palette
ارزیابی تحقق پذیری کاربری زمین در طرح های توسعه شهری (مطالعه مورد : طرح تفصیلی منطقه 22 تهران)
علی محمدنژاد, علی اصغر لشگری, منصور سلیمانی

چکیده
رشد سريع شهرنشینی از دهه های قبل موجب شد تا طرح های جامع و تفصیلی بصورت ابزاری كنترل توسعه شهری در کشور استفاده شود. این طرح ها به تبعیت نظریه جامع- عقلانی در عمل با مشکلات زیادی مواجه شدند و اغلب به تحقق نرسیدند. در دهه های اخیر، برنامه ریزی توسعه شهری با تحولاتی در نظریه و عمل خود مواجه شده است که لازم است نظام برنامه ریزی کشور این گونه تحولات را در تهیه و اجرای طرح های شهری لحاظ کند. یکی از مهمترین روش های میزان موفقیت طرح ها، ارزیابی آنهاست. در این پژوهش، با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی، به ارزیابی میزان موفقیت طرح تفصیلی منطقه 22 تهران پرداخته شد. روش ارزیابی کمی است. نتایج نشان داد که  از 15 کاربری ارزیابی شده در طرح، فقط 4 کاربری بالای 50 درصد محقق شدند که عواملی چون تخلفات ساختمانی و عدم اجرای قوانین، بورس بازی زمین، مسئله مالکیت ها و رشد سریع جمعیت در عدم تحقق طرح مذکور نقش داشتند. در نهایت، راهکارهایی در سطح کلان و خرد برای برنامه ریزی کاربری زمین در منطقه مورد مطالعه ارائه شده است.
واژگان کلیدی
کاربری زمین، ارزیابی، طرح تفصیلی، منطقه 22

منابع و مآخذ مقاله

-ابراهیم زاده، ع.، و مجیری اردکانی، ع.، 1385. ارزیابی کاربری اراضی شهری اردکان، مجله جغرافیا و توسعه، شماره 15، ص 70- 45.

-اجلالی، پ.، رفیعیان، م.، و عسگری، ع.، 1391. نظریه برنامه ریزی: دیدگاه های سنتی و جدید، انتشاران آگه، تهران، 290 ص.

-احمدیان، ر.، 1383. مقایسه تطبیقی بین ویژگی های مختلف الگوی طرح جامع و ساختاری- راهبردی (مقایسه مبانی نظری، نحوه تهیه، تصویب، اجرا)، مجموعه مقالات همایش مسائل شهرسازی ایران، جلد سوم؛ نظام برنامه ریزی، دانشگاه شیراز، دانشکده هنر و معماری، ص50- 11.

-بییر، آن. آر.، و هیگینز، ک.، 1381. برنامه ریزی محیطی برای توسعه زمین، ترجمه سید حسین بحرینی و کیوان کریمی، چاپ اول، انتشارات دانشگاه تهران، 241 ص.

-پاکشیر، ع.، 1383. مشکلات برنامه ریزی شهری در ایران از دیدگاه توسعه پایدار شهری، مجموعه مقالات همایش مسائل شهرسازی ایران، جلد سوم؛ نظام برنامه ریزی، شیراز، دانشگاه شیراز .

-حاجی پور، خ.، 1385. «برنامه ریزی محله مبنا» رهیافتی کارآمد در ایجاد مدیریت شهری پایدار، نشریه هنرهای زیبا، شماره 26، فصل تابستان، ص37 – 46.

-حسین زاده دلیر، ک.، و ملکی، س.، 1386. بررسی تغییرات کاربری اراضی شهری در طرح جامع و تفصیلی شهر ایلام، مجله جغرافیا و توسعه ناحیه ای، شماره 8، ص 65- 93 .

-حسین زاده دلیر، ک.، پورمحمدی، م.، و سلطانی، ع.، 1389. بررسی عوامل مؤثر در ناکارآمدی طرحهای جامع شهری ایران (مطالعه موردی: طرح جامع تبریز)، نشریه جغرافیا و برنامه ریزی، شماره 31، ص 131- 151.

-خاکپور، ب.، ولایتی، س.، و کیانژاد، ق.، 1386. الگوی تغییر کاربری اراضی شهر بابل طی سالهای 1362 تا 1378. مجله جغرافیا و توسعه ناحیه ای. شماره 9، ص 45- 64 .

-رضویان، م.، 1381. کاربری اراضی شهری، چاپ اول، نشر منشی، تهران، 219 ص.

-زیاری، ک.، حسینی، ع.، حسینی، م.، و مینایی، م.، 1389. تحول در مفهوم و پارادایم برنامه ریزی کاربری اراضی، نشریه برنامه ریزی و آمایش فضا، دوره چهاردهم، شماره 2، ص 60- 43 .

-سیف، ع ا.، 1382. روش های اندازه گیری و ارزشیابی آموزشی، انتشارات دوران، تهران، 109 ص.

-سیف الدینی، ف.، 1381. مبانی برنامه ریزی شهری، چاپ اول، انتشارات آییژ، تهران، 156 ص.

-شهرداری منطقه 22 تهران.، 1379. طرح تفصبلی منطقه 22 تهران، مهندسان مشاور معماری و شهرسازی آرمانشهر.

-صرافی، م.، 1380. ابر مسئله شهری ایران و نقش برنامه ریزان شهری، نشریه معماری و شهرسازی، شماره 63، ص 47- 50

-ضرابی، ا.، رشیدی نیک، س.، و قاسمی راد، ح.، 1389. تحلیل و ارزیابی کاربری اراضی در شهر ایذه، مجله پژوهش و برنامه ریزی شهری، شماره 3، ص 19- 40 .

-عبدی دانشپور، ز.، 1387. درآمدی بر نظریه های برنامه ریزی با تاکید ویژه بر برنامه ریزی شهری، انتشارات دانشگاه شهید بهشتی، تهران: چاپ اول، 420 ص.

-عسگری، ع.، رازانی، آ.، و رخشانی، پ.، 1381. برنامه ریزی کاربری اراضی شهری (سیستم ها و مدل ها)، چاپ اول، انتشارات نور علم، تهران، 245 ص.

-فریدمن، ج.، 1379. به سوی برنامه ریزی غیر اقلیدسی، ترجمه ناصر برک پور، فصلنامه مدیریت شهری، شماره 2، تابستان، ص 14- 19 .

-فریدمن، ج.، 1387. برنامه ریزی در حوزه عمومی؛ از شناخت تا عمل، ترجمه عارف اقوامی مقدم، مرکز مطالعاتی و تحقیقاتی شهرسازی و معماری، وزارت مسکن و شهرسازی، چاپ اول، 330 ص.

-کریمی، ح.، 1380. توسعه پایدار شهری با تأکید بر کاربری زمین شهری، خلاصه مقالات هشتمین سمینار سیاست های توسعه مسکن در ایران، مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازی و معماری ایران، چاپ اول، تهران.

-کلهرنیا، ب.، 1387. مطالعات ارتقاء و توانمند سازی بافت های فقیر نشین شهری: فرصتی برای تجدید حیات الگوهای مرسوم شهرسازی در ایران، نشریه شهرسازی و معماری هفت شهر، شماره 23 و 24، ص 30- 39.

-لطفی، س.، پورجعفر، م.، و انصاری، م.، 1383. مروری بر ناکارآمدی طرح های تفصیلی متداول در بافت ارگانیک مسکونی (مورد محله امامزاده قاسم تهران)، نشریه هنرهای زیبا، شماره 18، ص 13- 24.

-مامفورد، ل.، 1387. شهر در بستر تاریخ: خاستگاه ها، دگرگونی ها و دورنماهای آن، ترجمه دکتر احمد عظیمی بلوریان، موسسه خدمات فرهنگی رسا، تهران: چاپ دوم، 825 ص.

-موحد، ع.، و صمدی، م.، 1390. ارزیابی کمی و کیفی کاربری اراضی شهر مریوان، پژوهش های جغرافیای انسانی، شماره 78، ص 45- 66

-مهدیزاده، ج.، 1385. برنامه ریزی راهبردی توسعه شهری، تجربیات اخیر جهانی و جایگاه آن در ایران، معاونت معماری و شهرسازی وزارت مسکن و شهرسازی، چاپ دوم، 557 ص.

-وزارت مسکن و شهرسازی- شهرداری تهران.، 1385. طرح راهبردی- ساختاری توسعه و عمران شهر تهران (طرح جامع تهران).

-Cowan, R., 2005. The Dictionary of Urbanism, Streetwise Press, and Wiltshire. 869 p.

-Friedmann, J., 2011. Insurgencies: essays in planning theory, Rutledge, London & New York, first published, 223 p.

-Pendse, S.H., 1991. Perspective on an Economic Future, Green wood press published.G.B, 291p.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.