بررسی تغییرات خود همبستگی فضایی درون دهه ای پرفشار جنب حاره بر روی ایران طی سال های 1979 تا 2018

نوع مقاله : علمی -پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشجوی دانشگاه خوارزمی

3 دانشجو- دانشگاه شهید بهشتی

4 دانشجو - شهید بهشتی

10.29252/esrj.2021.215127.0

چکیده

هدف از این پژوهش بررسی تغییرات خود همبستگی فضایی پرفشار جنب حاره بر روی ایران می باشد. ابتدا داده های روزانه ارتفاع ژئوپتانسیل تراز 500 هکتوپاسکال طی سال های 1979 تا 2018 از پایگاه داده (ECMWF) با تفکیک 25/0در 25/0 درجه استخراج گردید. سپس به چهار دوره ده ساله تقسیم شد. برای بررسی تغییرات خودهمبستگی فضایی از شاخص های موران جهانی، موران محلی و گتیس – ارد جی و بیضی استاندارد جهت نمایش انحراف پراکندگی نقاط استفاده گردید. نتایج نشان داد براساس شاخص موران جهانی تغییرات پرفشار جنب حاره بر روی ایران حالت خوشه ای بالایی دارد. این شاخص مشخص کرد که در تمامی دوره ها بر روی نوار شمالی، شمالغربی و شمالشرقی لکه سرد وجود داشته و لکه های داغ بر روی غرب، جنوبغربی و نواحی از جنوب و مرکز ایران وجود دارد. در دوره دوم و سوم توزیع الگوی بیضی استاندارد حالت دایره ای داشته، اما در دوره اول حالت کشیده و این حالت در دوره چهارم به حداکثر خود رسیده و حالت شمال غربی جنوب شرقی پیدا کرده است که بیانگر گسترش بیشتر پرفشار جنب حاره بر روی نواحی غربی و روند افزایشی رو به شمال و عدم گسترش این سامانه بر روی نواحی شرقی ایران می باشد. تغییرات لکه های سرد بر روی ایران روند افزایشی داشته، بخصوص در دوره چهارم در نواحی شرقی کشور به اوج خود رسیده که حاکی از تغییر وضیعت مکانی لکه های داغ بر روی ایران و گسترش آن به نواحی غرب و شمال در مقایسه با سایر دوره می باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Investigation of changes in spatial sub-tropical high-pressure intra-decade Iran during the years 1979 to 2018

نویسندگان [English]

  • Mahmoud Ahmadi 1
  • Enayat Asadollahi 2
  • kobra shojaeizadeh 3
  • nahid bazvand 4
1 Associate professor of climatology shahid Beheshti University
2 Department of Natural Geography, Faculty of Geography, Kharazmi University, Tehran, Iran
3 Department of Natural Geography, Faculty of Earth Sciences, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
4 Department of Natural Geography, Faculty of Earth Sciences, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
چکیده [English]

The aim of this study was to investigate the changes in the spatial correlation of high pressure pressure on Iran. First, 500 hp daily geopotential data from 1979 to 2018 were extracted from the ECMWF database with a resolution of 0.25 by 0.25 °. It was then divided into four ten-year periods. To study spatial correlation changes, global Moran, local Moran and Getis-Ardaji and standard elliptical indices have been used to show the scattering deviation of points. According to the Moran Global Index, high pressure changes on Iran are highly clustered. Moran local index showed that in the northern, northwestern and northeastern strips in all periods there are always cold and hot spots in the west, southwest and southern and central regions of Iran. In the second and third periods, the distribution of the standard ellipse pattern was circular, but in the first period, the standard ellipse lengthened and peaked in the fourth period, reaching a northwest-southeast position, indicating a further expansion of the pressure. Blood is lateral. . Tropical in the western regions and the upward trend to the north and the lack of expansion of this system in the eastern regions of the country. Changes in cold spots in Iran have an increasing trend, especially in the fourth period in the eastern regions of the country has reached its peak, which indicates the change of location of hot spots in Iran and its expansion to the western and northern regions. Country compared to other courses

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iran
  • subtropical hypertension
  • autocorrelation
  • global and local Moran index
  • hot spot index