محیط رسوبی و واکنش‌های دیاژنتیکی انجام شده بین نهشته‌های تبخیری - کربناته ژوراسیک پسین پهنه راور، جنوب بلوک طبس

نوع مقاله : علمی -پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

پهنه راور واقع در جنوب بلوک طبس، سرزمینی گوه­ای شکل است که بین دو گسل مرزی نایبند در شرق و کوهبنان در غرب محصور گشته است. نهشته­های دوران دوم خصوصاً رخساره­های ژوراسیک از گسترش، تنوع و رخنمون­های مناسبی در این پهنه برخوردار هستند. نهشته­های تبخیری – کربناته ژوراسیک پسین موسوم به آهک­های پکتن­دار، سری راور، گچ مگو و تخریبی­های قرمز بیدو مهمترین سازندهای تشکیل دهنده این نهشته­ها هستند. توالی چینه­شناسی این نهشته­ها در منطقه راور طی رخدادهای زمین ساختی بعدی دچار بهم ریختگی شده است. لذا مطالعه محیط رسوبی و عوامل تکتونیکی کنترل کننده آن، کمک شایانی در فهم جایگاه چینه­شناسی و تحولات محیط تکتونو رسوبی این نهشته­ها خواهد داشت. برای نیل به این هدف نهشته­های یاد شده در پنج برش زمین­شناسی در مناطق حورجند، جنوب و شمال لکرکوه، خورند و شرق بهاباد به ترتیب از جنوب به شمال بررسی شده­اند. ضخامت توالی­های مارن­های ژیپسی دارای میان لایه­های پکتن­دار و بازالت، مارن­های ژیپسی و ژیپس­ به ترتیب 330، 50، 275، 460 و بیش از 700 متر اندازه­گیری شده­اند. ریز رخساره­­های شاخص و متنوعی (11 ریز رخساره) در این نهشته­ها شناسایی شد که با محیط کمربندهای پهنه­های جزر و مدی شروع شده و پس از گذر از لاگون و پشته کربناته به دریای باز ختم می­شوند. بررسی تغییرات رخساره­ای حکایت از تشکیل تبخیری­ها در یک محیط پلاتفرمی احتمالاً شبیه به رمپ کربناتی کم عمق هموکلینال دارد. از واکنش­های دیاژنتیکی انجام شده بین نهشته­های کربناته- تبخیری می­توان به دولومیتی شدن، انحلال پیریت، نهشته شدن ژیپس و احیاء سولفات توسط مواد آلی اشاره نمود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Sedimentary environment and diagenetic reactions between the Upper Jurassic evaporite-carbonate deposits in the Ravar Zone, South of the Tabas Block

نویسندگان [English]

  • Narges Edalatimanesh 1
  • Sasan Bagheri 1
  • Mohammad Hossein Adabi 2
  • Mostafa Ghomashi 1
  • Mohammad Boomeri 1
1 Sistan and Baluchestan
2 University of Shahid Beheshti, Tehran
چکیده [English]

The Ravar zone, a wedge-shaped terrane, situated at the southern Tabas Block, is surrounded between two main boundary faults, the Nayband Fault in the east and the Kuhbanan Fault in the west. The Mesozoic strata, especially the Jurassic sequences, have a variety of facies, distribution, and exposure. The Upper Jurassic evaporite deposits known as pectinid limestone, Ravar series, Magu gypsum and Bido red siliciclastic are the most important constituent parts of these deposits. Stratigraphic sequence of these deposits in the Ravar area have been formed during tectonic events. So investigation on the sedimentary environment and tectonic control factors it will be a great help in understanding sequence stratigraphic position of these deposits and tectonic- sedimentary environment changes. To achieve this goal, these deposits at five geological sections in the Horjond, South and North of Lakar- Kuh, Khorand, and East of Bahabad from South to North were studied respectively. Thickness of the gypsiferous marl interbedded pectinid limestone and basaltic rocks, gypsiferous marl, and gypsum are 330, 50, 275, 460, and more than 700 m respectively. Eleven microfacies were identified in studied deposits, which are belong to tidal flat, lagoon, shoal and open marine. These facies illustrate environmental characteristics of carbonate- evaporite sequences. Facies changes shows he shallow carbonate homocline ramp setting. Diagenetic reactions performed between carbonates and evaporated are dolomitization, dissolution of pyrite, precipitation of gypsum, and sulfate reduction by organic matter.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ravar Series
  • Evaporitic deposits
  • Sedimentary environment
  • Upper Jurassic
  • Central Iran