palette
محيط رسوبي، ژئوشيمي و چینه نگاری سکانسی سازند جهرم در برش بلداجی، حوضه زاگرس

چکیده

نهشته‌های ائوسن سازند جهرم قابل دسترس در برش بلداجی شامل کربنات‌های سازند جهرم می‌باشد که از طریق جاده بلداجی به امام‌زاده حمزه‌علی قابل دسترسی است. قاعده مقطع مورد مطالعه را مارن‌ها و شیل‌های سازند پابده تشکیل می‌دهد، ضخامت برداشت شده از این رسوبات 172 متر می‌باشد. بر اساس توزيع و گسترش فرامينيفرها و ديگر اجزاء اسکلتي و غير اسکلتي، 9 ميکروفاسيس شناسايي گرديده است.

اين ميکروفاسيس­ها در يک محيط شلف از نوع حاشیه­دار تشکیل گردیده كه در سه زير محيط رسوبي شلف داخلي، شلف مياني و شلف خارجي ته نشست شده است. علاوه بر مطالعات پتروگرافي، از مطالعات ژئوشيميايي عنصری (Fe, Mn, Na, Sr) و نسبت Sr/Na نيز به منظور تعيين ترکيب      کاني­شناسي اوليه و مطالعات دياژنتيکي استفاده شده است. از تجزیه ايزوتوپ‌هاي پايدار اكسيژن  (δ18O ‰) و كربن (δ13C ‰) جهت تعيين دماي قديمه اين نهشته­ها، سيستم دياژنتيکي باز و بسته (δ18O در مقابل Mn) و روند دياژنز 

استفاده شده­اند. اين مطالعات حاکي از ترکيب کاني شناسي اوليه آراگونيتي (واقع در دریاهای گرم نواحی نیمه حاره­ای)، در يک سيستم بسته تا نيمه بسته با تبادل آب به سنگ پايين مي­باشد. روند دياژنز در آهک­ها بر اساس تغييرات ايزوتوپي اکسيژن و کربن يک روند دياژنز تدفيني با حضور مواد آلي را نشان مي­دهد. دماي قديمه محاسبه شده در آهک­ها (میکرایت) بر اساس سنگين‌ترين ايزوتوپ اكسيژن 18 یعنی دماي اوليه دياژنتيکي (هنگامي که رسوبات در نزديک سطح بوده‌اند، عمق کم تدفين) (معادل PDB ‰67/3-) و ایزوتوپ اکسیژن آب دریای ائوسن معادل‰ 85/0- ، 29 درجه سانتيگراد تعيين گرديده است.  

با استفاده از مطالعات صحرایی و بررسی تغییرات عمودی رخساره­ها در طول توالی سازند جهرم، سطوح اصلی سکانسی و مرز سکانس­ها و در نتیجه تعداد سکانس­های رسوبی تعیین گردیده است. سازند جهرم در برش بلداجی از 6 سکانس رسوبی درجه سوم (سکانسهای کم عمق شونده به سمت بالا) تشکیل گردیده است. مرز سکانس­ها از نوع SB2 بوده و مرز سطح حداکثر پیش­روی آب دریا (mfs) با رخساره­های عمیق دریا مشخص شده است.

بطور کلی سیستم تراکت­هایی پیش رونده (TST) عمدتاً شامل رخساره­های مارنی، وکستونی تا پکستونی است که در این سیستم تراکت فرامینیفرهای منفذ­دار نظیر نومولیتیده و دیسکوسیکلینیده­های بزرگ و پهن یافت می­شود. سیستم تراکت  HSTعمدتاً از رخساره­های گرینستونی (رخساره سد) همراه با رخساره­های وکستونی- پکستونی تا رودستونی محیط لاگون تشکیل گردیده است که دارای فرامینیفرهایی با پوسته پورسلانوز نظیر آلوئولین، اوربیتولیتس و میلیولید می­باشد.
واژگان کلیدی
محیط رسوبی، ژئوشيمي، چینه نگاری سکانسی، ائوسن، حوضه زاگرس.

منابع و مآخذ مقاله

. بختیاری، س.، 2390 ، اطلس راههای ایران، موسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، 310

- خطیبی مهر، م.، و معلمی، س.ع.، 2311 . مقایسه تاریخچه رسوبگذاری سازندهای جهرم

)زاگرس( و زیارت )البرز( بر مبنای فرامینیفرهای بنتیک. فصلنامه علمی پژوهشی زمینشناسی

- ایران، 17 .

- . خطیبی مهر، م.، آدابی، م. ح.، موسوی طسوج، م. ر.، وزیری مقدم، ح.، صادقی، ع.، 2391

میکروفاسیس، ژئوشیمی و محیط رسوبی سازند جهرم در کوه گچ، در جنوب شرقی شهر لار. فصلنامه علمی

- پژوهشی زمینشناسی ایران، 97 .

Adabi, M.H., and Rao, C.P., 1991. Petrographic and geochemical evidence for original aragonitic mineralogy of Upper Jurassic carbonates (Mozduran Formation), Sarakhs area, Iran. Sedimentary Geology, v. 72, p. 253-267.

Adabi, M.H., and Asadi Mehmandosti, E., 2008. Microfacies and geochemistry of the Ilam formation in the Tang-e Rashid area, Izeh, SW Iran. Journal of Asian Earth Sciences, v. 33, p. 267-277.

Adabi, M.H., Salehi, M.A., and Ghabeishavi, A., 2010. Depositional environment, sequence stratigraphy and geochemistry of Lower Cretaceous carbonates (Fahliyan Formation), south-west Iran. Journal of Asian Earth Sciences, v. 39, p.148–160.

Anderson, T.F., and Arthur, M.A., 1983. Stable isotopes of oxygen and carbon and their application to sedimentologic and paleoenviromental problems. in: Stable isotope in sedimentary geology, Society of Economic Paleontologists and Mineralogists, Short Course, v. 10, p. 1-151.

Barattolo, F., Bassi, D. and Romero, R., 2007. Upper Eocene larger foraminiferal-coralline algal facies from the Klokova Mountain (south continental Greece). Facies, v. 53, p. 361–375.

Brand, U., and Veizer, J., 1980. Chemical diagenesis of a multicomponent carbonate system- 1: trace elements. Journal of Sedimentary Petrology, v. 50, p. 1219- 1236.

Brigaud, B., Durlet, C., Deconinck, J.F., Vincent, B., and Puceat, E., 2009. Facies and climate/ environmental changes recorded on a carbonate ramp. A sedimentological and geochemical approach on Middle Jurassic carbonates (Paris Basin, France). Sedimentary Geology, v. 222, p. 181- 206.

Cantrell, D, L., 2006. Cortical fabrics of Upper Jurassic ooid, Arab Formation, Saudi Arabia: Implication for original carbonate mineralogy, Sedimentary Geology, v. 186, p. 157- 170.

Corda, L., and Brandano, M., 2003. Aphotic zone carbonate production on a Miocene ramp, Central Apennines, Italy. Sedimentary Geology, v. 161, p. 55–70.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.