palette
نقش حركات بالا‌سوی هوا در شديدترين تگرگ های شمال باختری ایران

چکیده

مطالعات انجام شده در سطح جهان حاکی از افزایش خسارات ناشی از رخداد حوادث جوی و در این تحقیق تگرگ طی دهه های اخیر است. خسارات تگرگ عموما برای بخش های مختلف کشاورزی اعم از زراعت و باغداری و در مواردی برای بخش هایی چون ساختمان حایز اهمیت است. در تحقیق حاضر برای تعیین شدیدترین تگرگ های شمال باختری ایران به عنوان یکی از پهنه های شناخته شده و تگرگ خیز ایران، داده های مورد نیاز در قالب کدهای هفتگانه تگرگ، مربوط به هوای حاضر از مجموع 16 ایستگاه تهیه و ارتفاع آب معادل آنها محاسبه شد تا نهایتا بر پایه معیار جمع روزانه ارتفاع آب مجموعه ایستگاه های درگیر، 4 مورد از شدیدترین تگرگ ها تعیین شدند. گشایش پرونده داده های تهیه شده از بايگاني NCEP/NCAR و تبدیل آنها به پوشه های متنی در زمان های انتخابی با استفاده از برنامه‌هاي رايانه‌اي در محيط هایC++، Grads و نهایتا Surfer ؛ امکان طراحی و تفسیر الگوهای همدید نهایی را فراهم کرد. نتایج نشان داد طی تمامی روزهای بارش تگرگ، سراسر یا بخشی از شمال باختری ایران زیر یال خاوری ناوه بالا بوده است. در این حال استعداد سرزمین به لحاظ داشتن بیشینه 3 تا 5 گرم بر کیلوگرم نم ویژه و بیشینه 20 تا 30 گرم بر متر مربع آب قابل بارش در پایین ترین لایه جو (تا 300 هکتوپاسکال)، زمینه ساز تگرگ زایی حرکات بالاسوی جو بوده است. این حرکات در اکثر روزهای رخداد تگرگ، در قالب یک هسته، روی سرزمین یا در کناره آن با بیشینه سرعت 08/0- پاسکال بر ثانیه و با حضور هسته های بیشینه رودباد با سرعت 30 تا 40 متر بر ثانیه در جنوب یا جنوب باختری سرزمین (بجز تگرگ 1 می 2008) مشاهده گردید.

واژگان کلیدی
تگرگ، حرکات بالاسو، شمال باختری، ایران.

منابع و مآخذ مقاله

- آسیایی، م.، و خزانه داری، ل.، 1386. پهنه بندی بارش تگرگ در ایران و ارایه روش های مناسب جهت تعدیل آن، علوم جغرافیایی، شماره 6، ص 195- 170.

- اميني نيا، ک.، لشکري، ح.، و عليجاني، ب.، 1389. بررسي و تحليل نوسانات بارش در شمال غرب ايران، فضاي جغرافيايي، شماره 29، ص 145-163.

- جوانمرد، س.، بداق جمالي، ج.، آهنگرزاده، ز.، 1382. مطالعه تغييرپذيري پارامترهاي اقليمي مناطق مختلف ايران، مجموعه مقالات سومين كنفرانس منطقه اي و اولين كنفرانس ملي تغيير اقليم، خلاصه مقالات، اصفهان.

- جدیدی، ت.، حجام، س.، کمالی، غ.، و فتوحی، ک.، 1390. بررسی اثرات تگرگ بر عملکرد چغندر قند، مجموعه مقالات همایش ملی تغییر اقلیم و تاثیر آن بر کشاورزی و محیط زیست، ارومیه.

- جهانگیری، ز.، پدرام، م.، و سیف، م.، 1384. بررسی توزیع مکانی زمانی بارش تگرگ و خسارت های ناشی از آن در ایران، مجموعه مقالات کنفرانس بین المللی مخاطرات زمین ، بلایای طبیعی و راهکارهای مقابله با آن، دانشگاه تبریز.

- حاج بابایی، ن.، نصیری، آ.، و معزی، م.، 1384. بررسی همدید بارش تگرگ، مجموعه مقالات کنفرانس بین المللی مخاطرات زمین ، بلایای طبیعی و راهکارهای مقابله با آن، دانشگاه تبریز.

- سیف، م.، 1375. بررسي توزيع بارش تگرگ در ايران و مطالعه موردی آن، پایان نامه کارشناسی ارشد، موسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران.

- صناعي، ب.، باستاني، خ.، و رفيع بخش، ف.، 1382. بررسي مدل آماري پديده تگرگ در کشور، نيوار، شماره 49، ص 7-20.

- عساكره، ح.، 1387. بررسي احتمال تواتر و تداوم روزهاي باراني و در شهر تبريز با استفاده از مدل زنجيره ماركف، تحقيقات منابع آب، شماره 11، ص 46-56.

- فرج زاده، م.، و مصطفي پور، ط.، 1391. تحليل زماني- مكاني بارش تگرگ در ايران، جغرافيا و توسعه، شماره 28، ص 55-66.

- فتاحي، ا.، و رحيم زاده، ف.، 1388. ارتباط انسو با الگوي جوي زمستانه‌ي ايران، جغرافيا و توسعه، شماره 15، ص 21-44.

- لشکری، ح.، و امینی، م.، 1389. تحلیل سینوپتیک و پهنه بندی بارش تگرگ در خراسان بزرگ برای دوره ی آماری (2005– 1996)، جغرافیا و برنامه ریزی - دانشگاه تبریز، شماره 31، ص 108-51 .

- میرموسوی، س. ح.، و اکبرزاده، ی.، 1389. مطالعه زمانی و مکانی بارش تگرگ در فصل رشد گیاهان - مطالعه موردی: آذربایجان شرقی، جغرافیا و برنامه ریزی - دانشگاه تبریز، شماره 33، ص 190- 175.

- میرموسوی، س. ح.، و اکبرزاده، ی.، 1388. مطالعه شاخص های ناپایداری در تشکیل تگرگ در ایستگاه هواشناسی تبریز، فضای جغرافیایی، شماره 25، ص 108-95.

-Alijani, B., and Harman, T. R., 1985. Synoptic climatology of precipitation in Iran. Annals of the Association of American Geographers, v. 75 (3), p. 404-416.

-Krichak, S Tsidulko, M., Alpert, P., 2000. Monthly Synoptic Patterns Associated with Wet/Dry Conditions in the Eastern Mediterranean. Journal of Theoretical and Applied Climatology. v. 65, p. 215-229 .

-Sioutas, M. V., Flocas, H. A., 2003. Hailstorms in Northern Greece: Synoptic patterns and thermodynamic environment. Journal of Theoretical Applied Climatology. v. 75, p.189–202.

-Sakamoto, C. M., 1973. Application of the Poisson and negative binomial models to thunderstorm and hail day's probabilities in Nevada. Journal of Monthly Weather Review. v. 101 (4), p. 350-355.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.