palette
بررسي همديد گرماهاي فرين ايران بر پايه الگوهاي ضخامت جو

چکیده

هدف اين پژوهش، بررسي الگوهاي ضخامت در روزهاي همراه با رخداد گرماهاي فرين ايران است. براي انجام آن، از داده­هاي دماي663 ايستگاه همديد و اقليمي ايران در بازه زماني 1/1/1340 تا 29/12/1382 استفاده شده است. سپس به کمک روش کريجينگ دما روي ياخته­هاي 15*15 کيلومتر براي کل ايران درون­يابي شد و يک آرايه­ي 7187*15992بدست آمد. داده­هاي ارتفاع ژئوپتانسيل  نيز در همين بازه زماني از پايگاه داده NCEP/NCAR فراهم شد. ابتدا روزهاي همراه با گرماي فرين با استفاده از نمايه NTD مشخص شد. سپس براساس بزرگي و گستره رويداد­ها  داده­ها مرتب گرديد و يک آرايه به ابعاد 264*7187 ياخته شکل گرفت. 264 روز اول به عنوان نمونه گرمترين و فراگيرترين روزها انتخاب و مورد بررسي قرار گرفت. نقشه­هاي ضخامت ترازهاي 1000 و 500 هکتوپاسکال و انحراف بهنجار شده دماي ايران نيز در طي روزهاي نمونه محاسبه شد. بررسي­ها نشان داد که گرمترين و فراگيرترين رخداد گرماهاي ايران با دو الگوي نقشه­اي ضخامت روي مي­دهد. الگوي يک بيشتر در نيمه گرم سال حاکم است، اما  زمان فعاليت الگوي دو بر خلاف الگوي اول نيمه سرد سال است و در بخش بزرگي از زمان رخدادهاي گرم فرين حاکميت داشته است. در زمان حاکميت الگوي يک نيمه غربي کشور و در زمان حاکميت الگوي 2 نيمه شمالي کشور رويدادهاي گرم فرين را تجربه کرده­اند.

واژگان کلیدی
گرماي فرين، انحراف بهنجار شده‌ي دما، الگوهاي ضخامت

منابع و مآخذ مقاله

- اسدي، ا.،1391. بررسي همديد گرماهاي فرين ايران، پايان نامه دکتري جغرافياي طبيعي گرايش اقليم شناسي. دانشگاه اصفهان.

- اکبري، ط. و مسعوديان، س.ا.، 1386. شناسايي نقش الگوهاي پيوند از دور نيمکره شمالي بر دماي ايران، مجله پژوهشي دانشگاه اصفهان، سال1، شماره 22، ص 117-132.

- بابائيان، ا.، نجفي نيک، ز.، زابل عباسي، ز.، حبيبي نوخندان، م.، ادب، ح. و ملبوسي، ش.، 1388. ارزيابي تغيير اقليم کشور در دوره 2030-2010 ميلادي با استفاده از ريز مقياس نمايي داده‌هاي مدل گردش عمومي جو ECHO-G، مجله جغرافيا و توسعه. شماره 16، ص135-152.

- براتي، غ. و موسوي، س.ش.، 1384. جابجايي مکاني موج‌هاي زمستاني گرما در ايران، مجله جغرافيا و توسعه، شماره 5، ص 41-52.

- خسروي، م.، کريمي خواجه لنگي، ص. و سليقه، م.، 1386. ارتباط شاخص نوسان قطبي با نوسان‌هاي دمايي مورد: ايستگاه شهر کرد، مجله جغرافيا و توسعه، شماره15، ص 125-136.

- مسعوديان، س.ا. و دارند، م.،1390. تحليل همديد سرماهاي فرين ايران. مجله جغرافيا و توسعه، شماره 22، ص 48-65.

- شاهرخوندي، س.م.، غيور، ح. و کاوياني، م.ر.، 1386. گردش به هنجار جو و پارامترهاي شاخص مراکز عمل در فصل زمستان بر روي ايران. مجله پژوهشي دانشگاه اصفهان، شماره 22، ص 98-97.

- عليجاني، ب.، 1381. اقليم شناسي سينوپتيک. انتشارات سمت. تهران. 348 ص.

- فتاحي، ا. و رحيم زاده، ف.، 1388. تاثير پديده انسو بر رفتار الگوهاي گردشي جوي ايران. مجله جغرافيا و توسعه، شماره 15، ص 21-44.

- قويدل رحيمي، ي.،1390. رابطه‌ي دماهاي فرين پايين فراگير دوره‌ي سرد آذربايجان با الگوهاي گردشي تراز 500 هکتوپاسکال. فصلنامه فضاي جغرافيايي، سال يازدهم، شماره 35، ص 155-184.

- قويدل رحيمي، ي.، 1388. تحليل همديد دماهاي فرين دوره سرد در منطقه شمال غرب ايران، پايان نامه دکتري جغرافياي طبيعي گرايش اقليم شناسي، دانشگاه اصفهان.

-Alexander, L. V., X. Zhang, T. C., Peterson, J. ,Caesar, B., Gleason, A.M.G., Klein Tank, M., Haylock, D., Collins, B., Trewin, F., Rahimzadeh, A., Tagipour, K., Rupa Kumar, J., Revadekar, G., Griffiths, L., Vincent, D. B., Stephenson, J., Burn, E., Aguilar, M., Brunet, M., Taylor, M., New, P., Zhai, M., Rusticucci, J. L. and Vazquez, A., 2005. Global observed changes in daily climate extremes of temperature and precipitation, Journal of Geophysical Research-Atmospheres, v.111, p.1-22.

-Bardian, M.Y., 2007. Anticyclonic Quasi-Stationary circulation and its effect on air temperature anomalies and extremes over western Russia , Russian Meteorology and Hydrology, v. 32(2), p. 75–84.

-Cheng, C.S., Campbell, M., Li, Q., Li, G., Auld, H., Day, N., Pengelly, D.,Gingrich, S., Klaassen, J., Maclver, D., Comer, N., Mao,Y.,Thompson,W. and Lin, H., 2009. Differential and combined impacts of extreme temperatures and air pollution on human mortality in south–central Canada, Air Qual Atmos Health, v. 1, 209–222.

-Domonkos, P., 1998. Statistical characteristics of extreme temperature anomaly groups in Hungary, Applied Climatology, v. 59, p.165-179.

-Frich, P., Alexander, L.V., Della-Marta, P., Gleason, B., Haylock, M., Klein Tank, A.M.G. and Peterson,T., 2002. Observed coherent changes in climatic extremes during the second half of the twentieth century, Climate Research, v. 19, p.193-212.

-Fujibe, F., Yamazaki, N., kobayashi, K. and Nakamigawa, H., 2007. Long-term changes of temperature extremes and day-to-day variability in Japan, papers in Meterology and Geophysics, v. 58, p.63-72.

-Henderson, K. G. and Muller, R. A.,1997. Extreme temperature days in the south-central United States, Climate Research, v. 8, p. 151-162.

-Lolis, C.J., Bartzokas, A. and Katsoulis, B.D., 2002. Spatial and temporal 850 hPA temperature and sea-surface temperature covariance's in the Mediterranean region and their connection to atmospheric circulation, International journal of climatology, v. 22, p. 663-676.

-Maheras, P., Flocas, H.,Tolika, K., Anagnostopoulou, C. and Vafiadis M., 2006. Circulation types and extreme temperature changes in Greece, Climate Research, v. 30, p. 161–174.

-Norte, F. A., Simonelli, S. C., Seluchi, M. and Maximilliano, v., 2006. Characteristics of three extreme Maximum temperature episodes in Menoza Argentina, Programa Regional de Meteorología -PRM- IANIGLA - CONICET – Mendoza – Argentina. Centro de Previsao do Tempo e Estudos Climaticos (CPTEC) – Brazil.

-Tatli, H., Huzhet Dalfes, H. and Sibel Mentes, S., 2004. Surface air temperature variability over Turkey and its connection to large-scale upper air circulation via multivariate techniques, International journal of climatology, v.25, p.331-350.

-Tomozeiu, R., Busuioc, A. and Stefan, S., 2002. Changes in seasonal mean maximum air temperature in Romania and their connection with large scale circulation, International Journal of Climatology, v. 22, p. 1181–1196

-Xoplaki, E., Gonza´ lez-Rouco, J. F., Gyalistras, D., Luterbacher, J., Rickli, R. and Wanner, h., 2003. Interannual summer air temperature variability over Greece and its connection to the large-scale atmospheric circulation and Mediterranean SSTs 1950-1999, Climate Dynamics , v. 20, p. 537–554.

-Shangyin, Z., Dekuan, Z., Shourong,W. and Yanling, S., 2006. Climatic characteristics of summer high temperature and assessment methods in the large cities of North China. J Geographical Sciences, v.16(1), p.13-22


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.