پژوهشهای دانش زمین

پژوهشهای دانش زمین

خاستگاه ماگمایی کانه‌زایی Th-REE در کانسار سه‌چاهون براساس شواهد ژئوشیمیایی و داده‌های ایزوتوپی

نوع مقاله : علمی -پژوهشی

نویسندگان
1 دکتری زمین‌شناسی اقتصادی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی
2 استاد، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی
3 استاد، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، سازمان انرژی اتمی
4 دانشیار، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی
5 استادیار، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، سازمان انرژی اتمی
چکیده
بررسی الگوی ژئوشیمیایی پراکندگی عناصر کمیاب و نادر خاکی در سنگ‌های متأثر از متاسوماتیسم حاکی از یک منشأ ماگمایی برای کانه‌زایی Th-REE در کانسار سه‌چاهون است. بررسی الگوهای تمرکز عناصر کمیاب و نادرخاکی بهنجار شده نسبت به کندریت و جبه اولیه در سنگ‌های ریولیتی میزبان که در موقعیت فرورانش تشکیل شده‌اند و مقایسه این الگوها با الگوهای نظیر برای زون کانه‌زایی Th-REE نیز تأییدی بر این مسئله است که منشأ Th-REE در واقع همان ماگمای ریولیتی یا اتاق ماگمایی است که ماگمای ریولیتی از آن مشتق شده است. این مسئله با داده‌های ایزوتوپی اکسیژن و هیدروژن که از طریق بررسی ایزوتوپ‌های پایدار در کانی اکتینولیت پاراژنز با کانی‌های میزبان REE و Th به دست آمده نیز تأیید شده است. کانی‌های توریم شامل هوتونیت و توریت می‌باشند. نتایج آنالیز ایزوتوپی اکسیژن سیال در تعادل با اکتینولیت پاراژنز با هوتونیت و توریت 65/6 تا 71/7 پرمیل برآورد شد که در محدوده ترکیب ایزوتوپی اکسیژن ماگمایی (10 تا 6 پرمیل) قرار می‌گیرد. نتایج آنالیز ایزوتوپی هیدروژن سیال در تعادل با اکتینولیت نیز 29/73- تا 04/42- پرمیل محاسبه گردید که در محدوده ترکیب ایزوتوپی هیدروژن ماگمایی (50- تا 80- پرمیل) قرار گرفت.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Magmatic origin of Th-REE mineralization at the Se-Chahun ore deposit: based on geochemical and stable isotope data

نویسندگان English

gholamreza mirzababaei 1
mohammad yazdi 2
mohammad qannadi maragheh 3
mehrdad behzadi 4
Mohammad Reza Rezvanianzadeh 5
1 Ph.D in Economic Geology, Faculty of Earth Sciences, Shahid Beheshti University
2 Professor, Faculty of Earth Sciences, Shahid Beheshti University
3 Professor, Nuclear Science and Technology Research Center, Atomic Energy Organization of Iran
4 Associate Professor, Faculty of Earth Sciences, Shahid Beheshti University
5 Assistant Professor, Nuclear Science and Technology Research Center, Atomic Energy Organization of Iran
چکیده English

Examination of geochemical distribution pattern of trace and rare earth elements in the rocks affected by metasomatic processes revealed a magmatic origin for Th-REE mineralization at the Se-Chahun ore deposit. Chondrite and primitive mantle-normalized patterns of REE and trace elements for the rhyolitic host rocks (which formed in a subduction setting) compared with the patterns of the Th-REE mineralization zone also provides evidence that the origin of the Th-REE mineralization zone is similar with rhyolitic magma or a magmatic chamber from which the rhyolitic magma was originated. This is also supported by oxygen and hydrogen isotopic data in actinolite paragenetically associated with Th-REE bearing minerals. Thorium minerals at the Se Chahun ore deposit include huttonite and thorite. O and H isotopic data for actinolite paragenetically associated with Th-silicates revealed a magmatic source for Th-REE mineralizing fluids in the ore deposit δD and δ18O for actinolite paragenetically associated with Th silicates are calculated between -73.29 to -42.04 and 6.65 to 7.71, respectively, which lie within the field of magmatic fluids.

کلیدواژه‌ها English

Th-REE mineralization
Metasomatism
Stable isotopes
Magmatic origin
Se-Chahun ore deposit