palette
محاسبه اکتیویته سیالات در میگماتیت های همدان با استفاده از کانی کردیریت
عادل ساكي, کاظم رنگزن

چکیده

نفوذ کمپلکس الوند (نفوذی­ها در طی ژوراسیک شکل گرفته­اند) در سنگ­های رسی دگرگون شده میزبان (شیستها) سبب ایجاد هورنفلس­های رسی و میگماتیت­های آناتکسی در هاله دگرگونی توده شده است. مهمترین واکنش­های توسعه مذاب در سنگ­های رسی دگرگون شده موجود در هاله الوند عبارتند از:

‏بیوتیت + سیلیمانیت / آندالوزیت = فلدسپارپتاسیم + اسپینل+کردیریت + مذاب و‏ بیوتیت + سیلیمانیت/ آندالوزیت + پلاژیوکلاز+ کوارتز= فلدسپارپتاسیم+گارنت + مذاب که عمدتا مرتبط با فرآیند ذوب بدون سیال می­باشد. با استفاده از تعادل ترمودینامیکی کانی­ها و واکنش­های تعادلی چندگانه، فشار و دمای اوج دگرگونی مجاورتی در سنگ­های میگماتیتی به ترتیب 5-4 کیلوبار و750 درجه سانتیگراد، تخمین زده شده است. ایزوپلیتهای (خطوط هم­تراز) اشباعی و سطح اشباعی برای سیالات CO2 و H2O در کردیریت بطور قوی وابسته به فشار است. در مقابل، آزاد سازیH2O بوسیله کانی کردیریت متعادل با مذابی که در طی واکنش­های ذوب آبزدایی بیوتیت بوجود می­آید بوسیله توزیع H2O بین مذاب گرانیتی و کردیریت یاDW  که معادله آن عبارت است از  [DW=wt%H2O(melt)/ wt%H2O (Crd)] کنترل می­شود که عمدتاٌ وابسته به حرارت است. فعاليت (اکتیویته) کل سیالات در کردیریت موجود در مزوسوم میگماتیت­هاaH2O (0.62) + aCO2(0.15)  کمتر از 77/0 در این دما-فشار تعین شده است. درصد آب موجود در مذاب و کردیریت­ها به ترتیب 7/3 و 1/1 درصد وزنی تخمین زده شده است که بر این اساس DW در این سنگ­ها 36/3 محاسبه شده است. این مقدار DW سبب کاهش 15-30 درصدی مذابی می­شود که از سنگ­های رسی بوجود می­آید.

واژگان کلیدی
کردیریت - اکتیویته سیالات - سنگهای میگماتیتی - هاله الوند

منابع و مآخذ مقاله

-بهاري فر، ع.، 1376. نگرشي نو بر پتروژنز سنگ-هاي دگرگوني ناحیه‌اي همدان پایان نامه کارشناسي‌ارشد زمين‌شناسي دانشگاه تربیت معلم تهران، 220 ص.

-صادقیان، م.، ١٣٧٣. بررسي پترولوژي سنگ‌هاي آذرین و دگرگوني منطقه چشمه قصابان همدان. پایان‌نامه کارشناسي‌ارشد، دانشگاه تهران.

-Baharifar, A., Moinevaziri, H., Bellon, H. and Pique, A., 2004. The crystalline complexes of Hamadan (Sanandaj-Sirjan zone, western Iran): metasedimentary Mesozoic sequences affected by Late Cretaceous tectono-metamorphic and plutonic events, II. 40K-40Ar dating, Comptes Rendus Geoscience.

-Carrington, D. P. and Harley, S. L., 1995. Partial melting and phase relations in high-grade metapelites: an experimental petrogenetic grid in the KFMASH system, Contributions to Mineralogy and Petrology, v. 120, p. 270-291.

-Harley, S. L., Thompson, P., Hensen, B. J. and Buick, I. S. 2002. Cordierite as a sensor of fluid conditions in high-grade metamorphism and crustal anatexis, Journal of Metamorphic Geology, v. 20, p. 71-86.

-Harley, S. L. and Carrington, D. P., 2001. The distribution of H2O between cordierite and granitic melt: Improved calibration of H2O incorporation in cordierite and its application to high-grade metamorphism and crustal anatexis, Journal of Petrology, v.42, p. 1595-1620.

-Holland, T. J. B. and Powell, R., 1998. An internally consistent thermodynamic data set for phases of petrological interest, Journal of Metamorphic Geology, v. 16, p. 309–344.

-Johannes, W. and Holtz, F., 1996. Petrogenesis and Experimental Petrology of Granitic Rocks, Springer Verlag, Berlin, 318 p.

-Kretz, R., 1983. Symbols for rock-forming minerals, American Mineralogy, v. 68, p. 277-279.

-Kurepin, V. A., 1984. H2O and CO2 contents of cordierite as an indicator of thermodynamical conditions of formation, Geokhimiya, v. 8, p. 1125-1134.

-Moazzen, M., Droop, G. T. R. and Harte, B., 2001. Abrupt transition in H2O activity in the melt-present zone of a thermal aureole: evidence from H2O contents of cordierites, Geology, v. 29, p. 311-314.

-Newton, R. C., Smith, J. V. and Windley, B. F., 1980. Carbonic metamorphism, granulites, and crustal growth, Nature, v. 288, p. 45-49.

-Rigby, M. J., Droop, G. T. R. and Bromiley, G. D., 2008. Variations in fluid activity across the etive thermal aureole, Scotland: evidence from cordierite volatile contents, Journal of Metamorphic Geology, v. 26, p. 331-346.

-Robinson, P. R., Hollocher, K.T., Tracy, R.J. and Dietsch, C.W., 1982. High grade Acadian regional metamorphism in south-central Massachusetts, In: NEIGC 74th Annual Meeting of the state Geological and Natural History Survey of Connecticut, guidebook for fieldtrips in Connecticut and South-Central Massachusetts (eds Joester, R.A & Quarrier, S.S. ), p. 289-340, The Univercity of Connecticut, Storrs.

-Saki, A., 2011. Formation of Spinel-cordierite-plagioclase symplectites replacing andalusite in metapelitic of the Alvand aureole, Iran, Geological Magazine, v. 148(3), p. 423-434

-Saki, A., Moazzen, M. and Baharifar, A., 2012. Migmatites microstructures and partial melting of the Hamadan pelites within the Alvand aureole, West Iran, International Geology Review, v. 54(11), p. 1229-1240.

-Sepahi, A.A., Whitney, D.L. and Baharifar, A.A., 2004. Petrogenesis of andalusite–kyanite– sillimanite veins and host rocks, Sanandaj-Sirjan metamorphic belt, Hamadan, Iran, Journal of Metamorphic Geology, v. 22, p. 119-134.

-Sepahi, A.A., 1999. Petrology of the Alvand plutonic complex with special reference on granitoids, PhD Thesis (in Farsi), Tarbiat Moallem University of Tehran, Iran.

-Sepahi, A. A., Borzoei, K. and Salami, S., 2013. Mineral chemistry and thermobarometry of plutonic, metamorphic and anatectic rocks from the Tueyserkan area (Hamedan, Iran), Geological Quarterly, v. 57(3), p. 515-526.

-Schreyer, W., 1985. Experimental studies on cation substitutions and fluid incorporation in cordierite, Bulletin de Mineralogie, v.108, p. 273-291.

-Stevens, G. and Clemens, J. D., 1993. Fluid-absent melting and the roles of fluids in the lithosphere: a slanted summary? Chemical Geology, v. 108, p.1-17.

-Stevens, G., Clemens, J. D. and Droop, G. T. R., 1995. Hydrous cordierite in granulites and crustal magma production, Geology, v. 23, p. 925-928.

-Stocklin, J. and Setudinia, A., 1972. Lexique Stratigraphique International Volume III ASIE, Centre National de la Recherche Scientifique, 15, quai Anatole-France, 75 p (Paris-VII).

-Thompson, P., Harley, S. L. and Carrington, D. P., 2001. H2O-CO2 partitioning between fluid, cordierite and granitic melt at 5 kbar and 900 C. Contributions to Mineralogy and Petrology, v. 150, p. 170-190.

-Vielzeuf, D. and Montel, J.M., 1994. Partial melting of metagreywackes; Part 1, fluid-absent experiments and phase relationships, Contribution to Mineralogy and Petrology, v. 117, p. 375-393.

-Vry, J. K., Brown, P. E. and Valley, J. W., 1990. Cordierite volatile content and the role of CO2 in high-grade metamorphism, American Mineralogist, v. 75, p. 71-88.

-Waters, D. J., 1988. Partial melting and the formation of granulite facies assemblages in Namaqualand, South Africa, Journal of Metamorphic Geology, v. 6, p. 387-404.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.