palette
ارزیابی هویت محله‌های شهری با سنجش حس تعلّق به مکان (مطالعه موردی: محله چای بوئی شهر گنبد کاووس)
محمدتقی رضویان, عبدالحمید محمدی, مجتبی برغمدی, محمدکاظم شمس پویا

چکیده

محله­های شهری با ساختارهای کالبدی، اقتصادی و اجتماعی خاص خود ­به­ عنوان مکان­های متمایز در دل شهرها ­مطرح بوده و می­توانند باعث شکل­گیری احساس تعلّق به مکان برای شهروندان و تقویت هویت شهری ‌شوند. لذا با هدف ارزیابی هویت محله چای­بوئی شهر گنبد کاووس و سنجش حس تعلّق به مکان، تحقیق پیش­رو انجام گرفت. بر اساس ماهیت و روش، تحقیق حاضر از سنخ تحقیقات توصیفی- تحلیلی و پیمایشی می‌باشد. تعداد 384 پرسشنامه در میان اهالی محله توزیع گردید و اطلاعات لازم جمع­آوری شد. یافته‌های تحقیق حاضر ضمن شناسایی عناصر خاطره انگیز در محله مورد نظر، نشان­دهنده میزان حس تعلّق به مکان قوی در میان اهالی محله چای بوئی می­باشد که باعث تقویت هویت محله­ای شده است. با توجه به علاقمندی اهالی محله برای مشارکت در طرح­های عمرانی و فرهنگی مربوط به محله می­توان از این عامل جهت توسعه محیط جغرافیایی و تحقّق‌پذیری طرحهای توسعه محلی سود جُست. طراحی، بهسازی و نوسازی مکان­های عمومی و تلاش به منظور تقویت آن از جمله اقداماتی است که می‌تواند موجبات افزایش ماندگاری در محله، بالا رفتن حس تعلّق به محله و در مجموع تقویت هویت محله­ای را فراهم آورد.

واژگان کلیدی
حس مکان، شهرگنبدکاووس، عناصر خاطره‌انگیز، هویت محله‌ای

منابع و مآخذ مقاله

- بحرینی، ح.، 1386. فرآیند طراحی شهری، انتشارات دانشگاه تهران، 482 ص.

- پوراحمد ا.، شماعی، ع.، 1385. بهسازی و نوسازی شهری از دیدگاه جغرافیا، انتشارات دانشگاه تهران، 414 ص.

- سرمست،ب.، متوسلی، م. م.، 1389. بررسی و تحلیل نقش مقیاس شهر در میزان حس تعلّق به مکان مطالعه موردی: شهر تهران، شماره 26،صفحات 146-133.

- شکویی، ح.،‌تبریزی،‌ج.،1382. تأثیر نوسازی شهری فن‌گرا بر ایجاد حس لامکانی: مطالعه موردی پروژه نواب»، فصلنامه مدرس، دوره7، شماره 2، صفحات141-162.

- شعله، م.، ‌1385. دروازه‌های قدیم در خاطره جمعی شهر معاصر، ریشه‌یابی رشته‌های خاطره‌ای، نشریه هنرهای زیبا، شماره 27،صفحات 26-17.

- فلاحت، م. ص.، 1385. مفهوم حس مکان و عوامل شکل دهنده آن، نشریه هنرهای زیبا، شماره 26،صفحات 57-66.

- کرانگ، م.، 1383. جغرافیای فرهنگی، ترجمه مهدی قرخلو، انتشارات سمت، 272ص.

- محمدی، ع.، 1390. ارزیابی نقش سکونتگاههای غیررسمی در گسیختگی فضایی ساختار شهری گنبد کاووس، پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، استاد راهنما: رحیم بردی آنامراد نژاد، دانشگاه مازندران.

- محمدی،ع.، 1389. بررسی ارتقاء هویت شهری در محلات شهر تهران با اجرای دستورالعمل مشارکت‌های اجتماعی، اولین همایش شهروندی و مدیریت محله‌ای، حقوق و تکالیف . ناشر: سیویلیکا.

- میرزاپور،س. ، 1388. مقایسه تطبیقی تعلّق خاطر مکانی و تأثیرات فضایی- مکانی آن در محلات شهر خرم آباد، پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری‌، استاد راهنما: خدارحم بزی، دانشگاه زابل.

-Blockland,T.,2003.Urban Bounds,‌Translated by Lee K,‌‌ Mitzman, Policy Press Cambridge. p.256.

-Cross, J. E.,2001.What is Sense of Place, Research on Place & Space‌,p.‌1-14.

- Filipovic,‌M.,‌2006. Influence of neighbourhood characteristics on sense of Neighbourhoods, Workshop 18 - Residential Environments and People Paper presented at the ENHR conference "Housing in an expanding Europe: theory, policy, participation and implementation" Ljubljana, Slovenia,p.528

-Hashemnezhad,‌H.,‌Yazdanfar,‌S.Abbas.,‌Heidari,‌A.A‌.,‌Behdadfar,‌N.,‌2013a.Between sense and attachment: Comparing the concepts of place in architectural studies, GEOGRAFIA OnlineTM Malaysia Journal of Society and Space 9‌,issue‌1‌, p.‌96 – 104.

-Hashemnezhad,‌H.,‌Heidari,‌A.‌Akbar‌,‌‌Mohammad Hoseini,‌P.,2013b.‌Sense of Place” and “Place Attachment”,(‌A Comparative Study‌),International Journal of Architecture and Urban Development,‌Vol.‌3, No.‌1, p:5-12.

-Kianicka,‌s.,‌Buchecker,‌M‌.,‌Hunziker,‌M‌.,‌Müller,‌B.U.,2006.‌Locals and Tourists Sense of Place A case Study of a Swiss Alpine Village", Mountain Research and Development,‌Vol 26, No‌.1‌ , p. 55–63.

- Lewicka,‌M.,‌2008.Place attachment,‌place identity, and place memory: Restoring the forgotten city past,Journal of Environmental Psychology‌28‌,p.‌209–231

-Lynch, K., 1981.Good City Form. Massachusetts: MIT Press Neuman,‌W,p.528.

- Rose, Gillian‌.,1995.‌Place and Identity: a sense of place‌,‌in: D.Massey and P.J (eds), A place in the world? Places,‌cultures and Globalization,‌oxford: the open University,p.88-132.

-Ross,n.,2002.‌Community belonging and Health,Health Reports, Statistics Canada Catalogue 82- 003,vol.13,No.3,‌p.9-33.

-Shuhana,‌Sh.‌Norsidah,U.‌,2008.‌Making placees: The role of attachment in creating the sense of place for traditional streets in Malasia, Habitat international,‌32,p.‌399- 409.

-Westminster Comprehensive Plan‌‌‌‌.,2013.‌City Identity and Design,p.1-28.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.