تحلیل تطبیقی ساز و کار بارش‌های پاییز و زمستان جنوب‌غرب کشور

نوع مقاله : علمی -پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه شهیدبهشتی

2 دانشگاه خوارزمی

3 پژوهشکده هواشناسی کرج

10.29252/esrj.2021.213454.0

چکیده

کاهش روزافزون ذخایر آب زیرزمینی در عموم مناطق ایران بر اهمیت بارش‌های جوی بطور مداوم می‌افزاید. این اهمیت به جهاتی مانند نقش این بارش‌ها در بخش کشاورزی و تامین آب آشامیدنی شهرهایی است که هر سال در پایان سال آبی، چشم‌انتظار آغاز بارش‌ها برای پر شدن ذخیره سدها هستند. این حساسیت در نیمه جنوبی ایران و بویژه جنوبغربی که منطقه‌ای انباشته از سدهای بزرگ است، بیشتر است. در این پژوهش سعی بر آن شده که ضمن بررسی و مقایسه‌ی سازو کار بارش‌ها در دو فصل پاییز و زمستان در جنوب‌غرب ایران، شرایط سینوپتیکی طولانی‌ترین و شدیدترین بارش رخ داده در طی بازه‌ی آماری مورد مطالعه در منطقه‌ی مورد پژوهش شناسایی شود.
گردآوری داده های روزانه بارش از 8 ایستگاه همدید در بازه 30 ساله (1987-2016) در جنوب غرب ایران و تفکیک بارش‌ها بر حسب دوام با استفاده از برنامه‌نویسی در محیط متلب؛ امکان انتخاب 40 نمونه بارش را فراهم کرد. طراحی الگوهای همدید شار رطوبت، ارتفاع جو و موقعیت هسته‌های روباد در ترازهای مختلف نشان داد که منابع تامین‌کننده بارش‌های بادوام و فراگیر در فصل پاییز، آب‌های گرم پیرامون ایران شامل دریای سرخ، خلیج عدن، دریای عرب، خلیج فارس و دریای عمان و نیز جریانات مرطوب از مناطق مرکزی آفریقای حاره‌ای هستند ولی طی فصل زمستان این منابع عموما به دریای سرخ و خلیج عدن محدود شده‌اند. همچنین تحلیل الگوهای موقعیت هسته‌های امگای منفی در تراز 500 هکتوپاسکال گویای شرایط التهاب و گرادیان حرارتی شدیدتر در ستون جو روی مناطق جنوب غربی ایران طی فصل پاییز نسبت به زمستان است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

A comparative analysis of the mechanism of fall and winter precipitations in Southwest Iran

نویسندگان [English]

  • maryam saghafi 1
  • Gholam reza barati 1
  • bohloul alijani 2
  • Mohammad Moradi 3
1 shahid beheshti university
2 kharazmi university
3 Meteorological Research Institute
چکیده [English]

The increasing decline in groundwater reserves in general regions of Iran increase the importance of atmospheric precipitations continuously. This importance is as the role of these precipitations in the agricultural sector, whether dry and irrigated farming and drinking water supply of cities in such ways that each year at the end of the water year are expect to precipitations beginning for filling the reservoirs. This sensitivity is more in the southern half of Iran, and especially in the southwest, which is a region is full of large dams. Collecting the daily precipitation data from a total of 8 synoptic stations in the 30-years period (1987-2016) in southwestern of Iran and separation of precipitations in terms of durability with using programming in MATLAB environment; It provide the selection possibility of 40 precipitation samples to analyze them based on weather maps. Designing of synoptic patterns of humidity flux, atmospheric height and position of jet stream's cores respectively showed that the supplier sources of durable and pervasive precipitations in the fall, are warm waters around Iran including Red Sea, Gulf of Aden, Arabian Sea, Persian Gulf and the Oman Sea, as well as humid flows from regions of central tropical Africa. But during the winter these resources are generally limited to the Red Sea and the Gulf of Aden. Also, the analysis of the position patterns of negative omega cores shows the conditions of more severe inflammation and thermal gradient in the atmospheric column over southwestern of Iran during fall than winter.

کلیدواژه‌ها [English]

  • southwest of Iran
  • pervasive precipitations
  • humidity feeding
  • cuantity of precipitation