بررسی تغییرپذیری مکانی عامل فرسایش پذیری خاک با استفاده از برخی روشهای زمین آماری(مطالعه موردی:حوزه آبخیز نومه رود)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه جنگل، مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و منابع طبیعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران،تهران، ایران.

2 گروه احیای مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران.

3 گروه احیای مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

4 گروه خاکشناسی، دانشکده منابع طبیعی و کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان

10.52547/esrj.2021.222335.1041

چکیده

هدف از این مطالعه بررسی تغییرپذیری مکانی عامل فرسایش پذیری خاک در حوزه آبخیز نومه رود واقع در شهرستان نور استان مازندران می‌باشد. بدین منظور ابتدا منطقه مورد نظر به شبکه های یک کیلومتر مربعی(1000متر*1000متر) تقسیم بندی شد و در هر شبکه از عمق 0 تا 30 سانتیمتری به تعداد 2 الی 3 نمونه خاک و جمعا 135 نمونه خاک از کل منطقه اخذ گردید. سپس پارامتر ساختمان خاک،درصد مواد آلی، نفوذپذیری،درصد شن درشت، درصد شن خیلی ریز+ سیلت اندازه گیری شدند و فاکتور فرسایش پذیری خاک تعیین گردید. پس از بررسی و آزمون نرمال بودن داده‌ها، تغییرپذیر مکانی فرسایش پذیری خاک با استفاده از تغییرنما و نسبت اثر واریانس اثر قطعه ای به واریانس کل مورد بررسی قرار گرفت. سپس مناسبترین مدل تئوری به داده های تجربی برازش داده شد. جهت انتخاب مدل درون‌یابی مناسب از تخمینگر‌های کریجینگ و روشهای معین(IDW و RBF) در محیط نرم افزاریGS+ استفاده بعمل آمد. انتخاب بهترین روش و مدل بر اساس کم ترین خطای MAE و RMSE صورت پذیرفت. نتایج نشان داد که از بین روشهای مورد بررسی، روش کریجینگ به عنوان مناسبترین روش درون‌یابی و الگوی گوسی نیز به عنوان بهترین مدل برازش داده شده برای داده‌های فاکتور فرسایش پذیری خاک در منطقه شناخته شده است. دامنه وابستگی مکانی برای این متغیر نیز بر اساس بهترین روش حدود 3500 متر بدست آمده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Investigation of Spatial Variability of Soil Erosion Factor Using Some Geostatistical Methods (Case Study: Nomehrood Watershed)

نویسندگان [English]

  • Mohammad Reza Javadi 1
  • Gholamreza Zehtabian 2
  • Hassan Ahmadi 3
  • shamsollah Ayoubi 4
  • Mohammad Jafari 3
1 Department of Forest, Range and Watershed Management.Faculty of Natural Resources and Environment Sciense and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Department of arid region reclamation- faculty of Agricultural and natural resources .University of Tehran.
3 Department of arid region reclamation- faculty of Agricultural and natural resources .University of Tehran.
4 Departmenr of soil sciences, Faculty agricultural and natural resources, University of Isfahan.
چکیده [English]

The aim of this study was to investigate the spatial variability of soil erosion in Nomehrood watershed located in Noor City of Mazandaran province. For this purpose, the area was first divided into one square kilometer networks (1000 * 1000 meters) and in each network from a depth of 0 to 30 cm to 2 or 3 soil samples and a total of 135 soil samples were taken from the whole area. Then soil structure parameter, percentage of organic matter, permeability, percentage of coarse sand, percentage of fine sand + silt ،were measured and soil erodibility factor was determined. After reviewing and testing the normality of the data, the spatial variability of soil erodibility was investigated using the variable and the ratio of the effect of variance of the piece effect to the total variance. Then the most appropriate theoretical model was fitted to the experimental data. Kriging estimators and certain methods (IDW and RBF) in GS+ software environment were used to select the appropriate interpolation model.

The best method and model were selected based on the least error of MAE and RMSE. The results showed that among the studied methods, Kriging method is known as the most suitable interpolation method and Gaussian model is known as the best fitting model for soil erodibility factor data in the region. The range of spatial dependence for this variable is also obtained based on the best method of about 3500 meters.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Physical Soil Properties
  • Erodibility Factor
  • Interpolation Methods
  • Nomeh rood Watershed