palette
انسجام سازمانی و شناسایی دست اندرکاران کلیدی در مدیریت پایدار سرزمین (منطقه مورد مطالعه: شهرستان محلات- استان مرکزی)
مهدی قربانی, حسینعلی متولی, ساره راسخی, لیلا عوض پور

چکیده

مدیریت پایدار سرزمین در ایران از یک ساختار سلسله مراتبی تبعیت می­کند که دارای مقیاس­های متفاوتی در سطوح مختلف می­باشد. در هر سطح دست اندرکاران مختلفی نقش­آفرین می­باشند که از یک سو با تشکلها و سازمان­های هم­مقیاس خود و از طرفی با سایر دست ­اندرکاران سازمانی در سایر سطوح مرتبطند. در راستای  دستیابی به مدیریت پایدار منابع آب و خاک در عرصه­های طبیعی مشارکت کلیه دست اندرکاران سازمانی ضروریست و همچنین موفقیت مدیریت جامع وابسته به میزان انسجام سازمانی است. این تحقیق  از دستاوردهای  پروژه الگوی ایرانی مشارکت و توانمندسازی جوامع محلی با رویکرد شبکه‌های اجتماعی است که به تحلیل انسجام سازمانی و شناسایی دست اندرکاران کلیدی در مدیریت پایدار سرزمین در شهرستان محلات استان مرکزی پرداخته است. پس از کشف مشکلات پیش روی توسعه پایدار روستایی و تعیین نیازسنجی مشارکتی  به منظور برنامه­ریزی مشارکتی و اجرای سیاست­ها در چشم­انداز 5 ساله، کارگاه­های مشارکتی برای دست اندرکاران سازمانی در سطح شهرستان برگزار گردید. در این راستا پیوندهای تبادل اطلاعات و همکاری در بین دست اندرکاران سازمانی با استفاده از شاخص­های کمی سطح کلان شبکه بررسی و سرمایه سازمانی میان دست اندرکاران طی دو مرحله قبل و بعد از تدوین سند چشم­انداز سنجش گردید. نتایج نشان از آن داشت که میزان انسجام سازمانی و شاخص دوسویگی پیوند­ها طی دو مرحله پایش از شرایط متوسط به شرایط زیاد ارتقا و همچنین طی این دو مرحله از میزان تمرکز در تصمیم­گیری کاسته شده است. این نتایج بر تقویت روابط برون بخشی در راستای مدیریت جامع سرزمین و توسعه پایدار محلی و کاهش تمرکز در تصمیم­گیری و برنامه­ریزی در راستای تحقق توسعه پایدار تاکید می­نماید.  

واژگان کلیدی
انسجام سازمانی، تحلیل شبکه، تمرکززدایی، روابط برون بخشی، مدیریت پایدار سرزمین، شهرستان محلات.

منابع و مآخذ مقاله

منابع

-ابراهيمي، ف.، قرباني، م.، سلاجقه، ع. و محسني ساروي، م.، 1393. تحليل شبکه اجتماعي ذي-نفعان محلي در برنامه عمل مديريت مشارکتي منابع آب (مطالعه موردي: رودخانه جاجرود در حوزه آبخيز لتيان-روستاي دربندسر، مجله علوم و مهندسي آبخيزداري، شماره 25، ص 47-56.

-باستانی، س.، کمالی، ا. و صالحی هیکویی، م.، 1387. سرمایه اجتماعی شبکه و اعتماد متقابل بین‌ شخصی، نشریه مسائل اجتماعی ایران، سال شانزدهم، شماره 61، ص 40-81.

-باستاني، س. و رئيسي، م.، 1391. روش تحليل شبکه: استفاده از رويکرد شبکه‌هاي کل در مطالعه اجتماعات متن باز، مجله مطالعات اجتماعي ايران، شماره 2، ص 32-59.

-راسخی، س.، 1393. تحلیل شبکه‌های اجتماعی در سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی و مدیریت مشارکتی مراتع (مطالعه موردی: روستای قصر یعقوب شهرستان صفا شهر)، پایان‌نامه دکترا دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران.

-سالاری، ف.، قربانی، م. و ملکیان، ا.، 1394. پایش اجتماعی شبکه ذی‌نفعان در حکمرانی محلی منابع آب (منطقه مورد مطالعه: حوضه آبخیز رزین، شهرستان کرمانشاه)، نشریه مرتع و آبخیزداری، شماره 2، ص 287-305.

-قربانی، م.، جفریان، و.، یزدانی، م. ر. و عبدالشاه نژاد، م.، 1395. تحلیل شبکه سياست‌گذاري و انسجام سازمانی دست اندرکاران بخش منابع طبیعی در استان سمنان، نشریه مرتع و آبخیزداری، شماره 1، ص 155-166.

-قرباني، م.، آذرنيوند، ح.، مهرابي، ع. ا.، باستاني، س.، جعفري، م. و نايبي، ه.، 1391. تحليل شبکه اجتماعي: رويکردي نوين در سياست‏گذاري و برنامه‏ريزي مديريت مشارکتي منابع طبيعي، نشريه مرتع و آبخيزداري، شماره 4، ص 553-568.

-قرباني، م. و ده بزرگي، م.، 1393. تحليل ذي-نفعان، قدرت اجتماعي و تحليل شبكه در مديريت مشاركتي منابع طبيعي، نشريه مرتع و آبخيزداري، شماره 1، ص 141-157.

-قرباني، م.، 1393. گزارش طرح ملي تحليل شبکه اجتماعي؛ مدل‌سازي، سياست‌گذاري و اجراي مديريت مشارکتي منابع طبيعي (فاز اول)، دانشکده منابع طبيعي دانشگاه تهران، 236 ص.

-قرباني، م.، 1394. گزارش پروژه الگوي ايراني مشارکت و توانمندسازي جوامع محلي با رويکرد شبکه اجتماعي، دانشکده منابع طبيعي دانشگاه تهران، 245 ص.

-قرباني، م.، 1394. برنامه عمل پايش و ارزيابي شبکه‌هاي اجتماعي- سياستي در توانمندسازي جوامع محلي و مديريت جامع سرزمين، موسسه پژوهشی توانمندسازی جوامع محلی و مدیریت جامع سرزمین، دانشگاه تهران، 85 ص.

-قرباني، م.، 1394. تحليل و ارزيابي شبکه‌هاي اجتماعي-سياستي تشکل‌هاي مردمي، نهادها و صندوق‌هاي توسعه پايدار جوامع محلي (استان خراسان جنوبي‏، شهرستان سرايان، پروژه بين المللي RFLDL، دانشکده منابع طبيعي، دانشگاه تهران، 296 ص.

-محمدی کنگرانی، ح.، 1390. تحلیل شبکه و کاربرد‌های آن در مدیریت و سیاست‌گذاری منابع طبیعی، مجله حفاظت و بهره‌برداری از منابع طبیعی، شماره 14، ص 23-34.

-نادری، م.، قربانی، م. و یاوری، ا.، 1393. تحلیل شبکه تبادل اطلاعات و کنشگران کلیدی در سیاست‌گذاری و مدیریت پایدار پارک ملی سرخه حصار، نشریه پژوهش‌های دانش زمین، شماره 5 ، ص 16-28.

-نادری، ن.، محسنی ساروی، م.، ملکیان، آ. و قاسمیان، د.، 1390. فرايند تحليل سلسله مراتبي تكنيكي براي تصميم‌گيري در حوضه‌هاي آبخيز، دو فصلنامه محيط‌زيست و توسعه، شماره 4، ص 41-50.

-Alexander, S. and Armitage, D., 2015. A social relational network perspective for MPA science, Conservation Letters, v. 1, p. 1-13.

-Armitage, D., Berkes, F. and Doubleday, N., 2007. Adaptive Co-management: Collaboration, Learning, and Multi-level Governance University of British Columbia Press, 344 p.

-Berkes, F., 2010. Devolution of environment and resources governance: trends and future, Environ Conserv, v. 37, p. 489-500.

-Bodin, Ö. and Crona, B., 2009. The role of social networks in natural resource governance: What relational patterns make a difference?, Journal of Global Environmental Change, v. 19, p. 366-374.

-Bodin, Ö., Crona, B. and Ernstson, H., 2006. Social networks in natural resource management What’s there to learn from a structural perspective?, Ecology & Society, v. 2, r 2. [online] URL.

-Bodin, O. and Prell, C., 2011. Social network in natural resources management, Cambridge University press, 390 p.

-Borgatti, S. P., Everett, M. G. and Freeman, L. C., 2002. UCINET for Windows: Software for Social Network Analysis, Harvard, MA: Analytic Technologies.

-Crona, B. I. and Bodin, O., 2006. What you know is who you know? Patterns of communication as prerequisites for co-management, Ecology and Society, v. 11(2), [online] URL: http://www.ecologyandsociety.org/vol11/iss2

-Diani, M., 2003. In: Diani, M., McAdam, D. (Eds.), Social Movements and Networks, Relational Approaches to Collective Action, Oxford University Press, Oxford, 368 p.

-Dietz, T., Ostrom, E. and Stern, P. C., 2003. The struggle to govern the commons, Science, v. 302, p. 1907-1912.

-Dumanski, J., Terry, E., Byerlee, D. and Pieri, Ch., 1998. Performance Indicators for Sustainable Agriculture (Discussion Note), policies of the World Bank.

-Ernstson, H., So¨ rlin, S. and Elmqvist, T., 2009. Social Movements and Ecosystem Services the Role of Social Network Structure in Protecting and Managing Urban Green Areas in Stockholm, Ecology & Society, v. 13, p. 27-39.

-Hanneman, R. A., 2001. Introduction to Social Network Methods, University of California, Riverside, California.

-Hanneman, R. A. and Riddle, M., 2005. Introduction to social network methods, University of California Riverside, California.

-Hogan, B., 2007. Analyzing Social Networks via Internet, The Sage Publication, London. P. 1-13.

-Holling, C. S., 1973. Resilience and Stability of Ecological Systems, Annual Review of Ecology Evolution and Systematics, v. 4, p. 1-23.

-Holling, C.S., 1978. Adaptive Environmental Assessment and Management, John Wiley & Sons, New York, 177 p.

-Hurni, H (with the assistance of an international group of contributors)., 1996. Precious Earth, From Soil and Water Conservation to Sustainable Land Management, Internatl Soil Conserv Org (ISCO), and Centre for Dev and Environ (CDE), Bern.

-Iglesias, A., Garroteb, L., Diza, A., Schlickenriedera, J. and Martin-Carrascob, F., 2011. Rethinking water policy priorities in the Mediterranean region in view of climate change, Environ, Science Journal of Policy and Governance, v. 7, p. 744-757.

-Kendrick, A., 2003. Caribou co-management in northern Canada: fostering multiple ways of knowing, Journal of Ecological Indicators, v. 17, p. 241-267.

-Kooiman, J., 2003. Governing as Governance, SAGE publication, London, New Delhi.

-Lefroy, R. D. B., Bechstedt, H. D. and Rais, M., 2000. Indicators for Sustainable land Management in Vietnam, Indonesia and Thailand, Agriculture, Ecosystems and Environment, v. 22, p. 217-222.

-Lienert, J., Schnetzer, F. and Ingold, K., 2013. Stakeholder analysis combined with social network analysis provides fine-grained insights into water infrastructure planning processes, Journal of Environmental Management, v. 125, p. 134-148.

-Mitchell, T. and Harris, K., 2012. Resilience: A risk management approach.background note of Overseas Development Institute (doi), 313 p.

-Nunan, F., Hara, M. and Onyango, P., 2015. Institutions and co-management in East African Inland and Malawi fisheries: a critical perspective, World Dev, v. 70, p. 203-214.

-Pierre, J.B. and Peters, G., 2000. Governance, Politics and the State, Macmillan, Basingstoke.

-Pomeroy, R., McConney, P. and Mahon, R., 2004. Comparative analysis of coastal resource co-management in the Caribbean, Ocean Coastal Manage, v. 47, p. 429-447.

-Prell, C., Hubacek, K. and Reed, M., 2009. Stakeholder analysis and social network analysis in natural resource management, Journal of Society and Natural Resources, v. 22, p. 501-518.

-Smyth, A. J. and Dumanski, J., 1993. FESLM: An international framework for evaluating sustainable land management, World Soil Report 73, FAO, Rome, 74 p.

-Weiss, K., Hamann, M., Kinney, M. and Marsh, H., 2011. Knowledge exchange and policy influence in a marine resource governance network, Journal of Global Environmental Change, v. 22, p. 178-188.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.