دانشگاه شهید بهشتی پژوهشهای دانش زمین 2008-8299 2 4 2011 12 22 تاثیر آلاینده های فیزیکو-شیمیایی بر تشدید سیستم های (فرایند) هوازدگی در کلانشهر تهران 86 100 94656 FA منیژه قهرودی تالی دانشگاه شهید بهشتی محمد رضا ثروتی دانشگاه شهید بهشتی سید حسن صدوق دانشگاه شهید بهشتی کاظم نصرتی دانشگاه شهید بهشتی طیبه عبدالملکی دانشگاه شهید بهشتی Journal Article 2015 05 17 گسترش کلان شهرها، افزایش تراکم شهری، حرارت سطحی شهر و  آلودگی سبب تغییرات عمده ای در محیط طبیعی شهری می شود که از جمله پیامدهای آن تحول سیستمهای ژئومورفیک است. هوازدگی از مهمترین فرآیندهای سیستم ژئومرفیک می باشند که در بستر کلان شهرها، تحول می یابد. تهران مهمترین و بزرگترین شهر ایران که به دلیل گستردگی، تراکم بالا و آلودگی، سیستم ژئومورفیک آن تغییر کرده است در این پژوهش مورد بررسی قرار گرفته است. داده مورد استفاده شامل داده اقلیمی ایستگاههای سینوپتیک و کلیماتولوژی استان تهران و ایستگاههای استانهای اطراف مربوط به سالهای 2009- 1990 میلادی ، داده آلودگی 15 ایستگاه مربوط به دو آلاینده دی اکسید گوگرد (SO2 ) و اکسید نیتروژن (NO2 ) سالهای 2011- 2009 و تصویر مادون قرمز حرارتی با بهره بالای  از سنجنده ETM+  مربوط به 11 آوریل 2001 بودند. هوازدگی فیزیکی در دو رده دما شکافتگی و یخ شکافتگی مورد بررسی قرار گرفت. پهنه بندی های مربوط به هوازدگی در عناصر اولیه با روش کریجینگ متکی بر سمی واریوگرام انجام شد و از این نظر تهران در پهنه ای گسترده تر از محدوده خود مورد بررسی قرار گرفت. درون یابی آلاینده ها، محاسبه شاخص دمای سطحی زمین  و تعریف بافت فرسوده برای شناسایی سیستم ژئومرفیک تهران مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاکی از  برتری  فرآیندهای فیزیکی در پهنه تهران است. اما دخالت آلاینده ها، دمای سطحی زمین و مقایسه مشاهدات میدانی در بافت فرسوده و سالم بیانگر وجود سیستمی با برتری هوازدگی شیمیایی در جنوب و مرکز تهران می باشد که به طور پراکنده در حواشی نیز مشاهده می شود. بنابراین تغییر سیستم ژئومورفیک در تهران مرکزی و جنوبی وجود دارد که با افزایش تراکم شهری و افزایش آلودگی در حال گسترش به اطراف می باشد. https://esrj.sbu.ac.ir/article_94656_afa32a835f2c4817da0acb783003c16a.pdf