Mountains, NW Spain): Geomorphological Features, conditioning factors and methodological implications in susceptibility assessment, Geomorphology, v. 89, p. 358-369.

- Demir, M., and Hasdemir, M., 2005. Functional planning criterion of forest road network systems according to recent forestry development and suggestion in Turkey, American Journal of Environment Science, v. 1, p. 8-22.

- Fu, B., Newham, L.T.H., and Field, J.B., 2009. Modelling erosion and sediment delivery from unsealed roads in southeast Australia, Mathematics and Computers in Simulation, v. 79, p. 2679–2688.

- Hughes, P.J., 1972. Slope aspect and tunnel erosion in the loess of banks peninsula New Zeland, Journal of Hydrology, v. 11, p. 94-98.

- Jordan, A., and and Martinez-Zavala, L., 2008. Soil loss and runoff rates on unpaved forest roads in southern Spain after simulated rainfall, Forest Ecology and Management, v. 255, p. 913-919.

- Kinnell, P.I.A., 2000. The effect of slope length on sediment concentrations associated with side-slope erosion, Soil Science Society of America Journal, v. 64, p. 1004– 1008.

- Lopez, A.J., Zavala, L.M., and Bellinfante, N., 2009. Impact of different parts of unpaved forest roads on runoff and sediment yield in a Mediterranean area, Science of the Total Environment, v. 407, p. 937-944.

- Morschel, J., Fox D.M., and Bruno, J.F., 2004. Limiting sediment deposition on roadways: topographic controls on vulnerable roads and cost analysis of planting grass buffer strips, Environmental Science and Policy, v. 7, p. 39–45.

- Ona, J.D., Ferrer, A., and and Osorio, F., 2011. Erosion and vegetation cover in road slopes hydroseeded with sewage sludge, Transportation Research, v. 16, p.465-468.

- Shi, X.Z., Wang, K., Warner, E.D., Yu, D.S., Wang, H.J., Yang, R.W., Liang, Y., and Shi, D.M., 2008. Relationship between soil erosion and distance to roadways in undeveloped areas of China, Catena, v. 72, p. 305-313.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.