دوره 5, شماره 3

پاییز 1393

فهرست مطالب

علوم پایه

كيفيت" بعنوان یکی از مفاهيم محوري دانش و حرفه طراحي مبلمان شهري از جنبه نظری و عملي از اهميت بسیار فراواني برخوردار می‌باشد. گذشته از اهميت نظري، به واسطه کمبود كيفيت كه در حال حاضر بيشتر محيط‌هاي شهري کشور ما با آن روبرو است. از نظر عملي موضوع كيفيت به يكي از پرسش‌هاي اساسی تبدیل شده است. بطوریکه بسیاری از شهروندان نگراني خود را از کمبود كيفيت در عناصر مبلمان شهری ابراز نموده‌اند. استاندارد سازی یا کیفیت مبلمان شهری در مطلوبیت فضا، پایداری بیشتر مبلمان شهری، افزایش کارآیی این عناصر، ارتقای سطح رضایتمندی و ایجاد محیط آرام و جذاب برای شهروندان، نقش مهمی خواهد داشت. محدوده مطالعاتی این پژوهش شامل، خیابان‌های اصلی منتهی به میدان تجریش واقع در نواحی 3 و 7 از منطقه یک شهر تهران می باشد. روش تحقیق یکار گرفته شده، تلفیقی از مطالعات اسنادی و روش پیمایشی ( میدانی ) و توزیع پرسشنامه در میان کاربران مبلمان‌ها است. که پس از جمع‌آوری اطلاعات بدست آمده از پرسشنامه (380 مورد) و طبقه‌بندی آن اقدام به تحلیل آماری (توصیفی و استنباطی) در محیط نرم افزار (spss) نموده و به بررسی میزان کیفیت موجود عناصر مبلمان شهری محدوده مطالعاتی در منطقه یک پرداخته شده است. بر اساس مطالعات انجام شده، در برنامه‌ریزی این عناصر شهری در سطح منطقه نقاط قوت چندانی به چشم نمی‌خورد بطور مثال فقدان یا عدم وجود کیفیت در آبخوری، سرویس بهداشتی، نیمکت، سرپناه ایستگاه اتوبوس و غیره از جمله موارد ذکر شده توسط شهروندان منطقه می‌باشند. از بخش‌های دیگر این پژوهش بررسی میزان تاثیرگذاری فرهنگ، عرف جامعه و مذهب بر شهروندان منطقه ( بویژه بانوان) جهت عدم استفاده آنان از نیمی از مبلمان‌های شهری در فضاها‌ی‌ رو باز شهری است. نتایج به دست آمده از مطالعات میدانی در قالب توزیع پرسشنامه نشان می‌دهد، رضایتمندی شهروندان منطقه از کیفیت مجموعه عناصر مبلمان شهری در محدوده مورد نظر در سطح پایینی قرار داشته و شهروندان از کیفیت مبلمان موجود ناراضی می‌باشند. و نیز همچنین جامعه آماری اذعان داشتند فرهنگ، عرف جامعه و مذهب در حد زیادی از عوامل مهم و مؤثر در استفاده یا عدم استفاده شهروندان ( بویژه بانوان) از انواع عناصر مبلمان شهری ـ تفریحی در فضاهای باز شهری و مکان‌های عمومی می‌باشند. لذا به هنگام طراحی مبلمان شهری باید عوامل مذکور مورد توجه قرار گیرند.

 

Abstract

Quality as one of the essential concepts of knowledge and urban furniture profession theoretically and practically is very important. In addition to the theoretical importance, due to the shortage of quality that currently most of our country’s urban environments face this problem, practically the quality has been changed as one of the essential questions so that plenty of citizens have expressed their concern about the shortage of quality in the urban furniture elements. Standardization or quality of urban furniture in space desirability, further sustainability of urban furniture, increasing the efficiency of these elements, promotion of satisfaction level and creating a calm and attractive for citizens will be highly effective. The study area of this research includes the main streets leading to Tajrish Square located in zones 3 and 7 of Tehran Dist. 1. The applied method is a combination of documentary studies and survey method (field study) and distribution of questionnaire among the furniture users. After collection of data obtained from questionnaire (380 cases) and its classification, statistical analysis (descriptive and inferential) was analyzed aiding SPSS, as well as the quality existing in urban furniture elements within study area in Tehran Dist. 1. According to the applied studies, for planning of these urban elements in the zone, no considerable strength points have been observed, for instance lack of quality in drinking area, washrooms, bench, bus station shelter and other facilities are assumed as items mentioned by the zone citizens. The other objectives of this study include analyzing the effectiveness of culture, common and religion on zone citizens (particularly the women) for their nonuse of half of urban furniture in open urban spaces. Summary of results obtained from field studies using questionnaire distribution indicates that the citizens’ satisfaction of zone with the quality of urban furniture elements within the respective zone has been lowly and the citizens are not satisfied with the quality of available furniture. Furthermore, the statistical community explained that the culture, common and religion extremely may be deemed as an important and effective factors for citizens’ (particularly the women) use or non use of a variety of elements of urban-recreational furniture in the open urban spaces and public areas. Therefore, the foregoing factors when designing the urban furniture must be put.

 

Keywords:Tajrish in Tehran, Satisfaction, Citizens, Quality, Urban Furniture

زهره یوسف زاده, جابر پارسایی, راحله افشار
PDF
چین جناغی یک نوع خاص از چین‌خوردگی هاست که در طبقه‌بندی هندسی چین‌ها قرار داده می‌شوند. نمونه‌ای از این نوع چین‌ها در ناودیس جناغی تنگ ماغر، واقع در یال جنوبی تاقدیس کوه بنگستان، در شمال بهبهان و در استان خوزستان دیده شده است. این ناودیس جناغی در کمربند ساده چین‌خورده زاگرس واقع شده است و رخنمون اصلی آن را سازند سروک تشکیل می‌دهد. برداشت-های صحرایی انجام شده و انتقال آنها به استریونت و تحلیل استریوگرافی آنها نشان می‌دهد که موقعیت فضایی سطح محوری چین عبارت است از N42°Wو 22°SWو اثر سطح محوری برابر با N45°W و سازوکار چین با استفاده از مدل تعریف شده رمزی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است. پارامترهای مرتبط به چین های جناغی بر اساس روش رمزی برای ناودیس جناغی تنگ ماغر محاسبه شده است و بر این اساس مقادیر به دست آمده عبارتند از (1) لغزش کلی بین لایه‌های مقاوم و نامقاوم برابر است با Sr= 0.133، (2) کرنش برشی میانگین موازی با لایه‌بندی برابر است با γr= 0.267، (3) لغزش در طول مرزهای هر لایه‌ی مقاوم برابر است با St1= 4.8°، (4) کرنش برشی میانگین موازی با لایه‌بندی برابر است با γt1= 15°، (5) لغزش در طول مرزهای لایه‌های نامقاوم در یال‌های چین برابر است با St2= 4.667° و(6) کرنش برشی میانگین موازی با لایه‌بندی برابر است با γt2= 58.664. نوع این چین در رده‌بندی رمزی از نوع چین‌های رده 3 (چین با خطوط هم‌شیب واگرا در کمان داخلی و ضخامت کم‌تر در یال‌ها نسبت به لولا) و در رده‌بندی فلوتی با توجه به زاویه‌ بین یالی آن (i=15°)، از نوع چین‌های تنگ، و با توجه به میل خط لولا و شیب سطح محوری در رده چین‌هایی با میل خط لولا نسبتا مایل تعیین شده است. به نظر می‌رسد سازوکار تشکیل این ناودیس جناغی به صورت قرار گرفتن آن در ترادفی از لایه‌های مقاوم و نامقاوم می‌باشد که بعد از تشکیل ساختار لولای پیازی‌شکل، و در نهایت لغزش بین لایه‌ها با یک شکستگی در یال جنوب‌غربی و تغییر شکل شدید برخی لایه‌ها در این یال خاتمه یافته است.
محدثه سادات موسوی ایرائی, حسین حاجی علی بیگی
PDF

دسترسی به تأسیسات زیربنایی، تسهیلات و امکانات و خدمات گوناگون زمینه‌ساز امکان فعالیت و استقرار پایدار در عرصه‌های روستایی است. در ارتباط با خدمات می‌توان سلسله ‌مراتب مشخصی را قائل شد که گویای آستانه‌های جمعیتی متفاوتی برای هر یک از آن‌ها باشد. در این ارتباط هر چه از پایین‌ترین سطح خدمات به بالا حرکت کنیم، بر میزان آستانه جمعیتی و اندازه تخصصی آن نوع خدمت افزوده می‌شود تا اینکه نهایتاً به خدمات تخصصی تر با آستانه‌های بالاتر در شبکه شهری خواهیم رسید. عدم دسترسی و توزیع نامناسب خدمات، تسهیلات و تأسیسات زیربنایی در سطح سکونتگاه‌های روستایی پیرامون شهر اشترینان شهرستان بروجرد به دلیل ویژگی‌های عملکردی و تحت تأثیر نیروهای درونی و بیرونی محیط نظام فضایی سکونتگاهی، فرآیند صحیح و مناسب خدمات‌رسانی و توسعه روستایی و همچنین برخورداری از یک شبکه‌ی منظم و سلسله مراتبی سکونتگاهی را در این ناحیه با مشکل مواجه ساخته است. در این پژوهش با استفاده از روش تحقیق توصیفی –تحلیلی و با بهره‌گیری از نرم‌افزارArcGIS تحلیل سطح‌ ‌بندی هر یک از روستاها صورت گرفته، تا بتوان در آینده با یک برنامه‌ریزی منسجم و یکپارچه و همچنین توزیع عادلانه خدمات با توجه به آستانه جمعیتی هر یک از روستاها در سطح ناحیه به یک شبکه‌ی منظم و سلسله مراتبی سکونتگاهی مناسب دست یافت.

 

Abstract

Access to infrastructure, facilities and services in rural areas is grounds for permanent settlement activity. In connection with the granting of certain hierarchies can represent different population thresholds for each of them. In this connection, whatever, we move from the lowest level of service above the threshold population size and specialized service grows until it eventually will more specialized services with thresholds higher than urban network. Lack of access and poor distribution of services, facilities and infrastructure in the rural settlement around the city  Oshtorinan. Due to the performance characteristics and is influenced by internal and external forces of the Space Settlement, the appropriate servicing and rural development as well as having an ordered and hierarchical settlement in this area is difficult. In this study, using descriptive research method- analytical of ware using Arc GIS surfacing of each village took place, So coming up with a coherent and integrated planning gin equitable distribution of the population according to the brink of a rural settlement the area of a regular network achieve a sufficiency hierarchical.

 

Keywords : Leveling, Rural settlement hierarchy, City oshtorynan, GIS

مجید سعیدی راد, بیژن رحمانی, رحمت اله منشی زاده, مهسا جلالی
PDF

يكي از مواهب الهي براي مناطق مركزي ايران - در اين تحقيق شامل استان‌هاي سمنان، اصفهان، يزد و كرمان - بارش‌هاي جوي فراگیر است. نتايج اين پژوهش، طي دو مرحله تحليل آماري و تحليل همديد بدست آمد. در مرحله نخست، با استفاده از معيارهاي جمع مقادير روزانه بارش، دوام موج بارش و گستره آن در شهرهاي برگزيده، موج بارش شاخص طي مرطوب‌ترين زمستان بين سال‌هاي 1997 تا 2007 تعيين شد. در مرحله دوم، داده‌هاي نقشه هاي روزانه هوا شامل فشار، ارتفاع، سرعت، سمت باد و شار افقي نم ويژه طي روزهاي مربوط به موج شاخص در ترازهاي مختلف جو تهيه گرديد. هدف از اين دو مرحله، تعيين مهم ترين پهنه آبي (اعم از دريا يا خليج) پيرامون ايران، به عنوان تامين‌كننده رطوبت براي اين بارندگي بود. براي دستيابي به اين هدف، نزديك‌ترين هسته جذب نم، طي روز اوج روي نقشه‌هاي شار افقي در تراز 700 هكتوپاسكال شناسايي گرديد. آنگاه خاستگاه سامانه ‌موثر تا يك روز پيش از آغاز بارش رهگيري شد. به اين ترتيب مسير جابجايي آن پس از روز اوج تكميل گرديد. الگوهاي شار افقي نم ويژه در تراز 700 هکتوپاسکال نشان دادند هسته‌هاي تغذيه‌كننده از نم، پس از دور شدن از جنوب خاوري درياي مديترانه و جنوب مياني درياي سرخ، بتدريج با نزديك شدن به خليج فارس، همگرا شدند و از سمت جنوب غرب، ايران مركزي را پوشش دادند. پژوهش كنوني نشان داد كه دست كم سه عامل در فراگير شدن موج بارش شاخص در ايران مركزي نقش داشته‌اند. همگرايي شرق‌سوي هسته‌هاي تغذيه كننده نم که به مضاعف شدن مقادير نم مطلق سامانه انجاميد، به عنوان عامل نخست و ورود هسته نهايي تغذيه‌كننده رطوبت به بامه (فلات) بلند ايران و ريزش هواي سرد از پس ناوه تراز 500 هكتوپاسكال، به عنوان عوامل دوم و سوم به افزايش نم نسبي سامانه بارش‌زا كمك كردند.

 

Abstract

One of blessings God for the Central Iran - in this study including Semnan, Isfahan, Yazd and Kerman Provinces - is atmospheric pervasive rainfall. The results of this study were obtained in two-step statistical analysis and Synoptic Analysis. First, it was used the criteria of daily rainfall amounts, its duration and its extent to determine the index rainfall wave during the most humid winter between 1997 and 2007. Secondly, data on daily weather maps including pressure, height, wind speed and its direction and the horizontal flux of especial moisture during rainy days at different levels were prepared. The aim of these two phases was to identify the most important source of moisture for this rainfall. For this purpose, the closest absorbing core of moisture during the most rainy day (peak day) on the daily maps of horizontal moisture flux at 700 hPa level was identified. Then, the origin of effective system was tracking until the day before the rainfall started. And same way, the displacement path of the system after peak day was completed. The horizontal flux patterns of especial moisture at 700 hPa showed as the feeding cores were moving away from South-eastern Mediterranean and South-central Red Sea and so as they were gradually approaching the Persian Gulf, they were converged and it as a one core covered study area from South West. The present study showed that at least three factors have contributed to overcoming the precipitation over Central Iran. The first factor to increase absolute humidity and other factors have caused relative one to rise. The eastward convergence of moisture cores as the first factor doubled the absolute moisture of system. The entrance of moisture core to high plateau of Iran and the falling cold air from the back trough level of 500 hPa as second and third factors increased relative humidity for this precipitable system.

 

Keywords: Pervasive rainfall, moisture flux, winter, Central Iran.

 

غلامرضا براتي, محمد مرادي, قربان صابر
PDF

از آنجا که پدیده‌های واقعی همواره فازی، نادقیق و مبهم هستند. آنچه در ارزيابي این پدیده‌ها مهم به نظر مي‌‌‌رسد امتيازدهي صحیح شاخص‌ها به منظور دستیابی به نتایج قابل استناد می‌باشد. فرسایش بادی نیز به عنوان یک پدیده واقعی واجد شاخص‌هایی هست که ساختار کیفی یا ساختار نامشخصی دارند که نمی‌توانند به دقت اندازه‌گیری شوند. در چنین مواردی به منظور دستیابی به ماتریس ارزشیابی می‌توان از اعداد فازی استفاده کرد، لذا در اين پژوهش با كمك تئوري فازي و تلفيق آن با روش‌هاي تصميم‌گيري چند شاخصه اقدام به پهنه‌بندی ریسک فرسایش بادی شد. در ابتدا واحدهای کاری از روش ژئومرفولوژی تفکیک شد. سپس با توجه به وضعیت منطقه مطالعاتی، به بررسی نقش شش عامل مؤثر تغییرات ارتفاع، ژئومرفولوژی، حساسیت سنگ به فرسایش بادی، تیپ‌های خاک، پوشش گیاهی و کاربری اراضی پرداخته شد. این شاخص‌ها به وسيله گروه خبرگان ارزيابي و اهميت هر شاخص در هر واحد کاری تعيين گرديد. در نهايت، با تلفيق مفهوم فازي و روش تحلیلی سلسله مراتبی در قالب مجموعه مثلثي فازي، شاخص‌ها رتبه‌بندي و پهنه‌بندی شاخص‌هاي فرسایش بادی براي مديريت ريسك در محیط Arc View ارائه شد. نتايج پژوهش نشان مي‌دهد كه واحدهای اراضی کشاورزی (PAG)، اراضی رسی لخت (BCG)، دشت سرآپانداژ لخت (BEP) و تپه‌های ماسه‌ای لخت (BSD) به ترتیب با کمترین ارزش کمی0428/0- ، 0396/0- ، 0322/0- و 03/0- در معرض فرسایش بادی خیلی شدید قرار دارند. به طور کلی، بر اساس لایه نهایی نزدیک به 84/21 درصد از مساحت حوضه خضرآباد در معرض خطر فرسایش بادی قرار دارد.

 

Abstract

The real events are always Fuzzy, impreciseand ambiguous. So, proper rating of indices in order to achievereliableresults seems important in evaluating of these events. Wind erosionas areal phenomenon has indices having the qualitativeorunknownstructure that can not be correctly measured. In such cases,fuzzynumberscan beused to achieve evaluationmatrix. Therefore, in this study wind erosion risk zonation was prepared by fuzzy theory and multi-criteriadecision-makingmethods. At the first work units map was prepared using geomorphology method. Then, according tothestudy area the role of six-effective factors including heightchanges, geomorphology, rocksensitivitytowind erosion, soil types, vegetation cover and land use were studied. These indices were evaluated by the experts group and the importance of each index in every work unit was determined.  Finally, ranking indices and wind erosion indices zonation for risk management were provided by combinition offuzzy conception and analytichierarchy process model inthe format oftriangularfuzzysets in Arcview 3.2 environment. The results showed that plain agricultural grounds, bare clay grounds, bare epandage pediment and bare sandy dune are exposed toseverewind erosion with the least quantitative value of -0.0428, -0.0396, -0.0322 and -0.03 respectively. In general, based on final laye, around 21.84 percent of Khezr Abad region is exposed to wind erosion risk.

 

Keywords:Dryland, Fuzzy AnalyticHierarchy Process Model (FAHP), Wind Erosion, Zonation.

محمد حسن صادقی روش, حسن خسروی
PDF

پترولوژی، ژئوشیمی اکسیدهای اصلی و عناصر کمیاب سنگ‌های آتشفشانی ائوسن محدوده رزه در این مقاله بررسی شد. محدوده مورد مطالعه در خاور روستای رزه،130 کیلومتری جنوب شاهرود واقع است. اصلی‌ترین سنگ‌های آذرین در این محدوده، دربردارنده‌ی گدازه‌های ائوسن، توده‌های نیمه عمیق و دایک با روندهای کالک الکالن تا کالک الکالن پتاسیم بالا است. بر اساس مطالعات سنگ‌ نگاری، گدازه‌های ائوسن ترکیب بازالتیک تراکی آندزیت، بازالتیک تراکی آندزیت- تفریت، تراکیت و توده‌های نیمه عمیق دارای ترکیب تراکی بازالت- تفریت، بازالتیک تراکی آندزیت، تراکی آندزیت در حاشیه و ترکیب مونزودیوریت در هسته هستند. دایک‌های تاخیری ائوسن نیز ترکیب مونزودیوریتی دارند. نمودارهای عنکبوتی از گدازه‌های ائوسن، تهی‌شدگی از HFSEs و غنی‌شدگی از LILEs دارند که ماگماتیسم فرورانش را نمایان می‌سازد. در نمودارهای تمایز تکتونوماگمایی این سنگ‌ها در قلمروی پشت‌کمان جای می‌گیرند. غنی‌شدگی از LILEs، نسبت بالای Th/Nb و Th بالا همراه با نسبت بالای (La/Sm)nمعرف ذوب بخشی سنگ‌های رسوبی صفحه فرورونده و تاثیر آن بر روی گوه گوشته‌ای را دارد.

 

Abstract

Petrology, major-trace element geochemistry of Eocene volcanic rocks in Raze area is studied in this paper. The study area located at the eastern parts of the Raze Village, 130 km south of Shahrud City. The main igneous rocks exposed in the area include Eocene lavas, shallow intrusions and dike with calc-alkaline to high-k affinities.  Base on petrography studies, the Eocene volcanic lavas comprise of basaltic trachyandesite, basaltic trachy andesite-tephrite and trachyte. Shallow intrusions have trachy basalt-tephrite, basaltic trachyandesite, trachyandesitecompositions in border and monzodiorite composition in core.Late Eocene dike are micro monzodiorite. The spider diagrams for Eocene lavas display depletion in HFSEs and enrichment in LILEs that reveal a subduction regime. According to discriminated techtonomagmatic diagrams, these rocks fall in a back-arc environment. Enrichment in LILEs and high ratios of Th/Nb, (La/Sm)n and high content of Th all are indications of partial melting of sedimentary source rocks released from subducted slab influenced over mantle wedge. 

Keywords: back-arc, basalt, calc-alkaline, monzodiorite, subduction

مرتضی خلعت بری جعفری, زهرا بحیرایی
PDF

توصيف پارامترهاي مخزني از اهداف اصلي جهت توسعه مخازن مي‌باشد. از ميان اين پارامترها ارزيابي تخلخل و تراوايي از اهميت خاصي برخوردار است. به علت بالا بودن هزينه‌هاي عمليات، در بيشتر موارد مغزه‌گيري از برنامه كاري حذف مي‌گردد. بنابراين بايستي اطلاعات نمودارهاي چاه‌پيمايي را بهينه‌سازي كرد، تا نتايج مشابه با نتايج مغزه فراهم گردد. يكي از ابزارهاي نمودارگيري جديدي كه اخيراً مورد توجه واقع شده است، ابزار NMR است كه توانايي فراهم كردن ميدان وسيع‌تري از اطلاعات را نسبت به قبل دارا مي‌باشد. در اين مطالعه از نتايج ابزار CMR به عنوان يكي از ابزارهاي بكار برندة روش تشديد مغناطيسي هسته‌اي استفاده شده است. ابتدا مقادير تخلخل و تراوايي بدست آمده از نمودار CMR يكي از چاه‌هاي ميدان گازي پارس جنوبي با مقادير تخلخل و تراوايي مغزه همان چاه براي واحدهاي مخزني كنگان و دالان مقايسه گرديدند. تخلخل مغزه و تخلخل سيال آزاد CMR از روند مشابهي تبعيت كرده و ضريب همبستگي قابل قبولي بدست آمد. از مقايسة تراوايي CMR با تراوايي مغزه انطباق خوبي حاصل نشد. در ادامه اشباع آب تعيين شده توسط نمودارهاي مقاومت به صورت منحني ترسيم گرديد و با نمودارهاي تخلخل متفاوت حاصل از ابزار CMR مقايسه شد. با توجه به نتايج بدست آمده، بخش اعظم آب موجود در واحدهاي مخزني مورد نظر غير متحرك و فاقد قابليت توليد شناسايي گرديد. سپس با تلفيق مقاطع نازك تهيه شده از واحدهاي مخزني با منحني‌هاي پراكندگي T2، چگونگي توزيع حفرات و گسترش تخلخل در سنگ مخزن مورد مطالعه قرار گرفت. نهايتاً اين نتيجه حاصل شد كه در صورت فقدان مقاطع نازك در مخازن هيدروكربني مي‌توان با بررسي منحني‌هاي پراكندگي T2 به شناخت كلي در مورد نحوه توزيع تخلخل‌ها در مخزن دست يافت.

 

Abstract:

Porosity and permeability are amongst the most important parameters required for reservoir development plans. Although rock coring provides more exact and reliable information, it is usually omitted from exploration programs because of its high cost of operation. Therefore, it is crucial to develop and optimize method for analyzing logging data to obtain information as close as possible to that of rock cores. One of the new logging tools is the NMR method that provides us with more and detailed data than the conventional methods used to do. In this study, the results of CMR tool as a kind of Nuclear Magnetic Resonance tolls were used. At the first, porosity and permeability of reservoir units (Kangan and Dalan) in a well in gas Soult Pars Field analyzed based on NMR log and rock cores. Core porosity and CMR Free Fluid porosity followed a same trend and a reliable correlation coefficient obtained, but between the CMR permeability and that of rock cores, there is not a good agreement. In continue, log of water saturation from Resistivity tools was drawn and compared with different porosity logs from CMR tool. Based on obtained results, main part of reservoir unit's water is immobile and without any productibility. Then the thin section from reservoir units combined with T2 distribution curves to study pores distribution and porosity development in reservoir rock. Actually results showed when thin sections are not available, it is possible to recognize porosity distribution by T2 distribution curves.

 

Keywords:Porosity, Permeability, NMR log, South Pars Gas Field

 

مهناز دهقان زاده, محمدرضا رضایی
PDF

مقالات

محدوده مورد مطالعه شامل گدازه های ائوسن، توده های نیمه عمیق و دایک است که در خاور روستای رزه در 130 کیلومتری جنوب شاهرود برونزد دارند. گدازه های ائوسن روند ماگمایی شوشونیت و توده های نیمه عمیق روند ماگمایی کالک آلکالن دارند. در نمودارهای عنکبوتی تهی شدگی از HFSEs و غنی شدگی از LILEs نشان می دهند که می توان به ماگماتیسم مرتبط با فرورانش نسبت داد. در نمودار های تمایز تکتونو ماگمایی در قلمرو های پشت کمان جای می گیرند. غنی شدگی از LILEs، نسبت بالای Th/Nb و Th بالا همراه با نسبت بالای (La/Sm(n دلالت بر نقش مذاب برخاسته از ذوب بخشی رسوبات صفحه فرورونده بر گوه گوشته ای در تکوین گدازه های آتشفشانی ائوسن را دارد.
مرتضی خلعت بری جعفری, زهرا بحیرایی
چكيده توصيف پارامترهاي مخزني از اهداف اصلي جهت توسعه مخازن مي‌باشد. از ميان اين پارامترها ارزيابي تخلخل و تراوايي از اهميت خاصي برخوردار است. به علت بالا بودن هزينه‌هاي عمليات، در بيشتر موارد مغزه‌گيري از برنامه كاري حذف مي‌گردد. بنابراين بايستي اطلاعات نمودارهاي چاهپيمايي را بهينه‌سازي كرد، تا نتايج مشابه با نتايج مغزه فراهم گردد. يكي از ابزارهاي نمودارگيري جديدي كه اخيراً مورد توجه واقع شده است، ابزار NMR است كه توانايي فراهم كردن ميدان وسيع‌تري از اطلاعات را نسبت به قبل دارا مي‌باشد. در اين مطالعه از نتايج ابزار CMR به عنوان يكي از ابزارهاي بكار برندة روش تشديد مغناطيسي هسته‌اي استفاده شده است. ابتدا مقادير تخلخل و تراوايي بدست آمده از نمودار CMR يكي از چاههاي ميدان گازي پارس جنوبي با مقادير تخلخل و تراوايي مغزه همان چاه براي واحدهاي مخزني كنگان و دالان مقايسه گرديدند. تخلخل مغزه و تخلخل سيال آزاد CMR از روند مشابهي تبعيت كرده و ضريب همبستگي قابل قبولي بدست آمد. از مقايسة تراوايي CMR با تراوايي مغزه انطباق خوبي حاصل نشد. در ادامه اشباع آب تعيين شده توسط نمودارهاي مقاومت به صورت منحني ترسيم گرديد و با نمودارهاي تخلخل متفاوت حاصل از ابزار CMR مقايسه شد. با توجه به نتايج بدست آمده، بخش اعظم آب موجود در واحدهاي مخزني مورد نظر غير متحرك و فاقد قابليت توليد شناسايي گرديد. سپس با تلفيق مقاطع نازك تهيه شده از واحدهاي مخزني با منحني‌هاي پراكندگي T2 ، چگونگي توزيع حفرات و گسترش تخلخل در سنگ مخزن مورد مطالعه قرار گرفت. نهايتاً اين نتيجه حاصل شد كه در صورت فقدان مقاطع نازك در مخازن هيدروكربني مي‌توان با بررسي منحني‌هاي پراكندگي T2 به شناخت كلي در مورد نحوه توزيع تخلخل‌ها در مخزن دست يافت.
مهناز دهقان زاده, محمدرضا رضایی

معدن سنگ آهن تویه دروار در فاصله 45 کیلومتری شمال غرب دامغان، در مسیر دامغان- سمنان و در بخش جنوب خاوری چهار گوش کیاسر قرار دارد.کانه‌زایی آهن به صورت توده‌ای همراه با رگه‌های کلسیت و سیلیس در سنگ‌های میزبان کربناته با سن تریاس تشکیل شده است. مگنتیت کانه اولیه و با ارزش این کانسار است که در کنار دیگر بلورهای تشکیل دهنده سنگ‌ها حضور دارد و بافت‌های مختلف و پدیده مارتیتی شدن از ویژگی‌های خاص آن می‌باشد. داده‌های ژئوشیمیایی کانسنگ نشانگر تغییرات وسیع آهن از 34 تا 88 درصد وزنی است. مقادیر عناصر فسفر، تیتانیوم، وانادیوم بالا بوده و تحلیل مولفه‌های محاسبه شده برای عناصر فرعی در کنار همبستگی مناسب آهن با وانادیوم (80/0=‌r)‌ و بی‌هنجاری مثبتCe در کنار بررسی‌های بافتی و ساختی، نشانگر منشأ ماگمایی ذخیره آهن در منطقه است. توده گرانیتوئیدی در منطقه به عنوان منشأ فلزات و موتور حرارتی عمل کرده و سبب چرخش سیالات از داخل رسوبات شده است. این فرایند باعث رانده شدن سیالات آهن‌دار به داخل سنگ‌های رسوبی شده و موجب کانه‌زایی آهن در درون شکستگی‌ها و سیستم‌های گسله به صورت متاسوماتیزم شده است


Abstract

Iron depositeTuyeDarvar at a distance of45km NorthDamghanroute-Semnanis locatedinthesoutheastquadrantKiasar. Ironoremassoligocalciteand silicaveinsassociatedwithcarbonatehostrocksofTriassic ageconsists.Magnetiteoredepositthat isoriginaland valuableaddition toothercrystalsinthe rockarepresentandmultipleorganspecificfeatures ofthe phenomenabeingMartiteitis.geochemicaldataindicate thevast changesof ironorefrom34to 88wt%.Amountsofphosphorus,titanium, vanadiumis high andcomputingcomponent analysisfortrace elementsiron andvanadium, along with a goodcorrelation(r=/080­) normativeandpositiveCetissuealong thesurveyand construction, reflectingthe magmaticorigin ofiron deposits inthe region.Granitoid body in the heat engine acts as a source of metals in the sediment,­causing rotation of the fluid.The processfluidpushingintorockscontainingironsedimentandcaused thecreationof ironoreinthebrokenandthe systemisfault.

 

Keywords:TuyeDarvar,­ Geochemistry, Fluidmagma, Irondeposite, Mineralization


زهرا لطفی