برآورد ETp بخش جنوبی حوضه ارس بر مبنای برونداد داده های مدل CanESM2

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه محقق اردبیلی

2 دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی

10.48308/esrj.2023.104049

چکیده

در این پژوهش اثر تغییر اقلیم بر میزان تبخیر و تعرق پتانسیل در بخش جنوبی حوضه آبریز رودخانه ارس با استفاده از داده های ریزمقیاس شده مدل اقلیمی CanESM2 در مقیاس‌کاه SDSM تحت سناریوهای RCP طی دوره 2050-2021 به روش هارگریوز-سامانی، برآورد و ارزیابی و تغییرات آن با مقادیر دوره پایه (1985-2005) مقایسه و بررسی گردید. ETp تخمینی با این روش برای حوضه ارس طی دوره آتی بر اساس ریزمقیاس نمایی داده‌های دمای مدل CanESM2 تحت سناریوهای RCP نشان داد که مقدار این متغیر تحت سناریوی RCP2.6 نسبت به دوره پایه، کاهش جزئی و تحت سناریوهای RCP4.5 و RCP8.5 افزایش جزئی خواهد داشت. ETp این حوضه بر حسب ایستگاهی در اردبیل، اهر و خوی تغییر کاهشی و در پارس‌آباد و جلفا تغییر افزایشی خواهند داشت. مقدار این افزایش در پارس آباد به میزان 29 میلی‌متر و در جلفا به میزان 2/12 میلیمتر برآورد شد. ETp ماهانه حوضه در دوره آینده تقریباً در ژانویه، آوریل تا ژوئن و اوت با دامنه ای بین 1/0 تا حداکثر 3/24 میلی‌متر نسبت به دوره پایه افزایشی برآورد شد که در صورت وقوع سناریوها در دوره آینده، این افزایش به معنای افزایش نیاز آبی گیاهان در دوره آینده در طول فصل رشد، کاهش نفوذ و افزایش تبخیر آب حاصل از بارندگی و ذوب برف و کاهش تغذیه آبخوانها است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Estimation of ETp in the southern part of Aras Basin based on CanESM2 model data

نویسندگان [English]

  • Bromand Salahi 1
  • Mahnaz Saber 2
1 University of Mohaghegh Ardabili
2 University of Mohaghegh Ardabili
چکیده [English]

In this research, the effect of climate change on the amount of potential evapotranspiration (ETp) in the southern part of the Aras River basin was estimated and evaluated using the downscaled data of the CanESM2 climate model at the SDSM downscaling model under the RCP scenarios during the period 2021-2050 using the Hargreaves-Samani method and compared with the values of the base period (1985-2005). The ETp estimated by this method for the Aras Basin during the future period based on the down-scaled temperature data of the CanESM2 model under RCP scenarios showed that the amount of this variable under the RCP2.6 scenario compared to the base period, slightly decreased and under the RCP4.5 and RCP8.5 will have a slight increase. ETp of this basin according to stations in Ardabil, Ahar and Khoi will have a decreasing change and an increasing change in ParsAbad and Jolfa. The amount of this increase was estimated to be 29 mm at ParsAbad and 12.2 mm at Jolfa. The monthly ETp of the basin in the future period was estimated to increase approximately in January, April to June and August with a range between 0.1 to 24.3 mm maximum compared to the base period, and if the scenarios occur in the future period, this increase means an increase in the water requirement of plants in the future period in during the growing season, a decrease in infiltration and an increase in evaporation of water resulting from rainfall and a decrease in the feeding of aquifers.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Aras
  • CanESM2 model
  • CMIP5
  • potential evapotranspiration