شبیه‌سازی سیلاب‌های رودخانه مِرِگ با استفاده ازمدل هیدرولیکی HEC_RAS مطالعه موردی (حدفاصل بین روستای دار امرود علیا تا چالابه سفلی، حوضه آبریز ماهیدشت، استان کرمانشاه)

نوع مقاله : علمی -پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، عمران نقشه‌برداری گرایش سنجش از دور، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

3 کارشناس مهندسی رودخانه، شرکت مهندسین مشاور آب پردازان نو اندیش، سنندج، ایران

10.29252/esrj.2021.221573.1025

چکیده

. افزایش فشار بر سیستم‌های رودخانه‌ایی باعث افزایش احتمال وقوع سیلاب و خسارت جانی و مالی شده است و این مخاطره به عنوان یک نگرانی جهانی مطرح بوده است تعیین میزان گستردگی این مخاطره اولین گام ضروری برای کنترل و کاهش احتمال خطر سیل با استفاده از ابزراهای مناسب می‌باشد. در این پژوهش به پهنه‌بندی سیلاب رودخانه مِرِگ (حوضه آبریز ماهیدشت) در استان کرمانشاه پرداخته شده است. بنابراین جهت شبیه سازی سیلاب از مدل عددیHEC_RAS استفاده گردید و از طریق الحاقی HEC–GEORAS در محیطGIS پردازش داده‌های ژئومتری انجام‌ شد. جهت محاسبه دبی برای دوره بازگشت‌های 25، 50 و 100 ساله، حوضه آبریز منطقه مورد مطالعه به داخل محیط نرم‌افزار HEC- HMS وارد شد و مشخصات فیزیوگرافی حوضه آبریز از قبیل: مساحت، طول آبراهه اصلی، شماره منحنی خاک(CN)، زمان تمرکز، زمان تاخیر وارد گردید. سپس بعد از تحلیل، نتایج خروجی حداکثر دبی سیلابی با دوره‌بازگشت‌های مختلف محاسبه شد. با توجه به الگوی رودخانه، منطقه به چهار بازه مختلف تقسیم‌بندی شد که ضریب زبری مانینگ با استفاده از روش کوان برای هر بخش جداگانه محاسبه گردید. نتایج حاصل از مطالعات نشان می‌دهد که پهنه سیلاب در دور بازگشت 25 ساله 2/3، در دوره بازگشت 50 ساله 4/3 و در دوره بازگشت 100 ساله 5/3 کیلومتر مربع از اراضی حاشیه رودخانه مِرِگ را در بر گرفته‌اند. در بازه سوم به‌دلیل افزایش میزان ضریب خمیدگی و کاهش میزان شیب پهنه سیلاب از سایر بازه‌ها گسترده‌تر شده است و اکثر مراکز روستایی حاشیه رودخانه مِرِگ در بازه سوم تحت تاثیر مخاطره سیلاب قرار گرفته‌اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Simulation of floods in the Mereg river using the HEC-RAS hydraulic model : Case study (distance between Dar Amroud Olya village until Chalabeh Sofla, Mahidasht catchment, Kermanshah province)

نویسندگان [English]

  • roya panahi 1
  • mitra moshashaee 2
  • meysam moshashaie 3
1 Ph.D student in Geomorphology, Faculty of Earth Sciences, Shahid Beheshti University
2 MSc, Faculty of Engineering, Remote sensing field, University Of Kurdistan, Sanandaj, Iran
3 Expert in River Engineering, Navandish Water Processors Consulting Engineers Company, Sanandaj, Iran
چکیده [English]

In this research, Simulation of floods in the Mereg river using the HEC-RAS hydraulic model. The simulation of the flood has been carried out based on the HEC-RAS (one-dimensional hydrodynamic model), and the geometric data has been processed in the GIS by the HEC-GEORAS extension. The study area has been divided to four reaches based on river patterns and then manning's roughness coefficient has been calculated for each reach. In order to analyze and create a single hydrograph for each of the 25, 50 and 100 year return periods, the catchment area of the study area (Mereg River) was entered into the HEC-HMS software environment. Then the physiographic characteristics of the catchment (area, length of main waterway, CN curve number, concentration time, latency in the watershed) were entered. Then, after analysis, the output results of maximum flood discharge with different return periods were calculated. The study area has been divided to four reaches based on river patterns and then manning's roughness coefficient has been calculated for each reach. The results of the studies show that the flood zone in the 25-year return period is 3.2, in the 50-year return period is 3.4 and in the 100-year return period is 3.5 square kilometers of land along the Mereg River.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Flood
  • zoning. river mereg
  • Hec-Ras
  • HEC-HMS