palette
ویژگی‌های زمین‌شناختی، رسوب‌شناختی و شرایط دیرینه‌محیطی برش رسوبی- باستانی گسکرک شهرستان رودبار

چکیده

در زمین‌باستان‌شناسی با تشخیص و بررسی محتوای رسوبی و چینه‌نگاری لایه‌ها و مواد باستان‌شناسی، می‌توان درک کامل و صحیحی از پیشینه‌های باستانی به ‌دست آورد. نوشتار حاضر گزارشی از مطالعات زمین‌شناختی و رسوب‌شناختی در محل برش رسوبی - باستانی گسکرک واقع در شهرستان رودبار است که به‌منظور بازسازی شرایط محیطی دیرینه انجام گرفته است. برش گسکرک شامل دو لایه رسوب آبرفتی - واریزه‌ای ریزدانه، با تمایز رنگ مشخص می‌باشد که مرز زیرین آن‌ها محدود به سنگ بستر رسوبی و مرز بالایی آن‌ها توسط نهشته‌های استقراری جدیدتر پوشیده شده است. رسوبات طبیعی تشکیل‌دهنده این دو لایه را ذرات در حد سیلت شامل می‌شود که تراکم بالایی را نشان می‌دهد. لایه پایینی (لایه I) عمدتاً از رسوبات ریزدانه سیلتی با ناخالصی مواد آهکی تشکیل شده است که درون آن قطعات آهکی به‌صورت پراکنده مشاهده می‌شود. لایه II که در مرز بالایی خود توسط نهشته‌های طبیعی فرهنگی عصر مفرغ پوشیده شده است با وجود خرده‌های زغالی مشخص می‌شود که آن را از لایه زیرین خود متمایز می‌کند. مطالعه نمونه‌های عهد حاضر شرایط آب و هوایی خشک تا نیمه‌خشک را برای تشکیل افق‌های کربناتی شده در خاک پیشنهاد می‌کند. محتوای کم مواد کربناتی، رنگ قرمز- قهوه‌ای و همچنین وجود خرده‌های زغالی در لایه II که متمایز از لایه I می‌باشد، شرایط دیرینه محیطی متفاوتی را برای لایه II پیشنهاد می‌کند که به‌نظر می‌رسد با تغییر شرایط آب و هوایی، افزایش بارندگی و رطوبت و گسترش پوشش گیاهی جنگلی در منطقه همزمان بوده است.

واژگان کلیدی
زمین‌باستان‌شناسی، میکرومورفولوژی، رسوب‌شناسی، قطعات آهکی، برش رسوبی- باستانی گسکرک، رودبار.

منابع و مآخذ مقاله

-بیگلری، ف.، جهانی، و.، مشکور، م. و امینی، ص.، 1393. گمانه‌زنی در مکان پارینه‌سنگی قدیم غار دربند رشی رودبار گیلان، دوازدهمین گردهمایی سالانه باستان‌شناسی ایران، تهران، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، پژوهشکده باستان‌شناسی، ص 101-104.

-جهانی، و. و بابایف، ا.، 1397. شواهدی نویافته از معماری محوطه‌های استقراری هزاره‌های دوم و اول قبل از میلاد در کرانه‌های جنوب‌غرب دریای کاسپی (گیلان)، مطالعات باستان‌شناسی، دوره 10، شماره 2، ص 47-65.

-Akeret, Ö. and Rentzel, P., 2001. Micromorphology and plant macrofossil analysis of cattle dung from the Neolithic lake shore settlement of Arbon Bleiche 3. Geoarchaeology, v. 16, p. 687-700.

-Amini, S., Saed, M.A. and Salehvand, N., 2011. Archeological geology: definitions, methods and it’s applications in archeology of IRAN. Archeology of IRAN, v. 2, p. 3-22.

-Amos, F., Shimron, A. and Rosenbaum, J., 2003. Radiometric dating of the Siloam Tunnel, Jerusalem, Nature, v. 425, p. 169-171.

-Arpin, T., Mallol, C. and Goldberg, P., 2002. A new method of analyzing and documenting Micromorphological thin sections using flatbed scanners: applications in geoarchaeological studies. Geoarchaeology, v. 17, p. 305-313.

-Ashley, G.M. and Driese, S.G., 2000. Paleopedology and paleohydrology of a volcaniclastic paleosol interval; implications for early Pleistocene stratigraphy and paleoclimate record, Olduvai Gorge, Tanzania. Journal of Sedimentary Research, v. 70, p. 1065-1080.

-Barham, A.J. and Macphail, R.I., 1995. Archaeological sediments and soils: analysis, interpretation and management: London, Institute of Archaeology University College London.

-Barham, A.J., 1995. Methodological approaches to archaeological context recording: X-radiography as an example of a supportive recording, assessment and interpretive technique. In: Archaeological Sediments and Soils: Analysis, Interpretation and Management (Eds A.J. Barham and R.I. Macphail), p. 145–182. Institute of Archaeology, University College London, London.

-Bell, M., 1983. Valley sediments as evidence of prehistoric land use on the South Downs, Proceedings of the Prehistoric Society, v. 49, p. 118-150.

-Bewley, R., 1984. Excavations in the Zagros Mountains. The Cambridge University Archeological Expedition to Iran. Houmian, Mir Malas and Brade Spid, Iran, v. 22, p. 1-38.

-Biglari, F. and Heidari, S., 2001. Do-ashkaft: a recently discovered Mousterian cave site in the Kermanshah plain, Iran. Antiquity, v. 75, p. 8-487.

-Brochier, J.E., Villa, P. and Giacomarra, M., 1992. Shepherds and Sediments: geo-ethnoarchaeology of pastoral sites. Journal of Anthropological Archaeology, v. 11, p. 47-102.

-Brookes, I., Levine, D. and Dennell, R.W., 1982. Alluvial sequence in Central West Iran and implications for archeological survey, Journal of Field Archeology, v. 3, p. 285-299.

-Fuchs, M. and Lang, A., 2001. OSL dating of coarse-grain fluvial quartz using single-aliquot protocols on sediments from NE Peloponnese, Greece. Quaternary Science Reviews, v. 20, p. 783-787.

-Goldberg, P. and Macphail, R.I., 2006. Practical and Theoretical Geoarchaeology. Department of Archaeology, Boston University and Institute of Archaeology, University College London, Blackwell Publishing, 479 p.

-Macphail, R.I., 2000. Soils and microstratigraphy: a soil micromorphological and micro-chemical approach. In: Potterne 1982–5: Animal Husbandry in Later Prehistoric Wiltshire (Ed A.J. Lawson), Archaeology Report, Wessex Archaeology, and Salisbury, v. 17, p. 47-70.

-Rink, W.J., 2001. Beyond 14C dating. In: Earth Sciences and Archaeology (Eds P. Goldberg, V.T. Holliday and C.R. Ferring), Kluwer Academic/Plenum, New York, p. 385-417.

-Rink, W.J., Bartoll, J., Goldberg, P. and Ronen, A., 2003. ESR dating of archaeologically relevant authigenic terrestrial apatite veins from Tabun Cave, Israel. Journal of Archaeological Science, p. 30, v. 1127-1138.

-Shaw, I. and Jameson, R., 1999. A dictionary of archeology, Massachusetts, Blackwell Publishing, 345 p.

-Thomas, J., 2000. Introduction: the polarities of post-processual archeology, interpretative archeology a reader, Julian Thomas (ed.). London and New York, Leicester University Press, p. 1-18.

-Wright, H.E., 1960. Climate and prehistoric man in the Eastern Mediterranean, Prehistoric investigation in Iraqi Kurdistan, R. Braidwood and B. Howe (eds.), studies in ancient oriental civilization, the University of Chicago Press, v. 31, p. 71-98.

-Zeuner, F.E., 1946. Dating the past, an introduction to geochronology, Methuen and Co. Ltd., London. p. 467.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.