تفسیر و مقایسه داده‌های مغناطیسی و نتایج حفاری‌های انجام شده در کانسار اسکارن آهن خاک سرخ، غرب یزد

نوع مقاله : علمی -پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زمین‌شناسی اقتصادی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز

2 استاد دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز

3 استادیار دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز

4 دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشکاه شهید بهشتی

10.29252/esrj.9.3.110

چکیده

محدوده کانسار آهن خاک سرخ در حدود 42 کیلومتری غرب شهر یزد قرار گرفته است. این کانسار در بخش میانی زون ارومیه-دختر قرار گرفته و رخنمون­های پیرامون آن شامل سنگ­های رسوبی تریاس بالایی- ژوراسیک پایینی و توده­های نفودی الیگومیوسن می­باشد. نفوذ توده­های گرانیتوئیدی الیگومیوسن به درون سنگ­های رسوبی موجب کانه­زایی اسکارن آهن شده است. مگنتیت کانه اصلی آهن بوده و  اندکی آثار کانی­زایی مس به صورت آغشتگی مالاکیت نیز به طور محلی دیده می­شود. دو روند ساختاری مهم در این محدوده وجود دارد، روند شمال­غرب- جنوب­شرق که روند اصلی زون ارومیه-دختر را دنبال می­کند و روند شمال­شرق-جنوب­غرب که روند قبلی را قطع کرده و در برخی مناطق موجب قطع­شدگی در توده­های کانسنگ شده است. در این مقاله از روش­های ادامه فراسو (upward continuation) و واهم آمیخت اویلر (Euler deconvolution) برای تفسیر داده­های مغناطیسی استفاده شده است. ژرفای آنومالی­های مغناطیسی که با واهم آمیخت اویلر تعیین شده تایید کرد که توده­های مغناطیسی در اعماق کم در شمال غرب منطقه قرار دارند. بی هنجاری­های حاصل از این بررسی با روند اصلی زون ارومیه-دختر هم­خوانی داشته و پیشنهاد می­کند که احتمالا روند بی­هنجاری­های مغناطیسی در سایر بخش­ها نیز همروند با این زون بوده و به­وسیله روندهای عمود بر آنها بعد از کانی­زایی قطع شده­اند. گمانه­های حفاری شده عمق و گسترش کانه­زایی پیش­بینی­ شده براساس تفسیر داده­های مغناطیسی را تایید نموده و عیار میانگین FeOt حدود  39% به دست آمد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Interpretation and comparison of magnetic data with drill holes data on Khak Sorkh iron skarn, west Yazd, Central Iran

نویسندگان [English]

  • sasan maleki 1
  • Ali Asghar Calagari 2
  • Kamal Siahcheshm 3
  • Saeed Alirezaei 4
1 PhD student in Economic Geology, Faculty of Natural sciences, Tabriz University
2 Professor, Faculty of Natural sciences, Tabriz University
3 Assistant Professor, Faculty of Natural sciences, Tabriz University
4 Associate Professor, Faculty of Earth Sciences, ShahidBeheshti
چکیده [English]

Khak- Sorkh iron deposit lies about 42 km west of the Yazd city. The area is located in the central part of the Urumieh-Dokhtar magmatic belt and is covered by upper Triassic-lower Jurassic sedimentary units and Oligo-Miocene intrusions. Intrusion of Oligo-Miocene granitoids into Cretaceous limestones resulted in iron skarn mineralization. Magnetite is the main iron ore mineral; minor copper mineralization also occurs locally as malachite staining at surface. Two main structural trends can be distinguished: NW-SE which follows the main trend of the Urumieh-Dokhtar belt, and NE-SW trend that transects the former one and dissects magnetite bodies in some places.
In this study Euler deconvolution and analytical signal methods have been used for interpretation of geophysical data. Depth of magnetic anomalies determined by Euler deconvolution clarified that magnetic bodies are located at shallow depths in the NW of the area. The trends of the detected anomalies correlate very well with the general trend of the Urumieh-Dokhtar belt. This can be used as an exploration tool for magnetic anomalies in the area and likely in other parts of the Central Urumieh-Dokhtar belt. Based on magnetic anomalies 15 diamond bore holes were drilled at the NW part of the region which cut the ore bodies at predicted levels with average ore assay of 39 percent total iron.

کلیدواژه‌ها [English]

  • upward continuation
  • iron skan
  • Khak Sorhk
  • Euler deconvolution
-انصاری، ا.، حیسنعلی، ق.، علمدار،ک. و مرادی، س.، 1390. بررسی ارتباط بین میدان‌های پتانسیل ادامه فراسو شده با عمق قرارگیری توده‌های معدنی با بررسی موردی در معدن سنگ آهن گل‌گهر، مجله ژئوفیزیک ایران، جلد 5، شماره 4، ص 1-12. -بنی آدم، ف.، 1388. گزارش پایان عملیات اکتشاف معدن سنگ آهن خاک سرخ ندوشن، 216 ص.
-جوادی پور، ش. و راکی، م.، 1391. گزارش ژئوفیزیک به روش مغناطیس‌سنجی در معدن آهن خاک سرخ ندوشن یزد، 54 ص.
-جونقانی، س.ج. و اسکویی، ب.، 1390. برآورد عمق بی‌هنجاری‌های مغناطیسی زمینی با استفاده از روش واهمامیحت اویلر استاندارد در منطقه رشم، استان سمنان، مجله فیزیک زمین و فضا، دوره 37، شماره 2، ص 33-43.
-علمدار، ک.، روحانی، ا.ک. و انصاری، ع.، 1392. برآورد عمق و نوع توده‌های مولد بی‌هنجاری مغناطیسی با استفاده از تلفیق تابع‌های ویژه سیگنال خطی و واویلر واهمامیخت، مجله فیزیک زمین و فضا، دوره 39، شماره 2، ص 79-94.
-زاهدی، ا. و بومری، م.، 1392. سنگ‌نگاری، زمین‌شیمی و سنگ‌زایی اسکارن پناهکوه، باختر یزد، مجله بلورشناسی و کانی‌شناسی ایران، شماره 2، ص 340-389.
-زاهدی، ا. و بومری، م.، 1392. سنگ‌نگاری و شیمی گارنت‌ها در اسکارن خوت، شمال باختر تفت، استان یزد، مجله بلورشناسی و کانی‌شناسی ایران، شماره 2، ص 267-276.
-فاتحی، م.، نوروزی، غ. و حاجی‌ئی، ف.، 1392. برآورد عمق توده‌های مغناطیسی با استفاده از مشتقات سیگنال تحلیلی، مجله ژئوفیزیک ایران، جلد 7، شماره 4، ص 52-63.
-مکی زاده، م.ع.، رهگشای، م. و دلیران، ف.، 1386. پیدایش گرونای آندراریتی در اسکارن‌های آهن سور، نوار افیولیتی-سورک، مجله پژوهشی علوم پایه دانشگاه اصفهان، شماره 27، ص 157-167.
-ملکی، س.، کلاگری، ع.ا.، سیاه‌چشم، ک.، علیرضایی، س.، کورفو، ف. و بنی‌آدم، ف.، 1395. کانی شناسی و مراحل تشکیل اسکارن مگنتیت دار خاک سرخ به کمک داده‌های مینرال شیمی، بیستمین همایش انجمن زمین‌شناسی ایران.
-Baranov, V., 1957. A new method for interpretation of aeromagnetic maps, Pseudo gravimetric anomalies, Geophysics, v. 22, p. 359-383.
-Bastani, M. and Pedersen, L.B., 2001. Automatic interpretation of magnetic dikes parameters using the analytic signal technique, Geophysics, v. 66, p. 551-561.
-Blackely, J.R., 1996. Potential theory in gravity and magnetic applications: Cambridge University Press, 441 p.
-Hinze, J.W., Vonfrese, R.R.B. and Saad, A.H., 2013. Gravity and Magnetic Exploration- Principles, Practice and Applications, Cambridge University Press, New Yark, 512 p.
-MacLeod, I.C., Jones, K. and Dai, T.F., 1993. 3-D analytic signal in the interpretation of total magnetic field data at low magnetic latitudes, Exploration geophysics, v. 24, p. 679-688.
-Nabighian, M.N., 1972. The analytic signal of two-dimensional magnetic bodies with polygonal cross-section: Its properties and use of automated anomaly interpretation: Geophysics, v. 37, p. 507-517.
-Nabighian, M.N., 1974. Additional comments on the analytic signal of two-dimensional magnetic bodies with polygonal crosssection, Geophysics, v. 39, p. 85-92.
-Reid, A.B., Allsop, J.M., Granser, H., Millet, A.J. and Somerton, I.W., 1990. Magnetic interpretation in three dimensions using Euler deconvolution, Geophysics, v. 55, p. 80-91.
-Roest, W.R., Verhoef, J. and Pilkington, M., 1992. Magnetic interpretation using 3-D analytic signal: Geophysics, v. 57, p. 116-125.
-Simpson, R.W., Jachens, R.C., Blakely, R.J. and Saltus, R.W., 1986. A new isostatic residual gravity map of the conterminous United States with a discussion on the significance of isostatic residual anomalies, Journal of Geophysical Research, v. 91, p. 8348-8372.
-Stocklin, J. and Nabavi, M.H., 1973. Tectonic map of Iran, 1:2500000, Geological Survey of Iran.
-Telford, W.M. and Sheriff, R.E., 1990. Applied Geophysics, Cambridge University Press, 770 p.
-Thompson, D.T., 1982. EULDPH, a new technique for making computer-assisted depth estimates from magnetic data, Geophysics, v. 47, p. 31-37.
-Zahedi, A., Boomeri, M., Nakashima, K., Mackizadeh, M.A., Ban, M. and Lentz, D.R., 2014. Geochemical characteristics, origin, and evolution of ore-forming fluids from the Khut copper skarn deposit (west of Yazd, Central Iran), Resource Geology, v. 64, p. 209-232.
-Zeng, H. and Xu, D., 2001. Discussion on continuation for potential-field anomaly enhancement (R. Pawlowski, Geophysics, 60(2), 390-398): Geophysics, v. 66, p. 695-697.